Naaldwijk in oude ansichten deel 2

Naaldwijk in oude ansichten deel 2

Auteur
:   J.G. de Ridder
Gemeente
:   Naaldwijk
Provincie
:   Zuid-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1099-0
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Naaldwijk in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

De belangstelling voor de albums met ansichten en foto's van de verschillende Westlandse plaatsen is verheugend groot. En het zijn niet alleen de ouderen die graag deze platen bekijken, maar ook vele jongeren willen graag weten, hoe het Westland van onze grooten overgrootouders er uitzag. Uit het vele nog niet gepubliceerde illustratiemateriaal van Naaldwijk hebben wij opnieuw een keuze gemaakt, die nu het licht ziet als tweede deeltje van "Naaldwijk in oude ansichten". Menigeen zal bij vergelijking met de tegenwoordige situatie de verzuchting slaken: wat is ook hier veel moois en interessants verdwenen! Helaas, inderdaad! Maar de tijd gaat voort: mechanisatie, snelheid, automatisering, specialisatie zijn voor ons werkelijkheden, maar onze voorouders kenden die begrippen niet of nauwelijks. Het is daarom een verkwikking, zo nu en dan een kijkje te nemen in het Westlandse wereldje van opa en oma, ditmaal met gebruikmaking van een groot aantal ansichtkaarten en enkele foto's uit de periode van circa 1880 tot 1930.

Het woord "ansicht" dat algemeen gebruikt wordt en in onze taal burgerrecht heeft gekregen zou kunnen wijzen op Duitse herkomst van deze kaarten. Nu werden inderdaad rond de eeuwwisseling tal van ansichten van Nederlandse plaatsen in Duitsland gedrukt; op vele daarvan lezen wij bijvoorbeeld de naam Dr. Trenkler Co, Leipzig. Maar daarnaast verschenen ook van Nederlandse uitgevers dergelijke kaarten; op Westlandse kaarten zien wij onder andere de namen H. van Noort te Loosduinen, A.J. Prins te Delft en F.J. Hoegee te Naaldwijk. Het is moeilijk uit te maken, waar de ansicht is geboren. Wat Nederland betreft zouden wij kunnen wijzen op de tekenaar-lithograafetser H.G. Icke jr. (1855-1942) die op een gewone briefkaart een pentekening maakte en deze op 26 februari 1875 bij wijze van proef verzond om te zien, of de kaart als poststuk zou worden geweigerd. Zij bereikte echter de volgende dag haar bestemming. Zo was dus de eerste "prentbriefkaart" geboren. Het zal nog wel enige tijd hebben geduurd, voordat de ansicht, voorzien van een stads- of dorpsgezicht of een andere voorstelling, in gebruik kwam. Dit zal omstreeks 1890 zijn gebeurd. Men had toen al de beschikking over verschillende reproductietechnieken. Een album als dit biedt de mogelijkheid tot verrassende ontdekkingen. Veel van wat vergeten scheen komt weer boven in het geheugen; juist de ouderen zullen er met weemoed aan terugdenken. Allerlei facetten van het dagelijkse leven in een voorbijgegane periode komen in dit album onder het licht van de schijnwerper: de mode uit die dagen, zeden en gewoonten, oude middelen van vervoer, verdwenen ambachten. In het bijzonder hebben wij in dit boekje aandacht besteed aan het zo belangrijke veilingwezen en het tuinbouwonderwijs. Het is van groot belang, dat men indertijd dit alles in beeld heeft vastgelegd en het zal voor vele geïnteresseerden prettig zijn, dat die beelden nu bijeen zijn gebracht in de vorm van een lees- en kijkalbum. Met veel dank aan hen die ons door het beschikbaar stellen van dit materiaal in staat hebben gesteld dit nieuwe Naaldwijkse album samen te stellen, wensen wij de lezers ook veel lees- en kijkgenoegen.

1. Er is geen beter middel om een overzicht van het oude Naaldwijk te krijgen dan het bekijken van een luchtfoto. Maar helaas, luchtkartering bestond nog niet in 1900. Een foto vanuit een kerktoren of vanaf een hoog dak geeft echter ook een aardig panorama. Met een viertal van zulke foto's beginnen wij dan ook dit album. Eerst werpen we een blik op Naaldwijks centrum. Op de voorgrond zien wij het Wilhelminaplein met (derde huis van links) de burgemeesterswoning en rechts het eeuwenoude restaurant "Torenburg". Hier eindigde de bebouwde kom: erachter zien wij een aantal tuinderijen. Hoe geheel anders dan in onze tijd met de intensieve bebouwing!

2. "Torenburg" van de achterzijde gezien. Wij zien hier de Herenstraat; wat een verschil met de drukke winkelstraat van nu! Men sprak vroeger jaren van Langestraat. Fors rijst de toren van de hervormde kerk boven de omgeving uit. Deze foto werd omstreeks 1908 gemaakt.

3. Een zijstraat van de Herenstraat is de eeuwenoude Molenstraat die aan de vroegere korenmolen "De Ster" haar naam ontleende. Rechts op de achtergrond zien wij de vroegere rooms-katholieke kerk, en links vooraan de openbare school, eens de trots van Naaldwijk.

4. N├│g een panorama: ditmaal van het Havenplein en de Stokdijkkade. De oude rooms-katholieke kerk links en de gereformeerde kerk in het midden, beide reeds lang verdwenen, markeren nog het dorpsbeeld. Het water van de Stokdijkkade is enkele jaren geleden gedempt. Rechts ligt nu de nieuwe wijk Pijle Tuinen.

5. En na deze panorama's van Naaldwijk te hebben bekeken, gaan wij het oude dorp meer in detail bezien. Wij beginnen met het centrum van Naaldwijk: het Wilhelminaplein. Vroeger werd dit plein ook wel Marktplein, Marktveld of Pleinstraat genoemd. Het oude raadhuis met zijn sierlijke gevel trekt meteen onze aandacht. Het dateert uit de zestiende eeuw, toen het als "een gemeen raet of dynghuis" werd gebouwd. In 1688 is het gebouw gerestaureerd, waaraan de gevelsteentjes "Anno" en ,,1688" herinneren. Daarbij werden ook boven de toenmalige ingang de emblemen van stadhouder Willem 111 aangebracht. Onder leiding van architect A.A. Kok had van 1932 tot 1934 tevens een restauratie plaats.

6. De Herenstraatzijde van het raadhuis geeft een kostelijk beeld uit die rustige tijd rond 1910. Boven de ingang - die in 1852 in gebruik is genomen - zien wij een gevelsteen, waarin een beeld van Themis, de godin der gerechtigheid, is uitgehakt. Het onderschrift luidt: "Gerechtigheid verhoogt een volk". Het verkeer - nog erg summier - bestond uit paardewagens en fietsen. Op de achtergrond zien we alweer restaurant "Torenburg".

7. Een feestelijke foto, gemaakt op 9 oktober 1913 ter gelegenheid van de onafhankelijkheidsfeesten. Wij zien hier burgemeester H.I.J. Modderman (1869-1926) tussen de gemeenteraadsleden. Rechts beginnend zien wij hier: D. van Vliet, W.K. Nowee, R.A. van Deursen (gemeentesecretaris), J.J. Roels, K. Stokdijk (wethouder), L.M. Valstar, N.J. Dijsselbloem, burgemeester Modderman, A.L. Verhagen, W.C. Kester, N. Barendse (wethouder) en een heer wiens naam wij niet konden achterhalen.

8. Op het Wilhelminaplein valt de oude St-Adrianuskerk (sinds 1572 een hervormde kerk) direct op. Het is een ruime, driebeukige kruiskerk in gotische stijl. Architect Van der Kloot Meyburg leidde een ingrijpende restauratie die duurde van 1933 tot 1935. Het Julianacarillon in de toren is een geschenk van de Naaldwijkse bevolking en werd op 27 januari 1961 door koningin Juliana in werking gesteld. Het kerkorgel, gebouwd door W. Beekes te Utrecht, werd op 18 januari 1831 "ingewijd met een leerrede" van dominee J.J. Denier van der Gon, die van 1792 tot 1838 predikant was te Naaldwijk. Sinds 1835 werd het door leden van de familie Van Cranenburgh bespeeld, het eerst door Elisa van Cranenburgh, smid uit Honselersdijk. De laatste organist uit deze familie was J.H. van Cranenburgh die van 1931 tot 1964 het instrument bespeelde. Een gedenkplaat in de kerk herinnert aan dit muzikaal geslacht.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek