Warning: mysql_connect(): Headers and client library minor version mismatch. Headers:50156 Library:50527 in /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/database.req.php on line 15

Warning: session_start(): Cannot send session cookie - headers already sent by (output started at /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/database.req.php:15) in /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/require.req.php on line 2

Warning: session_start(): Cannot send session cache limiter - headers already sent (output started at /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/database.req.php:15) in /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/require.req.php on line 2
Uitgeverij Europese Bibliotheek | Ophemert en Zennewijnen in oude ansichten deel 1 | boeken | alfabetisch-overzicht
Ophemert en Zennewijnen in oude ansichten deel 1

Ophemert en Zennewijnen in oude ansichten deel 1

Auteur
:   R.J. van Ooijen
Gemeente
:   Neerijnen
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-0964-2
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Ophemert en Zennewijnen in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Bij het samenstellen van dit boekje hebben wij aan de hand van oude prentbriefkaarten en foto's een denkbeeldige wandeling door Ophemert en Zennewijnen gemaakt om te zien hoe het er vroeger, in de tijd van onze grootouders, uitzag. Veel is er veranderd, maar gelukkig zijn ook bepaalde huizen en andere gebouwen in de oorspronkelijke staat gebleven. Deze gebouwen zullen dan ook in geringe mate in dit boekje voorkomen, doch juist die plaatsen waar eens het gemeentehuis, de synagoge en een boerderij hebben gestaan, maken deze wandeling zo boeiend, evenals de ontmoeting met kinderen, die wij nu als volwassenen kennen, en met mensen die niet meer in ons midden wonen.

Helaas heeft de Tweede Wereldoorlog ook in Ophemert en Zennewijnen schrijnende sporen nagelaten, zowel in menselijk als in materieel opzicht.

De burgerlijke gemeente Ophemert werd door herindeling met ingang van 1 januari 1978 opgeheven en maakt thans deel uit van de gemeente Neerijnen, met uitzondering van het overgrote deel van Zennewijnen, dat bij de gemeente Tiel werd gevoegd.

De gemeente Ophemert, van oorsprong Hamerthe en ook wel Hamarithi geheten, omvatte het dorp van die naam met de buurtschap Zennewijnen. Ook mogen niet onvermeld blijven de kleinere buurtschappen Kloppenhof, Hattelaar en de Achterhoek.

De geschiedenis van Ophemert en Zennewijnen is nauw verweven met de heerlijkheid van die naam. Zo is de in dit boekje beschreven Christelijke Naai- en Breischool gesticht door mr. Aeneas baron Mackay.

In het dorp wordt vanouds het gedeelte van de Goossen Janssenstraat, gelegen tussen de stoep en de Dorpsstraat, de Beurs genoemd. In de middeleeuwen lag hier een werf en was er een schippersbeurs. In die tijd was de loop van de Waal dan ook veel dichter bij het dorp. Dichtbij de stoep Goossen Janssenstraat, ook wel Sint-Lambertusstoep genoemd, heeft in een ver verleden een kerk gestaan.

Zennewijnen, oorspronkelijk Sennewijnen geheten, herbergde het adellijk nonnenklooster ,,Mariënschoot". Ten gevolge van de overstromingsramp en een grote brand in het rampjaar 1253, leden de nonnen groot gebrek. In 1575 weken ze uit naar Tiel, mede ten gevolge van de reformatie. Slechts het huis genaamd ,,Het Klooster" herinnert nog aan het klooster Zennewijnen.

De historische gegevens namen wij over uit "Iets tot de Geschiedenis van Op-Hemert" van A. de Roever je. (1885), het rijksarchief te Arnhem, het streekarchivariaat Tiel-Buren-Culemborg, het Joods Historisch Museum te Amsterdam en het Gelders Dagblad van 29 september 1962.

Uiteraard hebben wij er naar gestreefd zoveel mogelijk namen van personen op de afbeeldingen te noemen. Wij

zijn hierin, dank zij de hulp van met name de bejaarden in en buiten Ophemert en Zennewijnen, redelijk geslaagd. Op volledigheid kunnen wij echter niet bogen, want niet alle personen konden worden herkend.

Als u bij uw wandeling door het verleden van Ophemert en Zennewijnen net zo zult genieten van al het fraais en boeiends dat u tegenkomt zoals wij dat bij de samenstelling ondervonden, zal onze moeite ruimschoots beloond zijn.

Afhankelijk van de belangstelling voor dit boekje, die blijkens de vele intekenaren voldoende aanwezig lijkt te zijn, en dank zij het vele materiaal waarover wij konden beschikken, overwegen wij aan de uitgave van een tweede deel te beginnen. Wij blijven ons aanbevolen houden voor inzage van oude foto's, krantenknipsels en dergelijke. Ten slotte onze dank aan al die ingezetenen en oud-ingezetenen die door het ter inzage verstrekken van foto's, ansichten en niet in de laatste plaats door hun verhalen een belangrijke bijdrage leverden aan de totstandkoming van deze wandeling door het verleden van Ophemert en Zennewijnen.

1. Bij een wandeling door Ophemert en Zennewijnen, te beginnen bij de stoep van Toon van den Bergh, nu ook wel eens de stoep van Stap genoemd, de dijk op richting Tiel, ook wel Schoordijk genoemd, hebben we een prachtig uitzicht op het oude dorp. Halverwege richting Molenstraatsestoep zagen we zo'n goede zestig jaar geleden, voor het huis van de families Smits en Van Bommel, Waalbandijk 71 en 73, de Ophemertse molen, die in 1918 werd afgebroken en eigendom was van Jan van Aalst. De molenaar was Kees Broertjes.

Rechts, met fiets, zien wij Izak van Bleijdenstijn en geheel links, eveneens met fiets, diens zuster Jeannet. Rechts van haar Kees Broertjes met zijn dochters Neeltje, Anna en Pietertje.

~folen OPHEMERT

-,

?

2. Verder wandelend naar de Molenstraat, zien wij links, op de plaats waar thans de woning nummer 26 (bewoond door mevrouw Overeern-van Dijk) staat, de woning van gemeentebode-koddebeier Han van Tussenbroek. Deze woning is in het begin van de jaren zestig afgebroken. Fraaie eikebomen sierden toen de Molenstraat. Wij ontmoeten daar in 1936 Han en Cor van Tussenbroek, neef en nicht van de gemeentebode.

De heer B.H. Bakker, van 1930 tot 1935 onderwijzer te Ophemert, werd later journalist te Rotterdam. Van zijn hand verscheen in het begin van de jaren dertig: "Zij paste niet in het ledikant. In plaats van een groter bed nam men toen ... een kleinere onderwijzeres", overgenomen door veel landelijke dag- en weekbladen.

De gemeentebode had vanouds onderwijzend personeel in de kost. Bij een voordracht van burgemeester en wethouders tot benoeming van een onderwijzeres, bezochten de nummers één en twee van de voordracht Han van Tussenbroek. Toen Han nummer één, voor wie een benoeming in feite vaststond, ontmoette, sloeg hem de schrik om het hart want ... deze juf was te lang voor het ledikant en dat betekende de koop van een nieuw, groter ledikant. Dit kwam de vroede vaderen ter ore en dezen, medelijdend en menslievend van gemoed, wilden Han deze "strop" besparen. De argeloze lezer, waarschijnlijk niet ingewijd in de onnaspeurlijke kronkelwegen van het beleid eens gemeentebestuurs, zou nu allicht veronderstellen dat vrienden van Han van Tussenbroek, als bewijs van sympathie, een nieuw ledikant aanboden. Verre van dat!

Nu komt het bewijs van diepzinnig vernuft.

De leden van de raad stemden eensgezind op ... nummer twee, een kandidate van meer bescheiden afmetingen, die dus wel "passen" zou! In dit staaltje van hogere politiek, dat de vroedschap van dit bevoorrechte dorp hoog verhief boven welk ander bestuurslichaam ook, overwoog de raad dat het aanschaffen van een nieuw bed veel en het benoemen van een andere onderwijzeres geen geld kost!

3. Even verder lopend, zien wij rechts de fraaie Dreef met iepebomen, omstreeks 1900. Deze Dreef behoort ook thans nog tot een van de mooiste lanen in het rivierenland. Ongeveer zestig jaar geleden zijn de iepebomen vervangen door esdoorns.

Wij zien hier twee onbekende fietsers en een wandelaar. De weg links is de Weverstraat en rechts zien we de haag van de kasteeltuin. Op de hoek Weverstraat-Dreef stond vroeger de houten muziektent, die in 1956 het veld moest ruimen voor de bouw van het toen nieuwe gemeentehuis.

4. We wandelen de Dreef in tot het midden en zien daar Teunis de Bie te paard als schaapherder, in 1900. Teunis de Bie haalde 's morgens bij de boeren de schapen om deze te laten grazen en bracht ze 's avonds terug.

Behalve een schaapherder, kende Ophemert tot ongeveer 1920 ook de nachtwacht, een soort veiligheidsdienst die tot taak had de woningen te controleren of alles wel goed was gesloten. Als hij met zijn taak klaar was liet hij de klepper horen. Deze kleppers zijn bewaard gebleven en bevinden zich in het gemeentehuis van Neerijnen. In de oudheidkamer te Tiel hangt een gedichtje over de klepperman:

Zou ik voor den klepper vreezen O! Die lieve brave man, Maakt dat ik gerust kan wezen, En ook veilig slapen kan Moederlief! 'k geloof het vast Dat hij op de dieven past.

Schoon hij loopt door wind en regen 't Zingen wordt hij nimmer moe Goede God! geef hem Uw zegen, Maar mijn oogjes vallen toe.

Lieve Klepper! houd de wacht Ik ga slapen, goede nacht!

Klaas

Op 17 september 1914 deelde burgemeester Feith de wethouders mede dat de nachtwacht Gijse een nieuwe jas nodig had. Verleden jaar was voor de nachtwacht Rooth een winterjas van de firma Bahlmann & Co betrokken. "Nu heeft," aldus de burgemeester, "E.H. van Bleijdenstijn ter secretarie medegedeeld, dat hij even concurrerend als de ander een winterjas kan leveren." Besloten wordt tot aanschaf van een jas over te gaan en Van Bleijdenstijn prijsopgaaf te vragen. Verder wordt medegedeeld dat de nachtwacht Van Lith om schoenen heeft gevraagd. Volgens de burgemeester is hem uit oude gemeenterekeningen niet gebleken dat deze van gemeentewege aan de nachtwacht werden verstrekt. Met algemene stemmen wordt besloten niet op het verzoek van Van Lith in te gaan.

5. Wij gaan weer naar de Molenstraat en kijken nog even links. Wat nu een van klinkerverharding voorziene parkeerplaats is, was vroeger een voetpad, omzoomd door eikebomen. Tussen de bomen, links, zien we het huis dat thans bewoond wordt door de families Smits en Helderton. Rechts het witte hek naar .Beukenhof" en "Laanzicht" . In het midden rechts de telefoonpaal, tegenover het vaag zichtbare café Overeem,

In 1915 schreef de directeur-generaal van de posterijen en telegrafie aan het gemeentebestuur van Ophemert dat met ingang van 13 januari 1915 te Ophemert een .Jiulptelephoonkantoor voor het publiek zou worden opengesteld". Dit kantoor was gevestigd in het pand Peperstraat 10, thans bewoond door de familie Van den Broek. Kantoorhouder was H. van Tusschenbroek, zijn eerste plaatsvervanger was F.G.H. van Tusschenbroek, telephoonbeambte, en mevrouw J.C. van Tusschenbroek-van Baren was tweede plaatsvervangend telephoonbeambte. Met ingang van 1 januari 1920 gingen deze kantoren over van gemeentelijk naar rijksbeheer. Het genoemde drietal was voordien dus in gemeentedienst.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek