Oosterbeek in oude ansichten deel 2

Oosterbeek in oude ansichten deel 2

Auteur
:   H.C.J. Erkens
Gemeente
:   Renkum
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2248-1
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Oosterbeek in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Borger's Beuk

19. Naar de Leidse hoogleraar en dichter Elias Borger (1784-1820) is ooit de magistrale beuk, de Borgerboom, op de landerijen van de oude heerlijkheid "Rosande" genoemd. De starn van de dikke reus verdeelde zich in vier omhoog stekende armen, die op zevenentwintig meter hoogte hun takken met elkaar vervlochten tot een kruin van twintig tot drieentwintig meter doorsnee, Professor Borger doceerde theologie en later algemene geschiedenis, alsmede Griekse letterkunde. Hij genoot grote bekendheid als kanselredenaar. Bekend en karakteristiek voor de retoriek en poetische conventie van het begin van de negentiende eeuw, is Borgers lijkdicht "Ode aan den Rijn in de lente van het jaar 1820". Rechts de spoorlijn Nijmegen-Arnhem. Bij Koninklijk Besluit van 11 februari 1817 is de heerlijkheid "Rosande" opgeheven.

20. En dit is dan vele jaren geleden, rond 1904, de majestueuze oprijlaan van de Utrech tschestraatweg naar het huis en landgoed "MariendaaI", op de grens van Arnhem en Oosterbeek. In het achterhuis van de woning links woonde altijd een van de arbeiders van het landgoed. Over deze oprijlaan, onder het viaduct door, naar de buitenplaats en het prachtige domein, met zijn vijvers, beken, watervallen en onder meer "de grune bedstee".

e
~
~
~ ~
;}
" "'"
~ :~
~ -e
C
'"
os
-e N
bo
'" 0
'" 0
-o l<:
'-
~ N
"> ..,
() <.
'V e
-"
.x
OS
(II
en
.:<
i::
~
:ยง 21. Over Oosterbeekse molens op de beken gesproken, reeds in de vijftiende eeuw wordt melding gemaakt van een slijpmolen om gereedschap te slijpen en is er sprake van een korenmolen op "MarHindaal" en "op den Hemelschen Berg". In 1676 worden twee slijpmolens vermeld en in 1696 twee papiermolens. Dat was dan de onderste molen, iets ten zuiden van de Utrechtschestraatweg bij de Hesweg, die vermoedelijk ook nog als olie- en korenmolen heeft dienst gedaan. De bovenste molen was die op "MariendaaI" (foto), bij de huidige waterval en ook wel "Slijpmolen" genaamd. De bovenste molen was tevens voorzien van een waterrad om het water op te stuwen naar een reservoir bij het herenhuis, dat destijds nog door de familie mr. J.N. van Eck werd bewoond. Vanuit dat reservoir werd het water naar de opspuitende fonteinen geleid. In 1852 is de molen gesloopt.

OOSTERBEEK. Schelmscnebrug

22. In de jaren 1841-1843 werd het landgoed "Mariendaal" doorsneden door het aanleggen van de spoorlijn Arnhem-Utrecht. In 1845 werd de spoorbaan van de Rhijnspoorweg van De Klomp tot Arnhem doorgetrokken. Daartoe werden aan weerszijden van de "ijzeren spoorweg" de bekende, inmiddels goeddeels afgegraven taluds met hand- en paardekracht door ontgraving gevormd. Over de spoorlijn zijn twee, aanvankelijk houten, bruggen gebouwd, een bij Station-Hoog en een bij de Schelmseweg; laatstgenoemde (foto) werd in 1910 door een ijzeren vervangen. In het midden een van de koepeltjes van "Mariendaal".

Arnh, Straatweg bId ..;Grindweg

Oosterbeek

____ L

23. Wederom de Utrechtseweg - toen Arnhemsche Straatweg - ter hoogte van de Grindweg (thans Jhr. Nedermeijer van Rosenthalweg). Het pad links aan de zuidzijde van de Molenweg (Verlengde Jacobaweg) liep naar de kruising van de Grindweg naar de straatweg, onder meer langs "het land van Mom". Links is ook nog even de molen op de Molenweg (tweede Molenberg) te zien. De bank, de straatlantaarn en de wegwijzer roepen in dit straatbeeld nostalgische herinneringen op.

24. Vergelijk de huidige situatie bij de Julianaweg-Jhr. Nedermeijer van Rosenthalweg eens met die in het begin van deze eeuw. Rechts de Julianaweg, waar in het boerenhuisje ooit een Belgische vluchtelinge woonde, die met de verkoop van vis de Eerste Wereldoorlog doorkwarn. De weg links is de huidige Prins Bernhardweg (eerder Spoorstraat genaarnd; beide de Grindweg kruisend). In het verlengde is de molen aan de Molenweg te zien, alsmede een destijds door de landbouwer Van den Born bewoond pand,

25. De Beukenlaan tussen de Utrechtschestraatweg en de Grindweg (thans Jhr. Nedermeijer van Rosenthalweg) was ook vroeger al een van de meest markante wegen, .in dit geval gemarkeerd door zware beukebomen. In deze straat woonde later, onder anderen, de tuinarchitect S. Voorhoeve, die vooral naarn heeft gemaakt door zijn aanleg (in 1909) van het park Bato'swijk en die in 1911 vo or een deel van Oosterbeek een uitbreidingsplan ontwierp, dat mede het aanzien gaf aan het trace van vele wegen. Rond 1902 woande de heer Voorhoeve in de Wilhelminastraat.

Pension ?? Juliana," Oosterbeek.

.- .
~ ? ? .?.
? ?
? 26. De familie Menkman-van Woudenberg exploiteerde een van de vele, thans verdwenen gerenommeerde pensions aan de Utrechtschestraatweg nabij de Julianaweg. Vandaar wellicht de benaming "Juliana". De heer Menkman was eerder bakker, die zijn bedrijf uitoefende in de Weverstraat (later Frentz en Hasselbach). Ook maakte Menkman zich verdienstelijk als drager bij de uitvaartverzorging. Zoon Piet was onderwijzer aan de Paasbergschool, een veelzijdig cultureel mens, die vele jaren lang de burgeri] via de plaatselijke nieuwsbladen in de sfeer van kunst en cultuur "bij de tijd " bracht. Rechts de villa "Rosande", tegenwoordig kantoorpand op de hoek van de Beukenlaan. Deze villa nam de plaats in van het huis "Rosande", dat in 1830 gebouwd werd door de douairiere Van Rechteren van Spaen. Het werd rond 1875 afgebroken. De naam herinnert aan het lang verdwenen kasteel en de heerlijkheid Rosande.

Caje- .Jjillarf "fimsferdamsch Koffiehuis:

Wed. q. v. Kerkiioff, Oosterbeek .

27. Onder de vele dorpscafes he eft het "Amsterdamsch Koffiehuis" aan de Utrechtschestraatweg door de jaren he en een belangrijke plaats ingenomen. Als pleisterplaats voor snorders als Tinus Hendriks, Gradje en Thomas Weeting, Hent Roelofsen, R. Aa1bers en G. Ploeg, genoot dit bruine cafe met zijn terras een grote reputatie van sfeervolle gezelligheid en gastvrijheid. De snorders en de door hen in open landauer naar de Duno of het kasteel Doorwerth vervoerde toeristen plachten er af te stappen am een kop koffie, een neutje of een glaasje "prik" te consumeren. De paarden werden gedrenkt en vastgebonden aan de voar hen gereed staande paardebakken, gevuld met haver, gerst of roggebroodbrokken. Het "Amsterdamsch Koffiehuis" - tevens stalhouderij toen - werd jarenlang geexploiteerd door de weduwe G. van Kerkhof, later door haar zoon Mies (hier nag a1s baby op de arm van zijn moeder). Links de muren van cafe "Rosande".

28. De vroegere villa "Oosterhoogte", aan de Utrechtschestraatweg, werd vele jaren bewoond door mejuffrouw Prins, een generaalsdochter. Zij was Ierares en zeer gezien bij veel voormalige Oosterbeekse studerenden, die bijles van haar genoten. Daarbij was ze bijzonder actief voor de dierenbescherming en hield er een soort particulier kattenasiel op na. Naast de villa was bakkerij Willemsen, later Hus en thans De Graaf.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek