Ospel in oude ansichten

Ospel in oude ansichten

Auteur
:   J.J. Biezenaar
Gemeente
:   Nederweert
Provincie
:   Limburg
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2747-9
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Ospel in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

11. Jaarlijks trok op kermismaandag de kindsheidoptocht door Ospel, een lange stoet, waarin de jeugd de missiegedachte propageerde. Met veel enthousiasme deden de kinderen er aan mee. De organisatie berustte bij school en kerk - in die tijd werden veel activiteiten door school en kerk ondernomen -, waarin vooral de zusters franciscanessen een groot aandeel hadden.

Hier een opname van de groep "Gaat en onderwijst" met een aantal bebaarde mannen, die de apostelen uitbeelden. Van links naar rechts op de omstreeks 1927 gemaakte foto, eerste rij: Zjef Frenken (Zjef van Siskes Pier), Toon van Keulen (Toon van Lip), Zjeng van Keulen (Zjeng van Lip), Tjeu Tindemans (Tjeu van Gebbels Teunis), Wiel Hermans (Wiel van Cilia's Driek), Zjaak Douven (Zjaak van Drikus Doeven), Marie Caris (Marie van Toon van de Schreur), Bertha Hochstenbach en To van Thuijl als Javaantjes uit het missiegebied, Zjef Kessels (Zjef van Ruivers Toontje), Tjeu Kessels (Tjeu van Ruivers Toontje) en Renier van Heugten (Neer van Bieele Wullemke).

Tweede rij: Zjef Jonkers (Zjef van Nelis Jonkers) als paus, Toon Geuns (To on van Vreike Jangke) a1s kardinaal, Harry Caris (Harry van Toon van de Schreur) als pastoor, Fien Kuijpers (Fien van Harrieke Kupers) als missiezuster, Lies Geuns (Lies van Saaze Jangke) als Javaantje, Harry Berben (Harry van Berben Neel), Guul Geuns (Guul van Vreike Jangke), Wiel Rutjens (Wiel van Rutjes Geel) en Zjeng van Heugten (Zjeng van Henskes Graadje).

Deelname aan de kindsheidoptocht werkte sterk op de verbeelding van de kinderen, die er dagen lang over spraken.

12. In september 1937 werd te Weert een Dekenale Missiedag gehouden met als hoogtepunt een historischreligieuze missieoptoeht, waarin Ospel met deze praalwagen een bijzonder goed figuur sloeg. Met als motto de evangelisehe woorden "De oogst is groot" had kapelaan Jean Adams de wagen ontworpen. De zijkanten van de wagen waren voorzien van een rand turven, waarop planten en vogels uit de Peel waren aangebraeht. Rond het kruis waren de produkten die agrariseh Ospel voortbraeht, geplaatst.

De foto is gemaakt bij de voormalige Bassin in Weert. Van links naar reehts ziet u te paard Herman Bongers en Zjeng van Heugten (Zjeng van Henskes Graadje). Tussen deze paarden in Pierre van Nieuwenhoven (Pierre van Kets Coenraad). Vervolgens Frits Jonkers (Roeebers Frits) te paard naast Wul1em Aengevaeren. Dan Driekske van Deursen (Cisse Driekske) met Koeeb Meevis (Haaze Koeeb) en de ruiters Franz Honig (kneeht bij Tempels Pierre) en Frits Meevis (Frits van Haaze Koeeb). De wagen werd getrokken door twee paarden van Haaze Koeeb. Reehts van de paarden meester Komer en kapelaan Jean Adams.

Op de wagen, van links naar reehts: Maria Aengevaeren, Toos Veugen (van Veuges Nelis), To Geuns (van Vreike Jangke), Bertus Joosten (Hoores Bertus), Dorus Coumans (Dorus van Doore Zjaak), Til Hendrikx (Til van Kreijelmus Koeeb) en Annie Meeuvis (Annie van Deris Harry).

lets lager links Koba Bijlmakers (van Tolberg) en Goen Koppen (van Stroeks Graadje), zittend Mien Geuns (van Vreike Jangke). Voorts Truda van Nieuwenhoven (Truda van Kets Coenraad), Zjeng Seheepers (Lumme Zjeng), Marie van Laer (van Van Laors Zjefke), Pierre Sijbers (Letze Pierre, later pater Sijbers) en To Caris (To van Smeeds Maan).

13. Links: in 1906 leden de gewassen in Ospel zeer zware hagelschade zonder dat er een verzekering bestond. De bevolking vond hierin aanleiding om in de Houwakker een hagelkruis op te richten om meer "voor het behoud van de vruchten der aarde" te kunnen bidden. In afwijking van de meeste Limburgse hagelkruisen, werd geen veldkruis geplaatst, doch werd een kleine kapel met kruisbeeld opgericht. Traditioneel met linden omgeven, stond de kapel in de Houwakker, ongeveer op de plaats waar nu de Hagelkruisbaan op Vlut uitkomt. Van de kapelliep door de Houwakker een paadje direct naar de kerk. De kapel werd door oorlogsgeweld vernield en later vervangen door een veldkruis bij de aansluiting van de Houwakkersteeg op de Hagelkruisbaan.

Op de foto links, omstreeks 1933 genomen, Tjeu Hermans (Broer van de Meister) met zusjes en broertjes bij een bezoek aan de kapel.

Rechts: een foto van het onderwijzend personeel van de openbare jongensschool in 1924. U ziet van links naar rechts, zittend: meester Korner, kapelaan Schreurs, hoofd der school Hermans en Van Lierop. Staande meester Vroemen.

Mathieu Hermans, zoon van J.M. Hermans (Vluts Ties), was in 1924 H. Verreussel als schoolhoofd opgevolgd. Meester Verreussel was een van de eerste landbouwonderwijzers van ons land. Zijn winterse landbouwcursussen waren uiterst belangrijk voor de ontwikkeling van de Ospelse boeren. Voorts gaf hij in 1897 de eerste stoot voor de oprichting van de Boerenbond, waarvan hij de eerste secretaris werd. Ook de stichting van de Boerenleenbank in Ospel (1906) was te danken aan het pionierschap van meester Verreussel. Hij werd penningmeester en oefende deze functie thuis uit. Ook legde hij de grondslag voor de oprichting van de vereniging van Jonge Boeren. Zijn persoon en werk werden later in Ospel geeerd door een straat naar hem te noemen.

Ook meester Hermans maakte zich zeer verdienstelijk voor de gemeenschap, onder meer als kassier van de Boerenleenbank en directeur van het Kerkelijk Zangkoor. Hij overleed op jonge leeftijd in 1937 en werd opgevolgd door Th. Koppen, die reeds eerder als onderwijzer aan de Ospelse school verbonden was geweest. Hij droeg de gemeenschap een warm hart toe en werd al direct technisch adviseur van de J onge Boeren en de Boerinnenbond en even later secretaris van de harmonie "Melodie der Peel".

In de jaren 1903-1911 was de schrijver Herman Maas als onderwijzer aan de school verbonden. In zijn boeken "De Verstoteling" (1907), "Het Goud van de Peel" (1909) en "Landelijke Eenvoud" (1910) belichtte hij de sociale (wan)toestanden uit de Peelstreek, hetgeen hem veel moeilijkheden opleverde. ("Nederweert in oude ansichten deel I", foto 31.) Herman Maas bereikte in Nederweert (Ospel) zijn litterair hoogtepunt.

14. Uit de archieven blijkt dat in ieder geval reeds in 1808 op de Kreyelschans een gemengde openbare school met onderwijzerswoning lag, die in 1820 .zeer verbeterd" was. Rond 1820 verdiende meester Schaken daar f 37,80 per jaar met recht van vrij wonen en de opbrengst van het schoolgeld. School en -woning waren een crepeergeval. De kinderen moesten in de winter zelf de turf meebrengen om de kachel te stoken! Uitvoerig en zeer interessant beschrijft M. Hermans, hoofd van de Westerbeekschool te Horst (broer van de meister uit Ospel), in zijn publikatie "De school op de Kreyelerschans" de langdurige strijd tussen enerzijds de onderwijzer, de schoolopziender en Gedeputeerde Staten en anderzijds de gemeente, die de toelage voor de onderwijzer niet aanpaste en geen nieuwe school met onderwijzerswoning kon of wilde bouwen. In 1854 wezen Gedeputeerde Staten nog eens uitdrukkelijk op "den gebrekkigen toestand van het schooilokaal, nadeelig voor de gezondheid der leerlingen".

Ten slotte nam de raad in 1878 het besluit in Ospel een nieuwe gemengde openbare school te bouwen. Voor f 10.400,- bouwde de Ospelse aannemer C. Deckers de drieklassige school met onderwijzerswoning, getekend door de bekende Venlose architect J. Kayser, die ook de pastorie in Nederweert ontwierp. Deze gemengde schoollater de oude jongensschool - werd op 1 mei 1881 in gebruik genomen. Jan Mathijs Caris, die in 1865 tevergeefs bij de gemeente aanklopte voor een nieuwe school, omdat hij heel aileen 183 kinderen moest onderwijzen ("een getal, te omvattend voor eenen persoon"), kon zich in het nieuwe complex nog twaalf jaar de koning te rijk voelen. In 1901 werd de school als gevolg van de nieuwe Leerplichtwet te klein en daarom door aannemer J. Heijnen uit Nederweert voor f 4650,- met twee lokalen vergroot.

Ook een school heeft geen eeuwig leven. Op 1 januari 1939 werd de nieuwe Heilig Hartschool in gebruik genomen, waarna de oude school een jaar later gesloopt werd. De schoolwoning bleef gehandhaafd.

Een opname van de oude school omstreeks 1914. Van links naar rechts: Tinus Wijen (Meule Tien), Harry van Eijk (Harry van Baereskes Lowie), Bert Strijbos (van Chris Janne Wuilem), Wim Vroemen, Hermana Greijmans, Fien Meulen (Meule Fien) , Anna van Eijk (An van Baereskes Lowie), Doortje van Eijk (Doortje van Baereskes Lowie), Tjeu Meulen (Tjeu van Reijnders of Mackus Harry), Frans Meevis (Frenske van Lemme Toone), Kerneel Meulen (Kerneel van Reijnders of Mackus Harry) en Dientje Gubbels (Teune Dien).

De man met strohoed is onbekend. Bij het laatste boompje hield "de harde weg" op en begon de onverharde Meijelsedijk.

OSPEL

Openbare Lagere School

15. Soms betrappen we ons zelf er wel eens op dat we in een nostalgische bui liedjes van vroeger als "In het groene dal, in het stille dal", "Op de groote stille heide" of "Een karretje op een zandweg reed" neurien, Voorbij! De karretjes en zandwegen moeten we met een loep zoeken, na eerst het asfalt ver achter ons te hebben gelaten.

Waarschijnlijk hebben de jongens op bijgaande foto, die in 1924 de jongensschool bezochten, ook wel die liedjes gezongen. Van links naar rechts ziet u, eerste rij: Bert Douven, Zjaak Schreurs, Lei Daems (van Dams Hannes), Harry Hermans (van Cilia's Pierke), Wiel Hermans (van Cilia's Driek), Andre Gielissen, Zjaak Klauwers en Renier Steijvers.

Tweede rij: Zjeng de Leeuw, Zjaak Gielissen, Pierre Gijsen, Wiel Wilmsen, Fons Huijerjans, Toon Douven, Pier Pellemans, Tjeu Hermans (van Cilia's Driek) en Tjeu Schreurs.

Derde rij: Tjeu Douven, Frits Klauwers, Zjaak Vleeshouwers, Jan Rietjens, Tjeu Hermans (van Boucht Driekske), Pier de Leeuw, Lei van Heugten en Baer Nies.

Vierde rij: meester Hermans, hoofd der school, Zjef Caris, Piet van Laer, Maan op't Root, Zjeng van Laer, Tjeu Hermans (van Cilia's Pierke), Tjeu Pelle mans, Harry van Laer, Jos Kessels en meester Van Lierop.

Vijfde rij: Zjef Schreurs, Zjeng Metten, Tjeu Steijvers, Jan Hendrix, Baer Jacobs, ZjefVossen en Harry van Laer.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek