Oosterbeek in oude ansichten deel 2

Oosterbeek in oude ansichten deel 2

Auteur
:   H.C.J. Erkens
Gemeente
:   Renkum
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2248-1
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Oosterbeek in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

9. Aan de Benedendorpsweg stond ooit "De Parre", benaming voor een omheinde plaats of parochie. Oorspronkelijk ZOU "De Parte" de pastorie bij de toen nog roorns-katholieke kerk geweest zijn. Het gebouw komt reeds voor op een kaart uit 1818. Volgens Joh. Wesselink ("Schilders van den Veluwezoom") zou de schilder J.W. Bilders er met tussenpozen gewoond hebben van 1842 tot 1858. In 1960 was wethouder J. Backer jr. eigenaar-bewoner. Van 1896 tot 1904 bewoonde de schilder Charles Dankmeijer het pand. De gepensioneerde marineofficier Meijer verwierf het huis in 1936. Na zijn dood in 1943 bleef diens weduwe er wonen totdat het in de oorlog zwaar beschadigde pand gesloopt moest worden. Op de foto "De Parre", to en inmiddels omgedoopt in "Betuwe-zicht", tussen de herberg "De Vergulde Ploeg", eerder "De Ploeg" genaamd, en de grof-, fijn- en kachelsmederij van Breman. Op de foto tevens een van de tramwagens van de Ooster Stoomtramweg Maatschappij, die eerder ook via het Benedendorp een dienst onderhield.

10. Blijkens oude kaarten stond op de hoek van de Benedendorpswcg en de Kneppelhoutweg reeds in 1879 dit monumentale pand "Buitenrust", met toen als eigenaar mr. Jan Kneppelhout. De familie Prager huurde het van hem of van zijn erfgenamen. De later bekend geworden schrijfster Augusta de Wit woonde er van 1882 tot 1884 bij haar ouders. (Zij is begraven op het oude kerkhof aan de Fangmanweg.) Sinds 1904 was "Buitenrust" in gebruik als rusthuis voor oudere verpleegsters, met als exploitant de heer E. Zwarts. Het pand wordt tegenwoordig bewoond door mr. P.R. Smits en zijn familie.

11. De villa "Hemeldal" werd in 1826 door de heer Kallenberg gebouwd aan de Holle weg, vrijwel op de plaats waar eerder bij twee waterva!len een papiermolen stond. Meester H. Roodhuizen, instituteur, maakte er een jongenskostschool van. Mr. Jan Kneppelhout, naar wie de Holle weg later genoemd werd, kocht de villa in 1848, toen hij het landgoed "De Hemelse Berg" in eigendom verwierf, Zes jaar later liet hij het geheel renoveren en inrichten als "Instituut voor jonge heeren". Deze kostschool werd onder anderen bezocht door de in Arnhem geboren novellist Jacobus Jan Cremer (1827-1880), die vooral bekend is om zijn "Betuwsche- en Overbetuwsche novellen". Direct na de oorlog heeft het gemeentelijk Gas- en Waterbedrijf er nog enige tijd met zijn administratie gebruik van gemaakt.

12. De bouw van de gasfabriek in het Benedendorp in het jaar 1904 geschiedde bepaald niet met algemene in stemming. Mevrouw U.M. Kneppelhout-van Braam dreigde uit protest "De Hemelsche Berg" te sluiten en de Vereniging tot Bevordering van het Vreerndelingenverkeer ging zelfs tegen het raadsbesluit, waarbij aan jonkheer Van der Does concessie werd verleend, in beroep bij de Kroon. Tevergeefs, de industrie won het van het landschap en het milieu. Alras werden alle straten van kolengasverlichting voorzien. Omstreeks 1925 werd de concessie overgedragen aan de Deutsche Continental Gas Gesellschaft in Dessau. Directeuren waren de heren H.J. Payens en W.R. Buschhuter, In 1927 werd de grote gashouder (foto) gebouwd met in 1929 een persleiding naar Renkum. In 1950 nam de gemeente het bedrijf over van de to en laatste particuliere exploitant, de Nederlandse Gas Maatschappij te Rotterdam. In 1964 werd op de distribu tie van aardgas overgegaan, met als gevolg dat nadien de landschap ontsierende gashouder gesloopt kon worden.

De Oorsprong (bekende ulespanning)

Oost.-rbeck hi: Arnhcm

13. Het landgoed "De Oorsprong", behoorde al in het begin van de negentiende eeuw tot de meest bezochte buitenplaatsen van 0118 land, maar is dan ook veel groter geweest. Tijdens de Franse overheersing werd er, dicht bij de Benedendorpsweg, een "fabriek tot het stoken van zuiker uit mangelwortel" gebouwd, maar die werd in 1851, toen baron Van Brakell van Doorwerth eigenaar werd, gesloopt, De oppervlakte besloeg toen 191 hectare. "De Oorsprong" omvatte tabaksschuren, fonteinen, cascades, een watermolen, beken en andere waterwerken, het gelijknamige huis en een aardappelmeelfabriek. Daarbij ook nog een uitspanning voor dagjesrnensen, eerder tuinmanswoning (foto). In 1860 werd deze door kastelein Gerritsen geexploiteerd, later door A. Uittenbogaart. In 1910 is ze gesloten, Omstreeks 1880 werd de fraaie buitenplaats waardig geacht als verblijf voor koningin Emma. Toen de besprekingen daarover echter op niets uitliepen, kocht koning Willem III in 1881 het buitenverblijf Grunsvoort ("Kortenburg", thans Oranje Nassau's Oord) bij Renkum.

Oosterbeek

Wes e r-co u wi ng

14. Reeds in 1824 was er sprake van een "salon" met de naam "Westerbouwing", ook wel aangeduid als theekoepel. In 1872 kocht E.J. Backer de "Westerbouwing", bouwde in 1876 een woning bij de koepel en dan begint de periode, waarin deze Oosterbeekse trekpleister bij uitstek als uitspanning dienst gaat doen. In 1886 bouwde de heer L. Fangman een paviljoen aan de woning. Vanaf 1907 was de heer J.W. Scheffer eigenaar en de gerneente verwierfhet geheel in 1912. In 1933 is het oude gebouw door een nieuw vervangen, dat in 1944-1945 verwoest werd. Sinds 1950 bestaat de huidige accommodatie. De afbee1ding geeft de situatie van de woning, het terras en het in 1886 gebouwde paviljoen weer. Als exploitanten zijn nog bekend O.G. Scharf (1893-1901), W. Dijkstra (rond 1907-1914) en J. van Kolfschoten (in de jaren twintig). De plezierboot van Arnhem naar de uitspanning is al sinds 1880 in dienst.

Oosterbeek Weverstraet

15. Nog een kijkje in de oudste Oosterbeekse winkelstraat, de Weverstraat, hier ter hoogte van het Postpad (naar de Annastraat met het daaraan gelegen postkantoor). Aan dat Postpad de oude Sophia-bewaarschool en de meubelwerkplaats van Ufkes. Aan de westzijde de winkels van Hosmus (vis en groenten), de dames Willemsen (manufacturen), de drukkerij van G. Wolzak en de slagerijen van Aarts en De Jong. Aan de overkant de zaken van schoenhandelaar Meijer, sigarenwinkelier Kraak en bakker D. Koning. Niet op de kaart te zien, links onder, eerder cafe Van Gils, later "De Beurs" (levensmiddelen, comestibles en fijne vleeswaren) van A. Hoegen. In een van de winkels zat ooit ook nog Teun Degen, in zaden en tuingereedschappen.

16. "De Eenvoud" was de benaming van het plaatselijke muziekkorps, dat in grootvaders tijd rondwandelingen door 't dorp placht te maken, onder meer om belangstelling te wekken voor winkelacties en dergelijke. Directeur van het korps was de man met de baard, rechts op de foto, E. de Graaf, die ook het ambt van koster van de Nederlands Hervormde Kerk bekleedde, in de jaren waarin Van der Gronden daar als orgeltrapper fungeerde en Hoover administrerend kerkvoogd was. Muziek dus in de Weverstraat ter hoogte van de Annastraat, met links het woonhuis van Hooyer, de brandstoffenhandelaar, tevens landbouwer. Naar beneden de winkels van kruidenier Rieken en van de dames Vlasveld (wol, garens, fournituren en dergelijke).

Weverstraat., hoek Jager kamp - Oosterbeek.

I

17. In 1755 was er al sprake van de Weverstraat, een zandweg tussen de Benedendorpsweg en de Utrechtschestraatweg. Omstreeks 1850 is de weg verhard en begrint. Markant was ook to en reeds het gedeelte vanaf de kruising Van Eeghenweg-Jagerskamp, in 1818 als Beneden-Weverstraat aangeduid. Ongeveer ter hoogte van die splitsing is later in het Zweijersdal de Dam opgeworpen om de weg met de Fangmanweg te verbinden. Er is veel veranderd in vergelijking met de jaren waarin onze voorouders ~ kinderen toen - naar school gingen, om op weg daarheen in eigentijdse kleding voor de fotograaf model te staan.

Oosterbeek

We verst raat

18. Een van de bekendste winkels in de Weverstraat was vroeger de "Goedkoope Winkel", ongeveer daar waar de Annastraat in de Weverstraat overgaat. Het was de winkel van de firma Blok met haar rnanufacturen en galanterieen, Vooral rond de sinterklaastijd genoot deze middenstandszaak grote populariteit bij de jeugd, omdat de goedheilig man er dan verbleef om geschenken uit te delen.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek