Nederlands industrieel erfgoed in beeld

Nederlands industrieel erfgoed in beeld

Auteur
:   Marcel Overbeek
Gemeente
:  
Provincie
:  
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1140-9
Pagina's
:   128
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2-3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Nederlands industrieel erfgoed in beeld'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

43 DenHaag Broodfabriek

In het midden van de negentiende eeuw ontstaan in de grote steden de eerste grootschalige meel- en broodfabrieken. De brood- en meelfabriek aan het Groenewegje in Den Haag is in 1862 opgericht. Het fabrieksgebouw, waarvan de ansicht een beeld geeft omstreeks 1900, was met zijn vele rondboogramen een opvallende verschijning. De meelfabriek, die later is opgegaan in een groter concern, is in het begin van de jaren twintig afgebrand.

'5 ~ra'cnhagc IIn. d·( 1 .1",I(ahri k Gro '1l~\l"~i"

. ~~'~/~~f

~

cE.f.

~~/

;;:::z;

:;3;:L

#yy.-.

~

44 Sas van Gent Meelfabriek

'De Walzenmolen'

In 1855 schaft de regering de Wet op het Gemaal af, die een monopoliepositie voor molenaarsbedrijven garandeerde. Na afschaffing van de wet groeide het aantal meelfabrieken sterk. Molenaar Dominicus Verschaffel in Sas van Gent krijgt in 1848 toestemming van GS Zeeland om op een stuk grond een 'stoomkorenmolen op te rigten', met een stoommachine van 2 pk. Omdat dit bedrijf te klein is geworden, wordt in 1893 een geheel nieuwe meelfabriek gebouwd. De nieuwe fabriek werkt met een moderne

productietechniek: het meel wordt door stalen walsen gemalen. In 1901 wordt de fabriek door brand geheel verwoest, maar in 1902 al weer herbouwd, onder de naam 'NV Walzenmolen' .

Op de ansicht de fabriek aan de rand van de vestinggracht, vlak na de bouw. In 1988 wordt de fabriek overgenomen door de firma Wessanen. In 1995 wordt de fabriek gesloten en ondanks felle

protesten gesloopt om plaats te maken voor een supermarkt.

Sas-van-Gent - Oude /esting en Bloemfabriek.

4S Groningen Graanpakhuizen Oosterhaven

Vanaf het midden van de negentiende eeuw ontwikkelde de stad Groningen zich tot het regionale centrum van de graanhandel. Na de aanleg van de Oosterhaven werd in 1878 aan de Oosterkade door de firma Groninger Veem een graanpakhuis van zes verdiepingen gebouwd. De namen die de pakhuizen kregen, zoals Duna, Weichsel en Donau, verwijzen naar gebieden in Oost-Europa waar handel mee werd gedreven. Op de kade stonden twee ijzeren overdekte banen voor het transport van het graan vanuit de schepen naar de pakhuizen

die tot 1981 in gebruik waren. In 1984 werd het complex verbouwd tot wooneenheden.

.i; ..

Or. Trenkler Co r Lelptle-.

22890. Nachdruck verboten.

--

46 Groningen Graanpakhuis 'Bremen' Westerhaven

In 1875 werd de Westerhaven aan de rand van de Groninger binnenstad aangelegd. In de bocht van deze handelshaven werd in 1891 het graanpakhuis 'Bremen' gebouwd door graanhandelaar A.]. Wijne. In 1949 werd het pakhuis door de firma 'De Lauwers NV' in gebruik genomen als kaaspakhuis, waar een tegeltableau op de begane grond nog aan herinnert. Na het vertrek van de kaashandel kreeg het pakhuis opnieuw een andere functie, nu als meubelhandel. In 1962 werd de Westerhaven gedempt en ingericht als parkeerterrein.

Het pakhuis werd in 1982 verbouwd tot kantoorruimte. De foto geeft een beeld van het pakhuis voor de verbouwing.

47 Deventer Graanpakhuizen

De Oude Haven van Deventer omstreeks 1905. Links het dubbele graanpakhuis aan de Bokkingshang, dat in 1880 werd gebouwd voor de firma Ten Hoopen en Ten Zijthoff en in 1910 uitgebreid. De graanpakhuizen lagen gunstig aan de Oude haven, die een verbinding had met de IJssel. Op de achtergrond rechts is nog de oude gasfabriek van Deventer te zien. Dit beeld werd in 1936 grondig gewijzigd met de demping van de haven, nodig voor de aanleg van de nieuwe verkeersbrug over de IJssel.

DEVE~TER, - Haven en Brug. 1350.

48 Meppel Coöperatieve Landbouwersbank

Rond de eeuwwisseling werden steeds meer bedrijven op coöperatieve basis opgericht, zoals zuivelfabrieken en landbouwverenigingen. In Meppel werd in 1909 de Coöperatieve Landbouwersbank en Aan- en Verkoopvereniging Meppel (CLM) opgericht. De coöperatie maakte een goede start, al na een jaar waren vijfhonderd landbouwers bij de coöperatie aangesloten. De ansicht toont het coöperatiegebouw aan de Drentse Hoofdvaart, vlak na de bouw. Na enkele jaren werd het gebouw aan de rechterzijde uitgebreid

Na de Tweede Wereldoorlog ging de Landbouwersbank zich toeleggen op de productie van veevoederproducten en bestrijdingsmiddelen. Vanaf 1990 ging de CLM samenwerken met andere coöpera-

ties. Ondanks grote uitbreidingen is het oudste silogebouw bewaard gebleven. Het is onlangs tot kantoor verbouwd.

49 Raalte Coöperatiegebouwen ABTB

In 1858 werd het kanaal Deventer-Raalte opengesteld als onderdeel van de Overijsselsche Kanalen. Het kanaal betekende voor Raalte het begin van de industriële ontwikkeling van dit agrarische dorp.

In 191 8 werd aan het kanaal oostzijde een kantoor van de Algemene Boeren- en Tuinders Bond (AB TB) gevestigd door de heer A. Woerdman. In 1929 werd een graanpakhuis gebouwd, later gevolgd door een kunstmestloods.

De ansicht uit 1970 toont de uitbreiding van de coöperatiegebouwen door de jaren heen.

Geheel rechts de betonnen silo uit de jaren dertig, links de latere uitbreidingen uit de jaren vijftig en zestig. In 1992 werd het complex afgebroken.

-

.I:a:l

SO Heerenveen OlieslagerijWoltman

In 1873 werd de olieslagerij 'NV Oliefabriek Heerenveen' opgericht aan de Fok, in het centrum van Heerenveen. In 1910 werd de oliefabriek uitgebreid met een pakhuis met een torentj e. In 1 93 7 werd het oudste deel van de fabriek uit 1 873 gesloopt om plaats te maken voor een verkeersdoorbraak. Alleen de nieuwe uitbreiding uit 1910 bleef staan. Het gebouw kreeg later een bestemming als kaaspakhuis. Sinds begin jaren tachtig is het in gebruik als jongerencentrum "t Pakhuis'.

Bierbrouwerijen en Tabaksindustrie

In het midden van de negentiende eeuw waren de meeste bierbrouwerijen in de zuidelijke provincies te vinden.

Veel brouwerijen waren kleinschalige familiebedrijven.

De grotere bierbrouwerijen waren vooral in de grote steden te vinden, zoals Heineken (Amsterdam), De Drie Hoefijzers (Breda) en Barbarossa (Groningen).

In de jaren vijftig van de negentiende eeuw werd een nieuw soort bier vanuit Duitsland op de Nederlandse markt gebracht: het ondergistend of'Beijersch' bier. De introductie van dit bier, dat beter van smaak was dan het Nederlandse bier, betekende dat veel brouwerijen hun fabrieken moesten aanpassen en moderniseren. Uiteindelijk bleef door fusies alleen een beperkt aantal grotere brouwerijen over.

In de vorige eeuw werd nog op grote schaal tabak verbouwd en verwerkt in Nederland, vooral op de Utrechtse heuvelrug. Op initiatief van buitenlandse ondernemers werden tabaksverwerkende industrieën opgericht, zoals de sigarenindustrie in Kampen. Enkele fraaie oude sigarenfabrieken zijn nog te vinden in Den Bosch, Kampen, Groningen en Veenendaal.

51 Zwolle

Bierbrouwerij 'Het schaep'

In 1853 richt H.T.]. Schaepman in Zwolle een bierbrouwerij op. De brouwerij wordt gevestigd in een aantal oude gebouwen op een voormalig bastion bij het Rodetorenplein. Omdat het 'Zwolsch Bier' goed in de markt ligt, gaat men in 1904 over tot de bouw van een compleet nieuw brouwhuis, met een gistkelder en lagerkelders. Begin jaren twintig wordt de bierbrouwerij gesloten, waarna de gebouwen onder meer als rijwielhandel gebruikt worden. De foto toont het brouwhuis uit 1904, vlak voor de sloop in 1983.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek