Molens in de Zaanstreek in oude ansichten deel 2

Molens in de Zaanstreek in oude ansichten deel 2

Auteur
:   A.F. Neuhaus
Gemeente
:  
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4550-3
Pagina's
:   128
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2-3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Molens in de Zaanstreek in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

79. Onze tocht leidt nu via het aloude Guispad naar Westzaan. Over het spoor was het gehele Guispad aan de noordkant eertijds met molens en hun lange droogschuren bebouwd. Te beginnen met "Het Guiswijf" en gevolgd door papiermolen "Het Fortuin" (hier afgebeeld). In 1837 kwam "Het Fortuin" voor een bedrag van f 11.000,- in het bezit van de firma Van Gelder Schouten & Compo Deze plaatste er een der eerste stoommachines van de Zaanstreek in. Het was experimenteren: stoom en wind tegelijk op dezelfde molen. De omliggende molens klaagden over last van roet door het stoken met steenkool, waardoor Van Gelder werd verplicht enkel met turf te stoken. Na veel tegenslag en verlies werd de molen in 1855 van de hand gedaan. De nieuwe eigenaar, firma Jan Honig & Comp., werkte daarna uitsluitend met windkracht. 4 Januari 1894, op een vreselijk koude en stormachtige avond, vatte "Het Fortuin" vlam door het overwaaien van vonken en brandend riet van de nabijgelegen en in brand staande molen "Het Guiswijf". Ook "Het Fortuin" werd toen brandslachtoffer.

80. Voor ons strekt zich het rustieke Guispad uit, waar men nog een jaar of acht geleden rondom van een landelijk vergezicht kon genieten. Vooraan ziet u "De Veenboer". Deze werd als papiermolen in 1695 voor Barend Cornelisz. Veen gebouwd. In 1879 werd hij uitgesloopt en als gerstpe1der ingericht. "De Veenboer" verhuisde in 1907 naar Gernert. Zijn laatste eigenaar was Pieter Abr. Dekker, koopman en gerstpe1der te Koog. Links zien we de zeskantige papiermo1en "De Schoolmeester", een trouwe wachter aan de Watering sinds 1692. Ret is de enige nog in bedrijf zijnde windpapiermolen ter wereld. Een labyrint van wegen heeft nu de omgeving daar sterk verknoeid.

81. Bij de Nauemase Vaart, pal ten noorden van de voormalige fabriek van Molenaar's Kindermeel, stond "De Oranjeboom". De windbrief dateert van 1754. In het midden van de negentiende eeuw kwam de molen in handen van Cornelis Grootes, die in 1877 kwam te overlijden. Zijn zoon Meiert volgde hem op. "De Oranjeboom" bezat een uitgebreid binnenwerk. In de molen zelf waren twee stel kantstenen, een platte steen en twee a drie builen opgesteld, terwijl de zuidelijke molenschuur nog een stel kantstenen en een bull bevatte. Jarenlang was het malen van pleister voor de beelden- en ornamentenfabriek Grivanti te Amsterdam een belangrijke bron van inkomsten. Ook werden specerijen en verfstoffen verwerkt. Na het overlijden van Meiert Grootes werden in 1908 de zaken voortgezet door de zoons Cornelis en Jacob. Op 15 oktober 1923, terwijl de molen uit het noordwesten stond te malen, gooide hij plots een end weg en hij heeft sindsdien met een roed moeten werken. In 1924 werd Jacob Grootes na het overlijden van zijn broer aIleen eigenaar. In 1940, na het overlijden van Jacob, werd de molen verkocht aan de firma P. Molenaar. Sloping volgde in 1941.

82. Voor een moment verlaten we even Westzaan om een blik te werpen op meelmolen "De Blijdschap", Deze stond even ten noorden van de Communicatieweg te Assendelft. Bijna een eeuw lang was deze bovenkruier eigendom van de familie Terra, tot de sloper hem in januari 1907 in handen kreeg. "De Blijdschap" had to en at enkele jaren stilgestaan en verkeerde in een verregaande staat van verwaarlozing (foto rechts).

83. Terug in Westzaan, aanschouwen we aan de Weelsloot, de vlugge, grote pelmolen "Het Prinsenhof". Een landschapsieraad uit het jaar 1722. In 1899 werd Cornelis de Vries Gzn. eigenaar. Hij zette met "Het Prinsenhof" het doppenmalersbedrijf voort. Later, omstreeks het midden van de jaren twintig, is men zich bezig gaan houden met het malen van zaagsel tot houtrneel. Een produkt dat in hoofdzaak werd verkocht aan de linoleumfabrieken. In 1956 werd "Het Prinsenhof" voor rekening van pellerij "Mercurius" weer tot pelmolen teruggebracht. Vier jaar later werd hij bezit van "De Zaansche Molen". Rechts: na het overlijden van Gerrit de Vries werd het bedrijf voortgezet door zijn zoons Gerrit (links) en Comelis ("Kreel"). Getweeen hebben ze het allergrootste deel van hun leven broederlijk op de molen doorgebracht. Gerrit, die ruim vijfenvijftig jaar "van de wind" leefde, overleed in 1958. Hij werd zesenzeventigjaar. Cornelis stierfin 1971 op zevenenzeventigjarige leeftijd.

84. Een schilderachtig doorkijkje op pelmolen "De Jonge Dolfijn", in de wandeling "De Koperen Berg" genoemd. Hij stond in 't land achter het Koperenbergse pad. Zijn bijnaam zou zijn ontleend aan de eigenaardigheid dat zijn bouwheer de bouwkosten in koperen munten heeft betaald. In 1872 verandert de molen van eigenaar en verschijnt op naam van firma Wijnberg & Bakker te Wormerveer. Onne Wijnberg, meelmolenaar met "De Witte Vlinder", verwierf in 1885 het gehele molenbezit. "De Koperen Berg" was uitgerust met twee tarwestenen en twee builkisten, Naderhand werden er ook nog twee kleine kantstenen voor het verwerken van foerageprodukten neergezet. De molen werd in 1900 afgebroken, te Joure herbouwd en aldaar in 1972 grondig gerestaureerd.

85. Hier ziet u mosterdmolentje "De Veldbloem", nog in vol bedrijf op het land achter het perceel J.J. Allanstraat 84. Het was geheel met hout gedekt en is in het begin van de vorige eeuw voor rekening van winkelier Dirk Kat gebouwd. Deze genoot grote bekendheid om de puike kwaliteit mosterd en hij had een grote klantenkring in Amsterdam. Latere genera ties Kat hebben de bereiding van Zaanse mosterd lang voortgezet. De Westzaanse mosterdmolen (waar men voor een paar centen een pot vol kocht) was

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek