Molens in de Zaanstreek in oude ansichten deel 2

Molens in de Zaanstreek in oude ansichten deel 2

Auteur
:   A.F. Neuhaus
Gemeente
:  
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4550-3
Pagina's
:   128
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2-3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Molens in de Zaanstreek in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

59. De windbrief van oliemo1en "De Eenhoorn" aan het Zuideinde dateert van 4 juni 1627. Na verschillende eigendomsovergangen werd hij in 1861 verkocht aan de Zaandijker Adrianus Houttuyn. Deze deed hem in 1872 voor f 6.000,- over aan de in datzelfde jaar opgerichte firma Bloemendaal & Laan. In 1876 ontvouwde Bloemendaal & Laan een plan om op de plaats van "De Eenhoorn" een stoomrijstfabriek te bouwen. Dat idee ging echter te elfder ure niet door. "De Eenhoorn" werd in 1881 doorverkocht aan Lukas Boekenoogen. Blokmaler was Pieter Breeuwer; verder werkten er Arie Wiepjes, Willem Karman, Dirk Hartog en Piet Carbaat. In een oud aantekenboekje van mijn grootvader staat geschreven: Stopgezet, molen de Eenhoorn, 13 januari 1905 4 uur namiddag; molen de Eenhoom, gesloopt 12 februari 1906 tot 12 maart. Herbouw volgde in het Noordhollandse Oostwoud.

60. "Het lange Vool", staande aan het Zaandijkerwegje, werd in 1626 gebouwd. Oorspronkelijk was het een oliemolen, maar in 1753 volgde ombouw tot pelmolen, al bleef het oliewerk intact. Het was een molen van klein kaliber; men sprak dan ook altijd van ,,'t Vooltje", In 1854 kwam "Het lange Vool" in handen van Pieter Couwenhoven te Zaandijk. In 1891 jubileerde Lambertus Koene, Hij was niet alleen vierendertig jaar in dienst van Pieterbaas Couwenhoven, maar werkte tevens vijfentwintig jaar als meesterknecht op ,,'t Vool". Als dankbare herinnering bood zijn patroon hem "een prachtig Remontoir met dito ketting" aan. Middelknecht in die dagen was Klaas Peetoom en de derde man was Ko Zwart. Nadat de firma Couwenhoven in 1919 de molen had verlaten, werd hij eigendom van Bloemendaal & Laan en werd als opslagplaats gebruikt. Op woensdag 19 augustus 1930 werd de molen door brand verwoest. WeI wist de brandweer de molenschuur te behouden, doch deze werd op 11 mei 1943 in de as gelegd.

61. Oliemolen "De Engel" aan het Dijkje werd gesticht in 1632. Na het overlijden van Evert Smit, een olieslagersbaas met maar liefst zeventien kapitale molens, kwam de molen in 1843 onder het beheer van Teunis Crok. In 1872 werd hij afgebroken ten behoeve van de bouw van een stoomfabriek. Na de ontbinding van firma Teunis Crok werd stoomolieslagerij "De Engel" in 1891 voortgezet door de firma Crok & Laan. Nog heel lang was een deel van de oude molenschuur binnenin het fabrieksgebouw terug te vinden.

62. Een schilderachtig beeld van het Dijkje, waar eens de rappe roeden zwaaiden van watermolen "Het Leven" (links), "Het Vooltje" (midden) en "De Koperslager" (rechts). Bijna alles heeft daar plaats moeten maken, ook de grazende koeien.

Ret Dijkje.

63. Deze ansichtkaart moet na 1904 in de handel zijn gebracht, want watermolen "Het Leven" is inmiddels vervangen door een elektra-gemaal (links). Dan zien we verder oliemolen "De Koperslager", die zo jammerlijk op 28 juli 1964 aan de vuurdood ten onder ging. "Het Vette Schaap" staat rechts. Hij was tevens een der grootsten in zijn soort, want behalve een gewoon dubbel oliewerk stond in deze molen nog een enkelwerk, namelijk een paar kantstenen met naslaghei en vier stampers. Een groot voorslag voorzag in de behoefte van de twee naslagen. De laatste eigenaar was Jacobus Honig en Jacob Stadt was blokmaler. Nadat hij enige jaren had stilgestaan, verhuisde de molen in 1911 naar Wijdenes. Jarenlang beyond zich op een pakhuis ten zuiden van de oude molenschuren een bord waarop een schaap in houtsnijwerk was afgebeeld.

64. Aan de Zaandijker Sluissioot werd in het jaar 1672 door molenmaker Claas Pietersz. Baas oliemolen "De Zoeker" gebouwd. De molenmaker maakte daarbij gebruik van een bestaand moIenlichaam, een voormalige watermolen uit de Beemster. In 1891 veranderde "De Zoeker" van bestemming en richtte de schildersbaas Piet Visser hem als verfrnolen in. Hij adverteerde met "Stoomverffabriek De Zoeker", want ook een petroleum motor behoorde tot de nieuwe uitrusting. Op zaterdag 17 september 1910 kwam "De Zoeker" in veiling en we lezen: De goed onderhouden Wind-Krijt en specerijenmolen De Zoeker met machinekamer en driifwerk, verstelbaar op stoom en windkracht te Zaandiik, aan de Sluissloot. In 1968 werd "De Zoeker" onder grote belangstelling op het erfvan "De Wind" aan de Kalverringdijk gezet. "De Zoeker" is als werkende windoliemolen dagelijks in bedrijf te zien,

65. Hier een drietal rasechte molenaars! Links: Jaap Kit, die kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog met "De Zoeker" ging malen. Tijdens de bezettingsjaren maalde hij veel tarwe voor particulieren en was hij van's morgens vroeg tot's avonds laat op de molen bezig. Jaap Kit bereikte de leeftijd van vijfenzeventig jaar en stierf in 1954. Midden: dit is Willem Kat uit Westzaan, die op 12 maart 1927 een zeldzaam dienstverband herdacht. Deze to en reeds eenentachtigjarige papiermaker was zeventig jaar onafgebroken werkzaam op "De Schoolmeester" van firma Gebroeders De Jong. In 1929 kwam Willem Kat te overlijden. Rechts: een bekende Zaanse windmolenaar was ongetwijfeld Pieter Roos van "De Koperslager". Hij leerde het olieslagersvak bij zijn vader, die blokmaler was op "De Veering". In 1922 verwierf hij "De Koperslager" in eigendom. Roos .Jiet de wind niet door de hekkens gaan" en het gedreun van de heien en stampers was dagelijks ver over 't Dijkje te horen. In 1946 legde hij voorgoed de vang neer en werd hij opgevolgd door zijn zoon Wijbrand. Pieter Roos stierfin 1963, op de leeftijd van drieennegentig jaar.

66. Een vergezicht vanaf het Guispad op het ongerepte polderlandschap van het Westzijderveld. Links maalt de houtzaagmolen "Het Herderskind" (in 1928 verbrand) en rechts zien we weer "De Zoeker" in actie. Dit landelijke gebied is in de loop der jaren herschapen in de woonwijk Rooswijck.

67. Molenrijk Zaandijk in verviogen dagen. Links zien we op de achtergrond aan de Sluissloot oliemolen "De Zwarte Ruiter", gesloopt in 1895, waarvan firma Timmer & Zonen te Wormerveer de Iaatste eigenaar was. Dan voIgt verfmolen "De Valk" van de aloude firma Arend Latenstein. De molen verbrandde op zondagmorgen 5 april 1903. Zijn standplaats was aan het eind van de Lindenlaan, aan de zuidkant. Direct benoorden "De Valk" zien we papierstofmaalder "De Witte Veer". Deze werd op 11 april 1917 in de as geIegd. Hij stond aan de ingang van de Lijsterbesstraat. Op de voorgrond staat papiermolen "De Vergulde Bijkorf". Hij behoorde tot een der eerste molens waarmee wit papier werd gefabriceerd. In de nacht van 19 november 1902 werd hij een prooi der viarnmen en verbrandde geheel. Het terrein van de molen werd later bebouwd met de huizen van de Bijenkorfstraat.

r

68. Gezicht vanaf het station op Zaandijk, met de kerk in 't verschiet, Links de stofmaalder "De Witte Veer, verfmolen "De Valk" en rechts "De Vergulde Bijkorf", Deze kostelijke opname dateert van rand de eeuwwisseling.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek