Oosterbeek in oude ansichten deel 1

Oosterbeek in oude ansichten deel 1

Auteur
:   H.C.J. Erkens
Gemeente
:   Renkum
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2240-5
Pagina's
:   88
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Oosterbeek in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

49. Met het begrip "heg" of .Jiegge" werd vroeger de lager gelegen zoom van groengrond rondom het bouwland aangeduid, ook wei kreupel-, hak- of akkerrnaalshout. Oosterbeek kende heel wat van die percelen, soms een landschappelijk geheel vormend, zoals de heggen Swyersdal en Boxoort. De eerstgenoemde hegge - in latere tijd met Sweersdal of Zweiersdal aangeduid - was oorspronkelijk orngeven door de bossen van de St.-Nicolaas Broederschap uit Arnhem, De heg om de Jagerscamp (bouwland) behoorde er evenzeer toe. In grootvaders tijd beperkte deze hegge zich tot het eigenlijke dalgebied tussen de Weverstraat en de Fangmanweg, zij het dat er toen nog verschillende gewassen in dit dal werden geteeld en het geheel, in landschappelijk opzicht, heel wat aantrekkelijker was dan vandaag de dag. Het huisje op de foto werd bewoond door tuinman Sjoerdsrna,

50. Het voormalige postkantoor, gebouwd in 1903, was gesitueerd aan de Annastraat en heeft plaats moeten maken voor het telefoonkantoor. Reents, met puntdak, garage Bekker, met daarin ook een sigarenwinkel. Tegenwoordig is er de aula van de begrafenisonderneming Mijnhart in gevestigd, Eerder was er een postkantoortje in de Weverstraat, op de plaats waar nu slagerij Van Zon is gevestigd. In de Annastraat, waar in 1903 dus het postkantoor verrees, stond voordien een oud huisje, met als bewoner een zekere Albert Hup (scheldnaam). Het terrein werd verder gebruikt als bomenopslagplaats van de in de Weverstraat woonachtige klompenmaker Klein-Mentink.

51. Hier zijn we dan in de buurtschap "Dreyen", namelijk op de Mariaweg, die in "de goeie, ouwe tijd" nog maar een landweg was. Links het pand van bakker Crum, rechts dat van aannemer OudenaIler. Rechts op de voorgrond de (afgepaalde) wei van Jan de Geest, het vroegere schouwtoneel van festiviteiten zoals kermis, koninginnefeest enzovoort.

52. De buurtschap Dreyen, ten noorden van de Utrechtseweg, is door de jaren heen een van de meest markante geweest. Het oorspronkelijke goed was in de veertiende en vijftiende eeuw eigendom van de rooms-katholieke St-Nicolaas Broederschap in Arnhem. Een van de laatste particuliere eigenaren was de familie Westrik uit Arnhern, die op het grote huis "Dreyeroord" woonde. Dit herenhuis is in 1875 gesloopt en vervangen door een nieuw gebouw, dat in 1909 weer ingrijpend werd gewijzigd. Het huis "Dreyeroord" werd van 1883 tot 1885 als buitenhuis gebruikt door graaf Van Rechteren Appeltern. In die tijd werd het ook reeds als hotel gecxploiteerd.

.........

. .. :..;.,..-=-

~

Oosterbeek

53. De Dreijenseweg, welke nog steeds, vanaf het viaduct bij het N.S.-stationnetje, Oosterbeek-Hoog met de Amsterdamseweg in Arnhem verbindt, was rond de eeuwwisseling nog als ecn door bomen omzoomde landweg. Via onder andere deze weg bereikten de boeren met paard en wagen hun bouwland in het "bovendorp". Westelijk van deze weg strekt zich thans "Nieuw Vrijland" (Johannahoeve), het domein van de rnissionarissen van Mill Hill uit. De Johannahoeve, oorspronkelijk "Waldfriede" geheten, rond 1908 gebouwd door de Hilversumse industrieel G. van Mesdag, werd geexploiteerd als modelveefokkerij. De Johannahoeve ging in september 1944 in vlamrnen op. De fathers van Mill Hill stichtten er hun nieuwe gebouwen. De wcg rechts (oostelijk) van de Dreijenseweg, de Graaf van Limburg Stirumweg, leidt naar het Engels-Poolse oorlogskerkhof. Eerder werd ook de Stationsweg Dreijenseweg genoemd.

54. Mevrouw P.J.M. de Bruyn-van Lede, de weduwe van een gefortuneerd Rotterdams industrieel, is jarenlang, in voorname stijl, de bewoonster geweest van de dante villa "Dreijerheide" aan de Graaf van Rechterenweg, van waaruit zij als presidente van onder meer het Groene Kruis, voortreffelijk werk deed op het gebied van de gezondheidszorg en het maatschappelijk werk. Ze heeft ook vele jaren het crisiscornite voorgezeten en legde een grote milddadigheid aan de dag. Als parochiane van St.-Bernulphus, schonk zij de roorns-katholieke kerk de prachtige kruiswegstaties, vervaardigd door Jan Toorop, "Dreijcrheidc" is later het directiecentrum van de Paulastichting geworden.

Oosterbeek

Huize l1SrnCO", tationsweg

55. Nog niet zo lang geteden is de imposante villa "Svaco" aan de Stationsweg onder de stopershamer gevallen om plaats te maken voor een overigens fraai flatgebouw. "Svaco" werd in1911 gebouwd voor de rentenierende Deense zakenman Carstens. Een gebrandschilderd raam en het uitsteken van de Deense vlag bij feestelijke getegenheden wezen op diens gehechtheid aan zijn vaderland. Helaas is hij, die zeer vrijgevig was en aan wie enige Oosterbeekse jongeren hun studie danken, in de septemberdagen van 1944 omgekomen. De villa was gesitueerd in een fraai parkje met vijver, jarentang trouw onderhouden door tuinman Valkenburg. Na het aanvankelijk van de erfgename van Carstens, de familie Van Veen, te hebben gehuurd, kocht de gerneente het ten slotte aan om er de Dienst Gemeentewerken in onder te brengen.

......? 0 - Oosterbcek (Hoog.)

56. De heerlijkheid "Rosande", die zich vroeger uitstrekte over het gebied aan weerskanten van de huidige Utrechtseweg en in 1846 nog honderd zesennegentig hectare onder Oosterbeek en Arnhem omvatte (eigenaren, respectievelijk vruchtgebruikers onder anderen A.J.D. graaf van Rechteren, F.W.A. baron van Spaen en mr. W.F.H. baron van Wassenaer), werd in 1845 doorsneden voor de aanleg van de spoorlijn Arnhem-Utrecht (station Oosterbeek-Hoog) en in 1879 nog eens voor de aanleg van de lijn ArnhemNijmegen (station Oosterbeek-Laag). Onder Oosterbeek is daartoe, door werkers met paard en wagen, veel grondwerk verzet met als resultaat de taluds aan weerszijden. Tot 1910 leidde een houten brug de Schelmseweg over de ingegraven spoorbaan, Bij de Dreyenseweg kwam ook een viaduct met daaronder het station Oosterbeek-Hoog (zie bovenste foto), dat van 1879 dateert en in 1919 belangrijk werd gewijzigd. Het is kortelings ontmanteld en tot halte gedegradeerd.

Onder: en dit is dan "De IJzeren Spoorweg" tot de aanleg waarvan, met be trekking tot de lijn UtrechtArnhem, rond 1860 de eerste plannen werden gcsrneed, De verkoop van gedeelten van enige landgoederen onder Oosterbeek was een van de gevolgen ervan, Op bevel van koning Willem I en met een rentegarantie zijnerzijds, yond de aanleg plaats door de Nederlandsehe Rijnspoorwegmaatschappij, nadat de Karner staatsaanleg had afgewezen. In 1890, bij de reorganisatie van het spoorwezen, werd het bedrijf door het rijk genaast; jarenlang deden milieuonvriendelijke stoomlocomotieven dienst en werden de reizigers nog in drie klassen vervoerd. Talloze taludbranden hebben nooit kunnen verhinderen dat het gedeelte van de Iijn Oosterbeek, in de augustusmaand, door prachtige paarse heide werd omzoomd. Op het zuidelijk talud werd op koninginnedag altijd, vanaf de overzijde door duizenden gadegeslagen, vuurwerk afgestoken.

57. De stalhouderijen, onder andere van de firma's Klaassen aan de Benedendorpsweg en (foto) van C.l. Aalbers aan de Stationsweg, nabij station "Oosterbeek-Hoog", hebben in de jaren waarin verkeer en vervoer nog niet of nauwelijks waren gemotoriseerd, de Oosterbekers en hun vele gasten veel goede diensten bewezen met hun rijtuigenverhuur om hen van en naar hotels, respectievelijk naar Arnhem vice versa te vervoeren. Aalbers exploiteerde er al spoedig ook een pension bij, dat later nag met een dependance werd uitgebreid. Knus en gezellig was het daar, gerenommeerd ook door een uitstekende dienstverlening in de dagen, waarin de mensen nag geen haast hadden.

Oosterbeek

R. K. Kerk met scho/en.

58. De fotograaf van dit dorpsgezicht had zich weI een betere opstelling kunnen uitzoeken dan deze aehterzijde van het rooms-katholiek paroehieeentrum met links de jongensschool, waarboven de patronaatszaal, nog even zichtbaar de kerktoren en reehts het klooster, de kapel en de zusterscholen, De eerwaarde zusters van Onze Lieve Vrouw, Moeder van Barmhartigheid - de Zusters van Liefde nit Tilburg vestigden zich in 1902 in Oosterbeek, stichtten er een bewaarschool (kleuterschool), een leer (lagere meisjes-)school, een naaischool en richtten er een pensionaat in. Van 1907 dateren kapel en klooster waarheen dit, door een de kloostertuin omgevende schutting en met bonenheggen afgezet landweggetje voert. Na, in 1952, ook nog een meisjes-V.G.L.O-sehool gestieht te hebben, moesten de zusters in 1959 hun zegenrijk werk in Oosterbeek, bij gebrek aan roepingen, opgeven. De jongensschool, het klooster en de kapel kregen een industriele besternming.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek