Molens in de Zaanstreek in oude ansichten deel 2

Molens in de Zaanstreek in oude ansichten deel 2

Auteur
:   A.F. Neuhaus
Gemeente
:  
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4550-3
Pagina's
:   128
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2-3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Molens in de Zaanstreek in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Souvenir de Hollande

39. Deze karakteristieke prentbriefkaart werd uitgegeven door de Amsterdammer Louis Diefenthal en laat ons de Kalverringdijk zien met op de voorgrond oliemolen "De Bonte Hen", die in 1975 in oude luister werd opgebouwd. Daaraehter oliemolen "De Os", onttakeld sinds 1916, en reehts oliemolen "De Wind". Op de aehtergrond ontwaren we "Het Pinsternakel", "De Poelsnip" en "De Grootvorst".

40. Ondertussen hebben we de Kalverringdijk de rug toegekeerd en via de Enge-Worrnerdijk zijn we de Bartelsluis gepasseerd. Vanaf de Wormerringdijk, oostwaarts, was eens dit beeld te aanschouwen. Links maalt, aan het Zaandammerpad, pelmolen "De Wandelaar". De sloper maakte in mei 1907 een einde aan het leven van deze "wandelaar". Meer naar rechts zien we het doppenmolentje "Het Vliegent Hert". De Bartelsluis, met op de voorgrond het sluishuis, is hier nog in volle functie. Dit oude sluishuis bestond uit een vooreind en een achtereind. In het vooreind was een winkeltje in kruideniers- en grutterswaren. Tevens verkoop van drank "in 't klein", dat wi! zeggen dat er voor de toonbank werd getapt. Volgens overlevering was deze toonbank eens de zitbank van de oude heer Claas Honig, eigenaar van eenentwintig oliemolens, die het niet beneden zijn waardigheid achtte om zittend op de toonbank zijn glaasje oude klare te gebruiken, wanneer hij onderweg was naar een van zijn molens.

41. Hier poseert "Het Vliegent Hert" aan de Enge Wormerringsloot. Dit pittige, geheel met hout beklede doppenmolentje werd in 1881 voor rekening van Jan Molenaar door molenmaker Jan Rem gebouwd. Het was uitgerust met een stel stenen, buil, schepperij en sleperij. Na een lange periode van stilstand werd het molentje eigendom van metselaar Huitema uit Zaandam. Deze zette naderhand een stenen gebouw tegen de molen aan, dat in later jaren nog voor bewoning werd gebruikt. In 1954 heeft men daar wegens het onbewoonbaarverklaren een eind aan gemaakt. De molen zelf was al in 1935 in slopershanden gevallen, nadat hij allange tijd werkeloos met een roed stond te verkommeren.

42. Een beeld van de Zaanse industriele omwenteling! Hier maalt papiermolen "De Eendracht", reeds omsloten door de gebouwen van de gelijknamige stoomfabriek. Een dreigend teken voor het naderend einde van het windkrachtbedrijf! De machinale papierbereiding vond overigens reeds in 1846 te Wormer plaats. In 1775 werd de molen gekocht door Maarten Schouten, die in 1784 zijn schoonzoon, Pieter Smidt van Gelder, in zijn firma opnam. De molen geraakte allengs in de verdrukking, waardoor hij in 1889 moest verdwijnen en te Ernst (Gld.) werd herbouwd.

43. Dit is verfmolen "De Oil", gelegen aan de Uilsloot, vroeger Arissloot geheten. Hij werd als oliemolen gebouwd en na 1718 tot verfmolen vertimmerd. De "tweede" Oil, want de "eerste" Oil verbrandde op 24 september 1744, was op een dubbele schuur gebouwd en daarnaast nog omringd door drie pakhuizen. De molen werkte met vier stel kantstenen, was uitgerust met een kapperij, stamperij, twee stel platte stenen en een snijbank. In de nacht van 12 op 13 oktober 1899 werd "De Oil" door hemelvuur verwoest. Hij was eigendom van de firma Latenstein te Zaandijk.

"'.1

-

44. Deze fraaie molengroep flankeerde eens de Wormerringdijk. De meest linkse molen was "De Spattert", dan volgen "De Witte Duif", "De Jonge Wolf' en rechts "Het Fortuin" van eigenaar Wessanen & Laan. Als olieslagers waren op het "Fortuin" in 1903 werkzaam: Cornelis Valk (blokmaler), Gerrit Mol (de bekende molentekenaar), Gerrit Gravestein, Willem Huisman en Willem Luttik. In 1907 werd de molen gesloopt, terwijl zijn schuur nog een hele poos onderdak bood aan de chernicalienhandel van Johan de Boer.

45. Oliemolen "De Jonge Wolf' was buitendijks aan de Wormerringdijk gelegen. Zijn standplaats was vrijwel vlak tegenover de gedempte Zuidersluis te Wormerveer. Op 20 oktober 1845 wordt hij op naam geschreven van Albert Kluyver Jaczn. van de firma Jacobus Kluyver te Koog aan de Zaan. Deze oude olieslagerszaak liet "De J onge Wolf" in 1905 uit het olieslagerscontract schrappen. Blokmaler in 1903 was Jan Buisman, geassisteerd door Cornelis Kat, Piet Landsman, Willem Plukker en Klaas Baayer. De molen werd in 1911 gesloopt en de oude mo1enschuur diende nog lange tijd voor de verfmalerij van Kwantes.

46. "De Witte Duif" is een paar eeuwen oliemolen geweest en was in de negentiende eeuw langdurig eigendom van de Wormerveerse olieslagerszaak Jan Timmer & Zonen. Een oud windmolenbedrijf, waarvan in Jisp de bakermat lag met "De Meeuw" en "De Ketel". Deze firma kreeg in 1889 van de gecommitteerden van het olieslagerscontract toestemming om "de meelverwarming der beide vuisters te mogen vervangen door kookgas", In 1895 werd "De Duif' verkocht aan Comelis Heekelaar en ingericht tot verfmolen. Door een hevige windvlaag werd hij in 1903 zodanig gehavend dat tot afbraak moest worden besloten. De betonnen gortpellerij van "Mercurius" bestrijkt de achtergrond.

= c c

Zaanbrug

tJ/.

47. Oliemolen "De Spattert" stond pal naast de oude Zaanbrug. Sinds 1839 behoorde hij aan het kantoor van de firma Jacobus Kluyver te Koog. Blokmaler op "De Spattert" was Comelis Vet, met dagelijkse hulp van Roelof Boon, Arie Groen en Hendrik Bruin. Op 4 februari 1901 annuleerde Jacobus Kluyver Albzn., woonachtig te Hilversum, de brandverzekering en nog in datzelfde jaar zou de molen worden gesloopt. Zijn erf maakt nu dee! uit van de ondergrond van pakhuis "Silo".

48. Simon Prins liet in 1852 oliemolen "De Liefde" ombouwen tot de eerste stoomolies1agerij in de Zaanstreek. Een revolutionaire daad volgens velen! Men schreef erover: Prins te Wormerveer gaat een stoomolieslagerij bouwen. Dat is het werk des duivels! Aan de linkerkant wordt stoomfabriek "De Liefde" geflankeerd door oliemolen "De Visscher". Deze molen werd in 1878 gesloopt en door Jan Prins (een zoon van Simon Prins) vervangen door een stoomoliefabriek. Tijdens de bouw van de fabriek had men een dreigement op de deur geschreven: Al maalt de Visscher nag zoo snel, verbranden zal hi; evenwel. Hoe het ook zij: de nieuwe fabriek was nog maar drie weken in werking toen op 28 oktober 1878 de rode haan onverbiddelijk toesloeg. De stoomfabriek werd niet herbouwd. De andere molen, boven de schuur van "De Visscher" uitstekend, heette "De Kerkuil", Deze werd in 1892 gesloopt.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek