Nieuwerkerk aan den IJssel in oude ansichten deel 2

Nieuwerkerk aan den IJssel in oude ansichten deel 2

Auteur
:   J. Streef
Gemeente
:   Nieuwerkerk aan den IJssel
Provincie
:   Zuid-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3933-5
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Nieuwerkerk aan den IJssel in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Uit de tijd tussen december 1280 en november 1282 stamt de oudste verme1ding van Nieuwerkerk, later voorzien van het toevoegsel "op" of "aan den IJssel". Momenteel bestaat het dus zeker 700 jaar. "Nieuwerkerk aan den IJssel in oude ansichten deel 2" geeft een boeiend beeld van slechts enkele tientallen jaren uit die lange periode. De oudste plaatjes dateren van medio 1890 toen het echt Nederlandse woord "prentbriefkaart" al uit de mode was geraakt. De Schoonhovensche Courant adverteerde zelfs met de eigen kaarten onder de Duitse kop "Ansichtskarten". (f 0,04 per stuk in Nieuwerkerk bij wederverkoper P. van Wieringen.) De laatste kaarten zijn van tegen de Tweede Wereldoorlog, immers, de selectie beperkt zich tot Nieuwerkerk aan den IJssel in oude ansichten.

In de aldus afgebeelde periode wijzigde de gemeente zich niet zo radicaal als in vroeger en later jaren. In de negentiende eeuw veranderde het beeld door de drooglegging van de Zuidplas en de vorming van de polder Prins Alexander grondig. Eenzelfde effect geven de na-oorlogse groeistuipen. De ansichten geven

een beeld van een periode met een toen natuurlijke groei. In 1902 telde Nieuwerkerk aan den IJssel 2505 inwoners, in 1927 3616 en in het begin van de Tweede Wereldoorlog rond 3900. Het bestaan werd voornamelijk gevonden in veeteelt, tuinbouw, steenbakkerij, exportslachterij en glasfabricage. Ook trof men opmerkelijk vee 1 middenstanders aan: bakkers, kruideniers, manufacturiers, olieboeren en niet te vergeten cafehouders.

Wie namen de foto's en wie gaven de kaarten uit? Op de ansichten zelf staat slechts een fotograaf vermeld:

J.H. Spoormaker uit Ouderkerk aan den IJssel. De uitgevers zijn meest Nieuwerkerkers: A. Blonk, vervolgens zijn weduwe en na de verkoop van de zaak in 1920 J. de Jong. Verder A. van Leeuwen, A. Vuik, T. Muit en de sigarenhandelaren ChI. Ames en Barend Pruyt. Hun namen staan doorgaans aan de adreszijde. Zoals in de hele regio treft men ook hier kaarten aan van de gebroeders S. en W.N. van Nooten uit Schoonhoven, tevens uitgevers van de to en hier veelgelezen Schoonhovensche Courant.

Daarnaast is een aantal foto's van groepen en markante personen opgenomen.

De band om dit boekje is in zekere zin slechts schijn. Een hechte eenheid vormde Nieuwerkerk aan den IJssel in deze jaren niet. Toen in 1928 het raadhuis van het "oude" naar het "nieuwe" dorp verhuisde, werden er ware veldslagen geleverd. Dienstmeisjes van "dorp" aardden niet op de 's-Gravenweg en andersom. Tot voor kort had den deze twee kemen elk hun eigen scholen alsmede zang- en oranjeverenigingen ... Ook Kortenoord en de Hitlandse steenplaatsen vorrnden zeer zelfstandige gemeenschapjes. Wie de route uit dit boekje heden ten dage nafietst, valt op hoeveel er is bijgekomen en hoeveel er is verdwenen. Zou het laatste altijd nodig zijn geweest? Het oordeel over de vormkwaliteit van wat erbij kwam, valt bij velen negatief uit. Reeds in 1932 hief de bekende Rotterdamse architect J. Verheul een waarschuwende Yinger op. Hij yond "dat tot den plicht van de Gemeentebesturen van Capelle en Nieuwerkerk zeker behoort, angstvallig toe te zien, dat de oude nu reeds vrij dicht

bevolkte 's-Gravenweg niet verder geschaad wordt dan nu op enkele plaatsen reeds geconstateerd kan worden".

Niet onvermeld mag blijven dat oude ansichten slechts een beperkt beeld geven. Als een kind voor schooltijd op de steenplaats moest werken, dan werd daarvan geen kaart verzonden.

Moet het verdwijnen van menige gevel worden betreurd, dat geldt niet voor de afwezigheid van tbctentjes.

Al met al wensen we u een interessante tocht door een dorp dat beslist niet meer bestaat: het Nieuwerkerk aan den IJssel uit grootvaders tijd l De juistheid van de gegevens is zo goed mogelijk geverifieerd. Mochten er toch onjuistheden in de tekst zijn geslopen, dan hoop ik op verontschuldiging. Tot slot wil ik allen bedanken die rnij bij de samenstelling terzijde stonden. Van hen wil ik noemen de heer M. van Wageningen en Adri en Mieke den Boer.

Capelle aan den IJssel, augustus 1980

J. Streef

1. Het oude gemeentehuis van het dorp omstreeks 1924. De v1ag was ter gelegenheid van de verjaardag van prinses Juliana uitgestoken. Het bord voor het raadhuis bevatte de volgende tekst: Waarsch u wing. Elk vervoer over de bruggen der polders waarbij deze met een gewicht van meer dan 4000 kg z ouden worden belast, is verboden zonder uitdrukkelijke voorafgaande vergunning van het bestuur. Artikel 24 der Keur van de Zuidplaspolder.

2. Voor het gerneentehuis werd in september 1930 dit plaatje geschoten. Op de fraai versierde auto zien we onder anderen de dames Raaphorst, Den Toom, Van Weelde, Twigt en Goor. De chauffeur is Gijs Dekker. Geheellinks naast de auto de dames Van Weelde en De Graaf. Geheel rechts de heer Christiaanse, die vele jaren onderwijzer aan de open bare lagere school 1 aan de Kerklaan was.

Nieuwerkerk a. d. IJss~1. Dorp Noordzijde

3. Hier ziet men het einde van de Dorpsstraat vanaf de ophaalbrug. Reehts bevindt zich het gemeentehuis, met daaraehter de dubbele deuren van de brandweergarage. Het huis reehts was dat van veld wachter Struik, die men met een collega op de aehtergrond op het kruispunt ziet staan. De man geheel reehts is Teunis Muit, uitgever van deze kaart.

4. Bij de viersprong in de Dorpsstraat werd deze foto van kruidenier Job van Gelderen van Kortenoord genom en. Ook bij hem ging aan de paardewagen een hondekar vooraf. Middenstanders als hij waren altijd zo van's morgens 6 tot's avonds 10 uur in touw. Oudere Nieuwerkerkers zullen zich bij het zien van deze foto herinneren dat ze aan de kar hartjessnoepjes kregen.

5. Van 1933 dateert deze opname, die het einde van de Dorpsstraat toont, met de brug op de achtergrond. De man met de kruiwagen is Dirk Stolk. Op het bord naast de oprit stond vermeld: Toe te laten belasting 4000 kg. Belasting hierb oven gevaarlijk. Brugwachteres was toen mevrouw Kwakernaak; haar huis is net over de brug te zien. De Ge1e Brug dateert van 1882. Bet brugwachtershuis werd in 1883 gebouwd en ten behoeve van de woningbouw in de Zuidp1as werd dit huis enkele jaren geleden afgebroken.

6. Andermaal een opname van het einde van de Dorpsstraat. U ziet een gedeelte van het huis van veld wachter Struik, diens vrouw en groenteman Henk den Outer. Achteraan is de brandweergarage, met daarnaast het gemeentelijk aanplakbord. De hond Dempseij zorgde voor de voortbeweging van de groentekar. Ook deze opname is uit 1933.

7. Dit gebeurde in 1932. Een vrachtauto, een zogenaamde trailer, nam bij het oprijden van de brug zijn draai te kort, waardoor hij tegen de linker staander reed. Ret gevo1g ziet u op deze foto. Dat die staanders toen al lang aan vernieuwing toe waren, ziet men het best aan het ondereind van de rechter staander, die mooi glad afgebroken is, wat bewijst dat het hout verteerd was. Op deze foto is in de hameipoort het jaarta1 1882 te 1ezen, vijftig jaar voor het ongeluk. De man links is Jan Muit Tzn.

8. Een opname uit 1926. Waar nu het bedrijf van de firma Valkenburg is gevestigd, bevonden zich deze opstallen. De brandstoffen die hier opgeslagen liggen behoorden tot de handelsvoorraad van Henk Dekker. In die tijd geschiedde de bezorging veelal nag met paard en wagen, vandaar de hooiberg op het terrein. Het schip behoorde, zoals de naam al laat zien, toe aan G. Dekker, expediteur, die ook op dit terrein woonde. Later verhuisde hij met zijn bedrijf naar het terrein op de achtergrond, waar toen de boerderij van L. den Toom stand.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek