Warning: mysql_connect(): Headers and client library minor version mismatch. Headers:50156 Library:50527 in /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/database.req.php on line 15

Warning: session_start(): Cannot send session cookie - headers already sent by (output started at /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/database.req.php:15) in /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/require.req.php on line 2

Warning: session_start(): Cannot send session cache limiter - headers already sent (output started at /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/database.req.php:15) in /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/require.req.php on line 2
Uitgeverij Europese Bibliotheek | Nederweert in oude ansichten deel 1 | boeken | alfabetisch-overzicht
Nederweert in oude ansichten deel 1

Nederweert in oude ansichten deel 1

Auteur
:   J.J. Biezenaar
Gemeente
:   Nederweert
Provincie
:   Limburg
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1985-6
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Nederweert in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Terug naar grootvaders tijd! Met veler medewerking is getracht Nederweert uit de jaren 1880-1930 in oude ansichten en foto's te bundelen: kostbare herinneringen aan een periode, die velen "de goeie ouwe tijd" noemden. Op enkele in hoofse bewoordingen beschreyen ansichten troffen we nog een postzegel van twee en een halve cent aan. Het leven was toen goedkoop, maar breed hadden de 4670 inwoners, die de gemeente in 1880 telde, het zeker niet. Ze ken den geen welvaart in grootvaders tijd, mogelijk relatief wel meer "welzijn" dan wij in onze gecompliceerde rnaatschappij.

De meeste inwoners verdienden in de landbouw met primitieve middelen een magere boterham. Slechte wegen en afwatering maakten de bedrijfsvoering moeilijk. In grote keukens van in het algemeen kleine behuizingen werd sober geleefd van eigen gewonnen produkten. In de fornuizen werd zelf gestoken turf gebruikt. Aan de oogst kwam vrijwel het gehele gezin te pas. De kermis op de eerste zondag na Sint Lambertus (17 september) was een welkome onderbreking van het vele zware werk, dat ook in de winter doorging. Dan klonk achter de gesloten schuurdeuren het ritmische geluid van slagen van de dorsvlegels of het brommen van de maneges, aangedreven door zielige a1s maar ronddraaiende, soms ook nog geblinddoekte, paarden. Hierna waren het de mulders, die het graan maalden. De vele windmolens gaven het landschap een bijzondere bekoring.

Fabrieken waren er in de omgeving nauwelijks, zodat dagloners, die niet bij de boeren werkzaam waren, elders moesten gaan werken. Velen von den werk in de veenderij bij Smits in de Moost, de zinkfabriek in Bude1 of in de Duitse kleiwarenfabrieken. Het zaken-

leven speelde zich hoofdzakelijk in de Kerkstraat ("de Straat") en omgeving af, Hier woonden de "burgers" met hun brouwerijen, winkels en ambachtsbedrijven. Aan "Vijftien" werden goede zaken gedaan met de passerende schepen.

Harde wegen trof men slechts aan in het centrum. De Kerkstraat was de enige straat voorzien van een keibestrating en werd daarom "de Straat" genoemd. Eindeloos werd in de raadsvergaderingen over slechte wegen en waterlossingen geklaagd, doch de gemeente had maar weinig geld. Met hand- en spandiensten werd zoveel mogelijk getracht iets aan de wegen te doen. Door de aankoop van een eigen wals in 1930 werd de grondslag gelegd voor het uitstekende wegennet (tweehonderdtwintig kilometer harde wegen), waardoor de gemeente nu ontsloten is.

In de Straat, die door de bestrating en bebouwing een voorname indruk maakte, werd in het algemeen ook sober geleefd. Ook hier hing de penetrante lucht van de met turf gestookte fornuizen vermengd met de weee geur van gebraden "hersten" (gebraden spek), het ontbijt voor burgers en boeren in die dagen! Elektriciteit, gas en waterleiding ontbraken. Joop Caris, gemeentebode, nachtwachter en lantaarnopsteker plaatste iedere avond met zijn laddertje de petroleumlamp en van de primitieve straatverlichting. Rond 1918 kwam er voor het eerst elektriciteit in het dorp. Tot tien uur 's avonds leverde Jan Mathijs Hobus elektrische stroom vanuit zijn groentedrogerij in de Weertersteeg (Paulus Holtenstraat). Tra Spierings verzorgde de stroomvoorziening met een locomobiel in een houten loods op Staat (Brugstraat).

De Straat had een extra charme door de keitjes en de verscheidenheid van eigen stoepjes. Een teken van

individualisme? Zeker niet! Het gemeenschapsleven was zowel in het dorp als op het platteland sterk ontwikkeld en uitte zich vooral bij feestelijkheden en in de vorm van burenhulp. De lange winteravonden zander televisie of radio! - werden veelvuldig benut om onderling te buurten of een kaartje te leggen. Hecht was de onderlinge band tussen de leden van de verenigingen, waaronder de fanfare, de harmonie en "Merefeldia" (voetbal en toneel!) een voorname plaats innamen.

Grote evenementen in het dorpsgebeuren waren de "concerts" van deze verenigingen, die een meer dan avondvullend programma boden. De uitvoeringen begonnen om zes uur 's avonds met een muziekprogramrna gevolgd door een lange pauze. Hierna volgde steevast een triest drama in veel bedrijven, waarna de avond tegen twaalf uur besloten werd met een "oerkomisch" blijspel. Zowel de drama's als de blijspelen vergden veel tranen van het publiek, dat overigens van de pauze gebruik kon maken om thuis even de inwendige mens te versterken of eetwaren te kopen bij een kraampje aan de zaal. Overigens kende men weinig openbaar vermaak. Met carnaval en kermis werd gedanst, maar om acht uur moest men er al weer netjes mee ophouden! Hier en daar bestond gelegenheid om te beugelen. Natuurlijk werden zandags de nodige pintjes gedronken, waartoe gelegenheid te over was. Alleen al in het centrum waren maar eventjes eenentwintig cafes, die het gerstenat van vijf plaatselijke brouwerijen konden betrekken. Er waren ook meer dan tweeenvijftig zondagen in een jaar om een biertje te drinken, want veel kerkelijke feestdagen werden als .Jialve-zondagen" gevierd waarbij de arbeid rustte. Intens leefde men mee met het kerkelijke gebeuren,

dat zich ook buiten de muren van de kerk voltrok. Met veel luister en massale deelname trok de sacramentsprocessie tweemaal per jaar door het dorp. De burgerij kwam in het geweer om straten en huizen te versieren. Op kermismaandag werd de kindsheid-optocht gehouden om de missiegedachte te propageren. Massaal was ook de deelname aan Marcus- en kruisprocessies om de zegen over het gewas af te bidden. Zo bad en werkte Nederweert, dat in 1930 6560 inwoners telde, in grootvaders tijd. De emancipatie voltrok zich langzaam als gevolg van onder meer het isolement. Vandaar dat men zoveel verwachtte van de aanleg van een spoorlijn Sittard-Echt-Wessem-Nederweert-Helmond en een stoomtramverbinding WeertNederweert-Meijel-Beringe-Venlo. Een plan van burgemeester Damen om Nederweert een nieuw hart te geyen tussen Kerkstraat en kanaal met een raadhuis op een centraal plein werd echter door de raad a1s te groots afgewimpeld. Onverwacht kwam wel in de jaren twintig de aanleg van het kanaal Wessem-Nederweert, dat de werkgelegenheid bevorderde, doch waardoor het dorp veel schoon en het contact met de schipperij verloor.

Toch is de emancipatie gekomen en wel na de tweede wereldoorlog in een versneld tempo. U zult het ervaren als u dit album eens aandachtig bekijkt. Ook zult u dan zien dat er veel moois verloren is gegaan, overigens met de bedoeling om samen beter te kunnen leven. Of dat helemaal gelukt is wordt aan uw visie overgelaten! Laten we in ieder geval zuinig zijn op het moois dat we nu nog hebben!

1. De Straat v66r 1900, een toonbee1d van serene rust. Geen sterveling te zien! Onder een harmonische daklijn 1eunen de huizen knus tegen e1kaar. Het dorpsbee1d wordt beheerst door de monumentale toren, toen nog met de k1eine spits. Nederweert was met zijn 5100 inwoners maar een klein, eenvoudig dorpje.

? I

2. Aan de voet van de toren stond het oude raadhuis met zijn voomame gevel. Het werd in 1922 gesloopt voor de bouw van het tegenwoordige gemeentehuis. Bij de afbraak werden grote kelders bloot gelegd met kettingen aan de dikke muren om gevangenen te kluisteren. Op het pleintje ziet u de "kerkpomp" en op de achtergrond de mooie gevel van het destijds door de familie Vullers bewoonde huis v66r de verbouwing, die de monumentaliteit niet ten goede kwam.

3. Hier is bijna het hele dorp samengestroomd op een festival van "Burgerlust" voor het bordes van het raadhuis. De foto geeft een goed beeld van de speelse bebouwing van de westzijde van de Straat in 1898, waar menig vriendelijk geveltje opvalt. In het tegenwoordige pand Hermans (Polly) was de brouwerij van Walkers gevestigd. De ingang van de kerk is nog niet verbouwd. Boven de ingang ziet u de beeldengroep, die later in de kloostertuin werd geplaatst.

4. Als we nog even in de buurt van de kerk blijven, zien we hier de "kerkpomp", die volgens Bolle Jan het beste water uit de streek gaL. en hij kon het weten! Lange tijd werd de pomp voor de drinkwatervoorziening van onder meer het raadhuis gebruikt. Ook de schooljeugd was er trouwe klant.

5. In 1920 werd het Heilig Hart-monument onthu1d. Het stond rechts van de kerk op een gedeelte van het voormalig kinderkerkhof. Achter het bee1d een "ark" van groen, waarmee vaak "gesierd" werd. Gezien de hooftooi van de dames op de voorgrond -- waarschijnlijk leden van de Mariacongregatie - moet het toenmaa1s een goede tijd geweest zijn voor de "hoedenmodiste"! Na de oorlog werd het beeld naar het plantsoentje bij de jongensschool verplaatst.

6. Als we ten noorden van de kerk gaan kijken, vinden we nog geen spoor van de zaken, die nu aan de linkerzijde van de Kerkstraat staan. Het pand Vullers is hier het laatste pand aan die zijde. Op de voorgrond rechts bakkerij Vullers (Daris). Het derde pand was het cafe van Jean Hermans, waar de societeit "Saovus Bijein" gevestigd was (thans de woning van Guusje Scheijven). De foto is genomen tussen 1900 en 1911.

7. Via de Hogeweg, thans Burg. Vullerstraat, komen we op het Straatje met de Straatjeskapel, die in 1965 werd gesloopt. Tuinen en akkers omzomen de weg met nog maar heel weinig bebouwing. Links de oude kapelanie (pand Simons), die in 1969 verdween. Op de achtergrond het pand van de familie Kreijelmans. (Foto van 1890.)

· ederweert SIr ?? tie met K:p<:

8. Het Straatje in een later stadium, nu de Mgr. Kreijelmansstraat, met op de achtergrond het geboortehuis van monseigneur Jacques Kreijelmans, vicaris van het bisdom Madras en president van het seminarie van Nellore. Onder het merk "De Vier Linden" werd hier bier gebrouwen. In het kappen van de linden vond de raad aanleiding een kapverordening vast te stellen tot behoud van het dorpsschoon, te laat echter om de bomen te sparen. Het grote pand werd in 1972 gesloopt.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek