Nieuwendijk in oude ansichten deel 1

Nieuwendijk in oude ansichten deel 1

Auteur
:   J. de Graaff
Gemeente
:   Werkendam
Provincie
:   Noord-Brabant
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3928-1
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Nieuwendijk in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Door aile eeuwen heen he eft ons land een harde strijd moeten voeren tegen het water, de vijand die steeds terug sloeg en vaak zulke rake klappen uitdeelde dat herstel soms tientallen jaren duurde.

In het begin van de vijftiende eeuw, in 1404, wordt de Zuidhollandse Waard getroffen door een stormvloed. Ons huidige Land van Heusden en Altena was toen een deel van deze waard. In 1421 wordt alles wat hersteld was met de grond gelijk gemaakt door een catastrofale vloed op 18 november (St-Elisabethsdag, vandaar de naam St-Elisabethsvloed). Door deze ramp, die tot gevolg heeft dat zestien dorpen worden weggevaagd en zeker tienduizend mensen het leven laten, komt dit hele gebied, tot aan de Maasdijk tussen Heusden en Woudrichem, onder water te staan. Tientallen jaren later, in 1461, komt het oostelijk deel van het Land van Heusden en Altena droog en het wordt dan afgesloten door de Kornse dijk. Pas in 1640 kan een nieuw stuk land worden herwonnen op het water en wordt een "nieuwe dijk" aangelegd tussen Werkendam en Hank. Aan deze dijk, de huidige Buitendijk en Kildijk, worden in de loop der jaren de dijkhuisjes gebouwd.

Zoals uit het bovenstaande duidelijk wordt kan men Nieuwendijk dus niet rekenen tot de oude dorpen die al vroeg van zich de den spreken. De eerste huizen dateren pas van de achttiende eeuw.

Als ons land wordt ingelijf'd bij Frankrijk, in het begin van de negentiende eeuw, acht Napoleon het van belang dat er een verbindingsweg komt tussen Parijs en Amsterdam. Vanaf "Keizers" veer naar het noorden sluit deze Napoleonweg aan bij de to en bestaande Buitendijk. Vandaar ook dat het noordelijk deel van

de Rijksweg lager is gelegen dan het zuidelijk deel. Volgens overlevering is Napoleon tweemaal door Nieuwendijk gekomen. Hij zal er ongetwijfeld weinig huizen hebben aangetroffen.

Door het ontstaan van de Biesbosch von den in het verleden vele Nieuwendijkers werkgelegenheid in dit ruige oord, onder andere als griendwerker. Deze mensen vertoefden daar de gehele week temidden van grienden, platen en kreken en zij zochten, na gedane arbeid, 's avonds hun werkkeet op om dan na een sobere maaltijd in de keet, waar het krioelde van ratten, te gaan slapen. Vanwege deze werkgelegenheid is het verklaarbaar dat er in Nieuwendijk betrekkelijk weinig middenstanders en boeren werden aangetroffen.

Gaarne wil ik aile personen bedanken die mij hebben geholpen bij de samenstelling en uitgave van dit boekje. Het was heerlijk om naar al die verhalen van vroeger te mogen luisteren. Verhalen over de klepperman die zijn ronde deed door het dorp en de doodbidder die het met de moraal niet al te nauw nam. Zo ook het verhaal, misschien wellegende, over die ongelukkige wielrijder. Hij wist in de schemering een agent, die door baldadige jongelui was ingegraven in een zandplaat, op het nippertje uit het stijgende water te redden. Als "dank" ontving hij daarna van de agent een bekeuring omdat hij de plaats des onheils was genaderd zonder verlichting op zijn fiets.

Van harte hoop ik dat dit boekje bij de ouderen vele herinneringen zal oproepen aan een lang vervlogen tijd en dat het bij de jongeren een duidelijker beeld zal vormen over aile veranderingen die in hun dorp hebben plaatsgevonden.

1. Wanneer we onze voettocht door het dorp Nieuwendijk beginnen, treft ons allereerst dit schitterende gezicht op het riviertje de Gantel. He1aas heeft deze p1aats a1 veel aan rust en schoonheid moeten inboeten, want waar hier mevrouw Kant zo rustig op de "stap" staat, raast nu het snelverkeer over de autoweg Breda-Utrecht. De naast de Gantel ge1egen Schenke1dijk, die vroeger doorliep tot aan de Kornse dijk, is in 1963 afgegraven als onderdee1 van het ruilverkavelingsproject.

2. Tussen de twee grote schuren van Wim en Jan Snoek heeft Jan Dekker, de knecht van bakker Hagoort, post gevat. De schuur van Jan Snoek brandde in 1929 af, maar men is, zoals u ziet, al weer druk bezig met het herstel. In de kap zijn duidelijk een aantal scheepsmasten zichtbaar. Deze masten werden met een mallejan vanaf Werkendam aangevoerd. Op de achtergrond zien we het geboortehuis van L.A. Donker, die rond 1950 enke1e jaren minister van justitie is geweest.

3. Zo zijn we gearriveerd in de Molenbuurt. Deze foto is eehter ouder dan de foto's op de voorgaande bladzijden, want het elektriseh lieht is hier nog niet aanwezig. In 1911 werd deze korenmolen door een felle brand verwoest. Daarna werd hier een graanmaalderij gebouwd, die later moest wijken voor een automobielbedrijf. In de woning reehts woonde "mesjeu" Wisse, alvorens hij, als sehoolhoofd, zijn intrek in het sehoolhuis nam.

4. Voor de woning van timmerman Jan Groenenberg treffen we de dames De Horn aan. Hun vader woonde in het tweede huis links en had daar een postkantoortje. Wat een tijd ... elke dag, te voet en zelfs per boot, de post bezorgen tot in de Biesbosch toe! Rechts staat Jan van Andel, die achter zijn huis een klein, doch druk bezocht werkplaatsje had, ons juist op te wachten. Een van zijn drie zoontjes zal later zijn vader als schoenmaker opvolgen.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek