Oud Muiderberg

Oud Muiderberg

Auteur
:   G.L. van der Heijde en G. Dam
Gemeente
:   Muiden
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-6328-6
Pagina's
:   84
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Oud Muiderberg'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  >  |  >>

11 Cafe Restaurant Werth

Hotel-restaurant en Bondscafe (eigenaar F.e. Werth) werd geopend in 1897 (daarvoor heette het pand "Gruno State"). Werth was een uitzonderlijke figuur, een gewillig mikpunt van de toenmalige Muiderbergse jeugd. 20 werden eens al zijn tafels en stoelen keurig opgestapeld in het vijvertje op de Brink.

Op deze hart is te zien dat het pand aan drie zijden was voorzien van een waranda. Werth had in 1891 ook een paviljoen/badhuis op de hoek van de Nieuwe Weg aan zee, dat echter in 1 897 afbrandde; het werd herbouwd, maar in 1902 afgebroken en herbouwd bij cafe Werth aan de rand van het Beukenbosch.

e.L. ter Beek Czn, kocht het gehele complex Werth en verruimde daarmee de hotelaccommodatie van het Rechthuis. Na verloop van tijd kreeg het pand een woonbestemming. Er waren twee woningen, genaamd Beukenoord en Pretty Home. e.L. ter Beek Czn. ging zelf in de jaren dertig in Beukenoord wonen. Pretty Home, het linkerdeel, werd in 1923 aan fotograafIbelings verhuurd. In Muiderberg was al sinds 1911 fotograaf Grimmer gevestigd. Vanaf het begin leefde Ibelings in onmin met zijn "collega", met de strandexploitanten en met vele anderen. Hij was een moeilijke man, die zich door iedereen benadeeld, aangevallen en gedwarsboomd voelde. Vanaf 1923 schreef hij ettelijke brieven aan de pers, B. & W en hogere ins tan ties om voor zijn klachten gehoor te krijgen. In 1933 zond hij nog een adres van 80 pagina's aan de gemeenteraad, waarin hij alle "misdaden" door B. & W tegen hem begaan in de peri ode 1 923 -1 933 verwoordde. De zaak tussen deze door waanideeen bezeten man en B. & W moest wel escaleren. Dat gebeurde in de raadsvergadering van september 1933. Nadat burgemeester De Raadt de raadsvergadering gesloten had met de woorden "Dan sluit ik de zitting" riep Ibelings vanaf de tribune: "En hiermee sluit ik de zitting" en schoot vervolgens rwee personen op de publieke tribune

neer: Henk Veth, een strandtenteigenaar en zijn buurman Gerrit de Beus, die cafe De Landbouw exploiteerde. Daarna ook nog burgemeester De Raadt en wethouder Hottentot. Veth overleed aan zijn verwondingen. Ibelings werd veroordeeld, maar kwam terecht in een psychiatrische inrichting. Hij overleed in 1942 op 62-jarige leeftijd.

Na de oorlog huurde Hellinga Beukenoord en hij woonde daar bijna veertig jaar. Pretty Home werd na Ibelings verhuurd aan Oudshoorn, Oostwouder, de torenwachter, en de laatste huurder was Van der Berg. Daarna werd het huis verkocht aan Van Minnen.

Deze foto is omstreeks 1905 gemaakt ..

Muiderber~.

~ Vivat" Arnst. No. 64.

Hotel Restaurant Werth.

12 Zuidoostzijde Brink

Aan de oostzijde van de Brink lagen verschillende boerderijen. Naast de boerderij van het Rechthuis was de boerderij van Snijders, waarin zich nu drie woningen bevinden (rechts op de foto). Het woonhuis wordt nu bewoond door Piet Wink. De stal werd timmerwerkplaats voor aannemer Van Vliet en vervolgens tot woonhuis verbouwd door Heldens. De hooiberg werd door Van Vliet tot een woonhuis verbouwd en na diens vertrek werd deze woning betrakken door de familie Reinders en nu de familie Runderkamp. Het herenhuis met hoeve .Krakenstein" huisvestte in 1780 een braodbakkerij van Meeuwis ter Beek. Na verwoesting van het huis in de Franse tijd bleefTer Beek de boerderij bij het herenhuis bewonen, nu als boer. Van 't Klooster bewoonde deze boerderij vanaf 1799.

In 1959-1960 werden op hun land 99 woningen gebouwd (G. Doulaan, Hobbemalaan, Eikenlaan, Van Ostadelaan en Frans Hals Plantsoen). Met uitzondering van de G. Doulaan werden deze premiekoopwoningen te koop aangeboden voor f 23.500 v.o.n., de garages voor f 3000.

De boerderij kreeg nu een woonbestemming en zoon Antoon begon een melkhandel achter Krakenstein, waarmee hij in 1996 stopte (Muiderberg heeft na de al eerder opgeheven melkhandel Van Leeuwen nu geen melkman meer die aan de deur komt).

Krakenstein is op deze foto uit eind jaren zestig goed te zien, omdat toen het woningencomplex met de naam "Kazerne", gebouwd rand 1880, net gesloopt was. In dit gebouw waren tien gezinnen in onderen bovenwoningen gehuisvest. Het oostelijke gedeelte heette "Tramzicht", waar rand 1900 ook het postkantoor was ondergebraeht, het noordelijke gedeelte heette .Boschlnst''. Veel bekende Muiderbergers hebben hier korte oflangere tijd gewoond, onder anderen Jan ter Beek (krantenman), Van der Berg, Geerts, Hiifener, Knopper, juffrouw Las-

sche, Nagelhout, Nicolaas, Slokker, Wessel en Van Zanten. Later werd op deze plek een grate woning gebouwd.

Reehts van Krakenstein zien we nog de schuur van Van 'r Klooster, waarachter het huis waarin Henk Meyer woonde, later Van Tuyl, die 's nachts met sterke lamp en nachrvlinders lokte.

Op de hoek Brink/Eikenlaanlag de hoeve Kroonslot met bijbehorende stallen. Kroonslot was al in het begin van de 18de eeuw bekend, daarvoor heette het "Berg en Daal", In het begin van deze eeuw was het in bezit van Arie Post. In 1917 woedde er een fikse brand, maar het vee kon worden gered. Het woonhuis werd herbouwd en in de stal was daarna korte tijd een meelfabriek.

Voor de oorlog had veearts Ter Beek hier vee, dat door Toon Romein werd verzorgd. In de mobilisatie van 1939 werd de stal gevorderd als onderdak voor de paarden van het Nederlandse leger. In 1961 werd de stal (inmiddels een gevaarlijke bouwval) gesloopt en bouwde Kraonenburg er een bungalow.

(Foro: Theo Klinkhamer, 1966.)

13 Caecilia

De eerste bewoner van deze villa aan de westkant van de Brink was Gustav Adolph Heinze (geboren in Leipzig op 1 oktober 1820, gestorven te Muiderberg op 20 februari 1904), oprichter van de "NederlandseToonkunstenaarsvereniging" in 1875. Heinze was in zijn tijd een bekend componist. Aan het einde van de jaren zeventig van de vorige eeuw, toen hij nog in Amsterdam woonde, kon hij zich hoe langer hoe minder verenigen met nieuwe richtingen in het muziekleven, die betrekking hadden op de muziek van componisten als Berlioz, Liszt of Wagner. Mede daarom en om een rustiger leven te leiden wilde hij buiten Amsterdam gaan wonen. Hij werd door de bevriende familie Bouvy (van de zoutziederij) geattendeerd op een stuk grond naast het cafe De Echo van B.B. Elsnerus. Op 27 september 1882 werd de eerste steen van huize Caecilia gelegd door Cornelis Westermann, de jongste van zijn vier stiefkinderen. De bouw van het huis (architect Stillmann) duurde acht maanden. Heinze liet zich met zijn vriendin en haar dochter in de gemeente Muiden inschrijven op 6 mei 1884.

Heinzes huis werd Caecilia gedoopt en zou nog [aren lang het middelpunt van muzikale bedrijvigheid worden. Op zomeravonden verschenen er per tram en "Jan Plezier" regelmatig koren en muziekgezelschappen uit het gehele land en zelfs uit het buitenland om voor Heinzes huis te zingen en te musiceren bij wijze van serenade. Heinze was dan royaal met het schenken van feestwijn, bij mooi weer op het plantsoen voor huize Caecilia, dat zich uitstekend leende voor een welhaast Bourgondisch, spontaan feest met zang en dans.

Zijn vrouw Henriette Briining overleed op 31 juli 1892 en werd begraven op de Lutherse Begraafplaats (thansAlgemene Begraafplaats) in Muiderberg.

Op 1 november 1900 werd de muziekvereniging G.A. Heinze opgericht. Volgens de verhalen speelde het korps aanvankelijk z.o slecht, dat

Heinze verbood langer zijn naam te bezigen: er moest beter gestudeerd worden'

Op 20 februari 1904 overleed Heinze en werd in het graf van zijn vrouw op de Algemene Begraafplaats bijgezet. Vijf jaar na zijn overlijden, op 21 juli 1909, plaatsten vrienden een marmeren gedenksteen boven zijn huisdeur. Ook in dat jaar werd in het Concertgebouw te Amsterdam een van de medaillons voorzien van zijn naam. Op het bergje op de Brink werd een gedenksteen met Heinzes portretbuste geplaatst, gemodelleerd door de Amsterdamse beeld- en steenhouwer F. van Tetterode.

Ter nagedachtenis werd op zijn 75ste sterfjaar op 20 februari 1979 de gedenksteen op de Brink door muziekvereniging G.A. Heinze van een bloemenhulde voorzien. Tevens vond van 1 tot 14 oktober 1979 een tentoonstelling plaats en werd de gedenkpenning uit 1909 opnieuw door het Comite Oud Muiderberg uitgegeven.

Na Heinze werd Caecilia van 1904 tot 1937, gedurende zijn gehele ambtsperiode, door burgemeester J,L. de Raadt bewoond.

Door de woningnood hebben vele families in (een gedeelte van) Caecilia hun intrek genom en. In 1950 deelde de Iamilie Vlaanderen, die voor die tijd her benedengedeelte van Flevorama bewoonde, het pand met N. de Haan (een broer van Co.) en zijn vrouw Corrie Kraan. Nadat laatstgenoemden vertrokken waren kon Vlaanderen het pand in 1952 kopen voor f 15.000, wat veel mensen toen dom vonden: de prijs was te hoog ... In 1970 was het kantoorgebouwtje achter in de tuin, grenzend aan de Echolaan gereed.

In 1992 kreegVlaanderen .Roodekercke" in bezit en wordt villa "Caecilia" bewoond door de huidige eigenaar Kees Vlaanderen met zijn gezin, die de tuin door de sloop van de onbewoonbaar verklaarde waning Echolaan 8 tot een fraai geheel wist om te toveren.

Villa "Caeci!ia". c7YZuider8erC' .

. r __ :;I-c~ -v- ~ ; (/7T d~

14 Cafe De Echo/Boschlust

Het witte dubbele woonhuis aan het Echobos gelegen was zeker al in 1863 een horecagelegenheid. B.B. Elsnerus woonde er tot 1901 (dezelfde als die de aanliggende grond aan G.A. Heinze verkocht voor het bouwen van villa Caecilia). Het heette cafe Elsnerus tot hij zich in 1899 uit de horeca terugttok. In 1901 werd in het cafe een billardconcours gehouden met 17 deelnemers. De winnaars waren B.H. Elsnerus jr. en A. Vreeken (het hoofd van de openbare lag ere school op de Brink). Ook werden er dansavonden of een .Bal Champetre" georganiseerd. In 1903 brandde het pand af; het werd vervangen door een veel grootser hotel De Echo, toen geexploiteerd door M. Keuning, waar men onder andere ook paard en rijtuig kon huren. Van deze tijd dateert ook de nevenstaande foto. In 1909 brandde het pand opnieuw af, alleen de muren bleven staan,

De in Muiderberg en omstreken bekende figuur ].]. Bredius, directeur van de Nederlandse Springstoffenfabriek "De Krijgsman" van 1906 tot 1922, heeft het pand toen gekocht en op dezelfde plaats hotel-pension .Boschlust" laten bonwen. Als vrijgezel heeft hi] altijd gewoond in het rechter gedeelte. .Boschlust'' stond tot 1930 bekend als een goed pension.

Aan dit stnkje Heerenpad lag zuidwaarts Villa Caecilia (afbeelding 13). Daartegenover woont nu Teeuwis Mol (Echolaan 2). Dit huis was voor de oorlog een bibliotheek onder supervisie van mevrouw De RaadtCramer. Voor de uitleen zorgde onder anderen Abcouwer. In de oorlog was iller het distributiekantoor. Na de oorlog heeft het lange tijd leeg gestaan tot Herman de Beus er in trok. In de hiernaast liggende woning (nu Echolaan 4, toen Heerenweg 23) had in 1926 Niek de Haan zijn wasserij met bleekveld en het agentschap van schoonmaakbedrijf Edelweiss .De Vll]r" voor hij verhuisde naar de Nienhuis Ruyskade (afbeelding 31).

lets verder ligt de boerderij die Victor Elsnerns liet bouwen (nu woning van De Beus, Echolaan 6). In de daarbij behorende stallen, die achter Caecilia lagen, startte zijn schoonzoon Henk Groenewegen in de crisistijd rond 1932 een smederij met twee knechten. Eind jaren dertig is hij hiermee gestopt en verhuisd naarWeesp.

Hotel "de Echo"

15 Boskapel en school

Het gebouw waarin sinds 1968 de kapel gehuisvest is, heeft verschillende bestemrningen gehad, Rond de eeuwwisseling was het een cafe onder de naam "Heerenweg" en "De Echo" van Elsnerus, Evenals het andere cafe "De Echo" (afbeelding 14-) werd dit pand - zoals de foto laat zien met terras en grate waranda - door JJ Bredius gekocht rond 1910,

De Gereformeerde Gemeente, in 1895 gestart in een stal van Lodeeze (Berghuize), kteeg de beschikking over een lokaaltje in het cafe "De Echo", Toen de gemoederen tijdens de schoolstrijd rand 1925 zeer verhit waren, werd de huur opgezegd, waarna de gereformeerden in korte tijd voldoende geld bijeen brachten om een eigen kerk te bouwen, die in 1926 in gebruik werd genomen (nu Ontmoetingscentrum PopuJierenlaan) .

Rond 1930 was het de woning van de chauffeur van Bredius, Hendrik de Gooijer, die later oak echobeheerder en -oproeper was, Na de oorlog startte hier rand 1952 de christelijke kleuterschool, tevens was hicr tot 1968 het uitleendepot van het Witte Kruis, eveneens beheerd door Hendrik de Gooijer,

Tegenover cafe "De Echo" stond al in 184-0 een openbare school, waar meester Gerrit Oostveen vijftig jaar les gaf aan zo'n vijftig kinderen. In 1892 werd deze school gesloopt en vervangen door een nieuwe school met ondervvijzerswoning westelijk van het oude gebouw. De school met meester Vreeken als hoofd kteeg er in 1896 een onderwijzeres, mejuffrouw Lassche, bi].

Wat in ] 925 begon als een verschil van mening over het al dan niet vieren van Koninginnedag en het zingen van het Wilhelmus op de openbare school, escaleerde tot een heuse schoolstrijd. Een in 1926 opgericht "Oranje Comite" kon de inmiddels verhitte gemoederen niet meer sussen. Er werd een vereniging "Muiderbergs Belang" opge-

richt, die een christelijke school wilde. Het dorp was verdeeld in twee kampen: de "Rode Kolen" (openbaren) en de "I]zeren Vuisten" (christelijken). In mei 1926 wees de gemeenteraad een verzoek tot stichting van een christelijke school af Ook het beraep in Haarlem werd afgewezen, maar men ging in hoger beraep en won. De start van de christelijke school was in de openbare school op de Brink, Op 1 september 1927 werd de Oranje Nassauschool aan de GraafFlorislaan in gebrufk genomen, De tijd heelde de "wonden". Door de bouwvan vele huizen na 1955 was er voldoende leerlingenaanbod voor beide scholen, De openbare school graeide en betrok in 1958 de noodlokaliteiten op het voormalig tramstation (afbeelding 8) naast de neutrale kleuterschool "Het Kabouterhuis". De school kreeg toen de naam "De Vinkenbaan". In 1980 kon na bijna twintig [aar de noodlocatie verruild worden voor de nieuwbouw in het plan "Buitendijke".

Oak de christelijke school groeide en had nog enige tijd noodlokalen langs de Googweg. In 1980 werd het gebouw uit 1927 gesloopt en vervangen door nieuwbouw, die in ] 990 opnieuw werd verbouwd; nu kwam ook kleuterschool .Klimop" onder hetzelfde dak. Het oude schoolgebouw op de Brink heeft, voordat het zijn huidige besternming kteeg, aan allerlei activiteiten onderdak geboden. In de beginjaren repeteerde muziekvereniging G.A. Heinze in een van de lokalen.

Tot in 1978 "De Rijver" werd geopend, is het gYl11nastiekiokaai gebruikt door de beide scholen, Daarna werd her clublokaal van de postduivenvereniging "De Reisduif", die wegens uitbreiding van de brandweerkazerne hun clubhuis aldaar moest verlaten. Naderhand huurde tandarrs Campioni, later Beekes, een van de lokalen als praktijktuimte.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek