Neede sfeer van weleer

Neede sfeer van weleer

Auteur
:   G.A. Hemelman
Gemeente
:   Neede
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-6206-7
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Neede sfeer van weleer'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

39 Van dezelfde tijd dateert deze foto van de toreningang van de hervormde kerk. Sterker nog, de datering is exact bekend. Op de achterkant van de foto staat: ,,81. Neede / 27 Sept 1894 uit het W" Deze foto heeft blijkens deze tekst bij een kadasteropmeting gehoord. De toren dateert van de veertiende eeuw. Het piramidevormige dak werd in 1846 op de toren geplaatst, nadat in september 1842 de oorspronkehjke slanke torenspits was gesloopt. Het huis rechts op de foto is het Huendershuis, zo genoemd naar de familie Huender, die er jarenlang heeft gewoond. Albertus W Huender (1797-1863) was Koopman en zal vermoedelijk een kruidenierswinkel-

tje gehad hebben, waaraan hij een handel in hammen toevoegde. Naast de winkel lag een zouterij en rokerij. Na het overhjden van mevrouw Huender in 1898 kocht de gemeente het pand en bouwde er het voormahge postkantoor.

40 Deze foto komt uit een tijdschrift uit 1939. De tekst bij de fota Iuidt: "Reeds een groat aantal jaren ligt het aardige kerkgebouw van de Ned. Herv. gemeente te Neede verscholen tusschen het hooge geboomte. Teneinde de kerk beter te doen uitkomen, heeft men er een aanvang gemaakt met het verwijderen der eeuwenoude boomen. Het kerkgebouw werd eenige jaren geleden geheel gerestaureerd, en zal binnenkort het stadsschoon zeker verhoogen." Begin jaren tachtig werden wederam bomen rand de kerk aangeplant, die een aantal jaren geleden weer werden vervangen aangezien ze aangetast waren door de beruchte iepenziekte. Op de voorgrond

zien we de bakfiets van de Geldersche Tramwegen waarmee de plaatselijke vrachtbestellingen werden uitgevoerd.

41 Hoewel de toren van de hervormde kerk dus al veel ouder is, dateert de kerk in haar huidige vorm van 1846 en werd ze nog in 1929 grondig gerestaureerd. In de nacht van 22 op 23 september 1945 brandde de kerk volledig af De omwonenden hadden de schrik van hun Ieyen; brandweerkorpsen uit Neede en verre omgeving hielden met verscheidene slang en kerk en toren in een waterzee, maar moesten teyens opletten dat de vlak bij de kerk gelegen huizen en winkelpanden niet in brand raakten. Er was gelukkig die nacht vrijwel geen wind, 20dat Neede voor een grotere ramp gespaard bleef.

42 Na de brand restten slechts de buitenmuren en een zwartgeblakerde toren: een troosteloze aanblik en zeker niet het stadsschoon verhogend, zoals de tekst bij foto 40 nog vermeldde. Bij de brand is de ruim vier eeuwen oude klok, door Wolter Westerhues in 1507 gegoten, uit haar stoel naar beneden gevallen en zwaar beschadigd. Vanwege de historische waarde van deze klok werd deze bij de grote metaalroof door de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog ongemoeid gelaten. Na de restauratie van de door de brand beschadigde toren werden er nieuwe klokken besteld en gegoten. In een klok is de oude Westerhuesklok, die gebarsten en dus on-

bruikbaar was, weer meegesmolten.

43 Het veelvuldig gebruik van hout en stro als bouwmaterialen kwam de brandveiligheid natuurlijk niet ten goede en er von den dan oak regelmatig branden plaats. Neede kende (net als andere gemeenten) al vrij vroeg een vrijwillige brandweer. Het materiaal waarmee men destijds de branden moest bestrijden was vanzelfsprekend niet van die kwaliteit en technologie als heden ten dage. In het begin van deze eeuw was men al modern uitgerust met een handpomp, die op een kruiwagen werd vervoerd. Met de komst van benzinemotoren werden de brandspuiten al veel efflcienter, maar desondanks was het blussen vaak onbegonnen

werk. Hier zien we de Needse brandweer in aetie bij het blussen van de brand van de boerderij die tegenover Villa Mariahoeve (Osterhaus) aan de Schurinkweg heeft gestaan. Ondanks de inzet van

alle materiaal kon de boerderij helaas niet worden behouden.

44 Op deze ansichtkaart, die gedateerd is door de afzender op 18 augustus 1910, zien we Villa Mariahoeve van G. Osterhaus. De villa was beter bekend als De Russchemars. Osterhaus had hier een fokstation voor het zo geroemde Duitse landvarken. Zomers was hier steeds een druk bezoek van leerlingen van landbouweursussen met hun onderwijzers, excursies van oud-leerlingen, landbouwverenigingen enz. De afzender van de hart heeft niet zo'n beste indruk van Neede gekregen. Hij sehrijft:

"Lieve Moe en Pa, de kerrnis is afgeloopen en al afgebroken. Ik heb nog nooit zoo'n

matige kermis gezien, de mensehen maken zich niet druk bij zoo'n gelegenheid ... "

45 De Needse brandweer had haar spuiten en materiaal opgeslagen in het "brandspuitenhuisje" dat destijds stand op de hoek van de Marktstraar en de Wilhelminastraat, op de plaats waar nu de parkeerhavens voor de RABO-Bank zijn. Deze foto werd gemaakt in 1 939. De kinderen op de foto zijn (van links naar rechts) de twee meisjes Meulenkamp (later getrouwd met respectievelijk Mulder en Harderwijk), vervolgens Bennie Dijkman en Truus (of Mini e) Dijkman.

46 De Needse brandweer krijgt de beschikking over een echte brandweerwagen in de zin zoa1s we die nu nog kennen. Natuurlijk werden er regelmatig oefeningen gehouden voor de leden van de vrijwillige brandweer. Dit gebeurde meestal in de buurt van de Schipbeek (volop water voorhanden). Op deze foto uit 1948 zien we de motorwagen bij de kade van de Schipbeek. Bovenop de wagen ligt de aanzuigslang (met filter). Er wordt druk overleg gevoerd over de oefening.

47 Een vuur dat men niet wilde bestrijden maar beslist aan moest houden. Dat was het werk van de houtskoolbrander. Houtskool branden werd in vyoeger jaren hoofdzakelijk gedaan in Twente en de Achterhoek. Ook in Rietmolen stonden vaak hourskoolmeilers ("kolhopen"). Men gebruikte hiervoor stammetjes van elze- en berkehout van circa 1,25 meter, die dusdanig tegen elkaar werden gezet, dat er een koepelvormig bouwsel ontstond. De hoop werd met plaggen afgedekt en vervolgens werd deze van binnenuit aangestoken. Het hout mocht niet verbranden, maar moest verkolen. Het duurde een maand voordat de hoop "gaar" was en de

houtskool kon worden afgeleverd (hoofdzakelijk aan ijzergieterijen). Op deze foto uit circa 1940 zien we veldwachter Nieuwenhuizen naast een kolhoop (bij Teeselink) staan. De kolhoop is zover gereed,

dat hij kan worden afgedekt met plaggen.

48 Na de Franse overheersing was het begin vorige eeuw beslist geen vetpot. Het yolk was verarmd en het geld was "beteun". De houtskoolbranderij was een prima bijverdienste, maar ook de thuisweverij zorgde voor een aardige aanvulling. Op de kleine boerderijen was vaak een aparte weefkamer, waar een weefgetouw stond opgesteld om linnen te weven. Op deze ansichtkaart, die dateert van circa 1 920, zien we naast het weefgetouw ook nog een spinnewiel waarmee het garen werd gesponnen.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek