Molens in de Zaanstreek in oude ansichten deel 2

Molens in de Zaanstreek in oude ansichten deel 2

Auteur
:   A.F. Neuhaus
Gemeente
:  
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4550-3
Pagina's
:   128
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2-3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Molens in de Zaanstreek in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

69. Oliemolen "De Wezel" was gelegen aan de Sluissloot, ten westen van de spoorlijn, waar nu de fabriek van Jonk-Was is gevestigd. Hij werd in 1639 als volmolen gebouwd en omstreeks 1727 tot oliemolen verbouwd. In het laatst van de vorige eeuw was Jacob Korthals te Amsterdam eigenaar. In 1894 werd "De Wezel" verkocht aan firma J.E. de Boer Jr. en Zoon te Amsterdam. Korte tijd later werd "De Wezel" cacaomaalder onder de firma Kamphuis. Laatste olieslagers op "De Wezel" waren:

Jan Best (blokmaler), Jan Brandenburg (nachtblokmaler), Jan Wetering (steenknecht) en David Klapmuts (dagjongen). Nog voor de eeuwwisseling werd de molen van as en roeden ontdaan en van stoomkracht voorzien.

~.

Zaanstree~

70. Een landelijk doorkijkje op de Weelsloot met vooraan oliemolen "Ret Pink", terwijl daarachter oliemolen "De Kieft" grotendeels verborgen ligt. Rechts zien we de achtererven van woningen aan het Bosjespad.

71. Vanaf de stelling van pelmolen "De Zwarte Bonsem" werd omstreeks 1890 dit beeld vastgelegd. Op de voorgrond zien we oliemolen "De Paap", gelegen aan het Sluispad tussen de "Paap z'n dors" en de spoorlijn. De laatste olieslager was Klaas Honig, die in 1899 de molen buiten werking liet zetten, waarna sloping volgde. Het pakhuis, links van "De Paap", heette "Bagijnenhof'. Rechts zien we nog oliemolen "Het Pink", terwijl op de achtergrond de Koger kerk zich verheft.

72. Een molenrijke orngeving, waar we de volgende wiekendragers ontwaren: links verfmolen "De Valk", dan papiermolen "De Bijkorf" en pelmolen "De Bonsem". Op de voorgrond staat oliemolen "De Kieft", een kleine oliemolen toebehorend aan Adriaan Honig. Hij werd in 1901 gesloopt en zijn standplaats was aan de Weelsloot, ten oosten van de Dors. En als u goed speurt kunt u achter "De Kieft" het kruis van "De Munnik" zien. Verder, onder de brug door gezien, meelmolen "De Dood". Rechts staat "De Paap".

73. We begeven ons nu eerst even naar het Koger schiereiland, de Koger-Hem, waarop aan de westkant in 1639 "De Pelikaan" was gebouwd. Hij was de eerste pelmolen in de Zaanstreek. In 1709 komt een zesde part van de molen in handen van de familie Pel, naar wie ook de nieuwe naam "Pellecaan" ontstond. Deze molen was gedekt met spanen, vijfhoekige, eiken plankjes, die met puntige einden omlaag over elkaar waren gelegd, evenals leien. In 1754 werd zijn bestemming veranderd en kwam een verbouwing tot oliernolen tot stand. In juli 1877 werd "De Pellecaan" gesloopt en te Balk (Fr.) herbouwd. Een van de resterende molenschuren kreeg de naam pakhuis "De Koog", terwijl men ter plaatse nog altijd spreekt van de "Pellekaanshoek".

-=,- -

~--=::._ -- .-r._~

74. In deel 1 van "Molens in de Zaanstreek" staan enige interessante, zeer oude prentbriefkaarten van uitgever Schalekamp afgedrukt. Hier weer zo'n vroeg beeld van het Westzijderveld, waarop vijftien molens zijn te ontdekken. Misschien helpt de loep u een handje! Van links naar rechts: pelmolen "Het Guiswijf', pelmolen "De Sint Jacob" of "Slabbert", oliemolen "De Wezel", oliemolen "De Zwarte Ruiter", oliemolen "De Kieft", verfmolen "De Valk", papiermolen "De Witte Veer", "De Vergulde Bijkorf", oliemolen "De Munnik", rijstpelmolen "De Bonsern", oliemolen "Het Vette Schaap", oliemolen "De Ezel", "De Paap", "Ret Pink" en ten slotte meelmolen "De Dood". Een leuk zoekplaatje!

75. Dit is evenzo een oude plaat en het laat de paltrokhoutzaagmolen "De groene Jager" zien. Hij stond op het eind van de Relkenpadsloot. "De Groene Jager" moest in 1868 het veld ruimen voor de aan1eg van de spoorbaan Zaandam-Vitgeest.

76. In dit eens zo groene weidegebied maalde meelmolen "De Haan", die wij rechts zien afgebeeld. "De Haan", alias "De Koekoek", bleef tot 1921 zijn wieken uitslaan. In dat jaar geraakte de molen op 15 februari in brand. Het oude molenerf moet men nu ongeveer zoeken onder de Breestraat, nabij het oostelijk deel van de Krokusstraat. Meer naar links draait de paltrok "De Locomotief", die in 1869 geheel nieuw was gebouwd ter vervanging van paltrokmolen "De Groene Jager". "De Locomotief" stond wat oostelijker dan zijn voorganger, ongeveer op de huidige kruising Parallelweg-Hyacinthstraat. Deze paltrok werd in 1904 overgeplaatst naar Zaandarn en narn de plaats in van de "Poelenburg" aan het Weerpad. Een tweede overplaatsing volgde in 1963, toen "De Gekroonde Poelenburg" op de Kalverringdijk werd opgebouwd. De twee molens in de verte zijn "De Kleine Poort" (links) en "De Jonge Kuiper".

77. De oliemolen "Het Varken" stond in het land achter het Varkenspad. Hij werkte oorspronkelijk als volmolen en wordt reeds in 1674 als oliemolen genoemd. Op 23 december 1887 maalde "Het Varken" bij een hevige storm as en roeden af en liep daarbij nog meer averij op. Er volgde geen hers tel en sloping had plaats in 1889. Zijn schuren bleven nog tientallen jaren bestaan en gingen in 1947 in vlammen op. De sloot op de voorgrond werd in latere jaren gedempt, waarop nadien de Eendrachtstraat verrees.

78. Deze drie pelmo1ens aan de Watering gaven tot kort na de eeuwwisseling een bekoorlijk accent aan het landschap. Geheel in de verte staat "De Wildeman". Op zaterdag 8 maart 1902 werd in "De Zwaan" te Zaandijk verkocht: een gunstig gelegen, kapitalen, hechten, sterken, wind-pel- en meelmolen, genaamd "De lange Wildeman". De sloper maakte daarop een eind aan zijn bestaan. De middelste molen droeg de naam "De Elzenboom"; hij sleet zijn laatste levensjaren als doppenmolen. Op 10 augustus 1906 werd hij door brand verwoest. Op de voorgrond "De Matsrnan", wiens naam was ontleend aan de bouwheer, Claes Mats. In 1903 ging "De Matsman" door het inslaan van de bliksem ter ziele. Dit gehele gebied staat nu vol met huizen van de woonwijk Havenzathe.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek