Ovezande in oude ansichten

Ovezande in oude ansichten

Auteur
:   C.P. Pols
Gemeente
:   Borsele
Provincie
:   Zeeland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3217-6
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Ovezande in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

VOORWOORD

Allereerst merken wij op dat het dorp Ovezande een kleine kern is met ongeveer 1400 inwoners met een agrarisch karakter. Behalve Rentmeester's Aardappelgroothandel b.v., loondorsbedrijf Hoogstrate en de Emalon Klokkenfabriek is er weinig industrie. De meeste werkgelegenheid moet worden gezocht op ongeveer tien kilometer afstand van het dorp in het Sloegebied.

Bij het bekijken van de oude ansichtkaarten en fete's over de tijd tussen 1900 en 1940 zien wij toch dat er veel is veranderd in ons dorp. Onder burgemeester mr. A.J.M. Elkhuizen verrees de Bloemenstraat en burgemeester Th.J. Andriessen zorgde voor de "rooskleurige" Burgemeester Andriessenstraat en het sportterrein, dat tot een van de mooiste van de gemeente Borsele moet worden gerekend. Op naam van burgemeester N.W.M. Mooyman plaatsen wij de Prins Willem-Alexanderstraat, de brandweerkazerne en het bejaardencomplex "StengehoC' , genoemd naar de plaats waar de staande wip (Stenge) stond.

In 1964 werd de "Stichting Dorpswelzijn Ovezande" opgericht. Voornoemde stichting heeft ten doel het bevorderen van culturele en recreatieve activiteiten in Ovezande. Enige

tijd na de oprichting van deze stichting werd een gedeelte van de bezittingen van het Burgerlijk Armbestuur van Ovezande aan genoemde stichting overgedragen. De stichting heeft verder zes woningen gebouwd aan de Mr. Dr. Messtraat. Ze tracht sport en recreatie te stimuleren, helpt verenigingen oprichten en tracht noodlijdende verenigingen in stand te houden. Ze beheert een dorpshuis, alhoewel aan de outillage nog al een en ander verbeterd dient te worden.

Na de samenvoeging van de gemeenten in de zak van ZuidBeveland worden wij vanuit het "verre" Heinkenszand bestuurd. Ovezande is jammer genoeg geen kerngemeente, hoeweI het dorp in het centrum van Borsele ligt, Wij roepen de bevolking op om samen met de stichting te trachten Ovezande leefbaar te maken en te houden. De speeltuin en het clubgebouw van de voetbalvereniging "Volharding" op het sportveld zijn bijna gereed. Laten wij nu ook samen gaan werken aan een tennisbaan en een zwembad. Samen zijn wij tot grootse dingen in staat!

M. Hoondert Voorzitter Stichting Dorpswelzijn Ovezande

INLEIDING

Stormvloeden hebben eeuwenlang de Zeeuwse eilanden geteisterd en voor Ovezande is het van belang te weten dat een dergelijke stormvloed in het jaar 1014 er de oorzaak van was dat het land - waar we het tegenwoordige Ovezande aantreffen - volledig werd weggespoeld. Evenals Heinkenszand is Ovezande ontstaan als een eiland. Het opwas waaruit het is voortgekomen, was gelegen in de Zwake, de brede zeearm tussen West-Zuid-Beveland en Borsele en kwam toe aan de ambachtsheren van's Heer-Arendskerke, Het ontstaan van Ovezande moet vroeger gesitueerd worden dan dat van Heinkenszand en anders dan dit laatste eiland werd Ovezande in eerste instantie niet aan Zuid-Beveland, maar aan Borsele vastgedijkt. Van de 1200 gemeten, waarvan bekend is dat ze v66r 1331 door de heren van's Heer-Arendskerke zijn bedijkt, vormde een gedeelte het eiland Ovezande.

De eerste bedijking van het opwas, die het ontstaan gaf aan de Oud-Ovezandepolder, heeft - en hierop wijst ook de bodemgesteldheid van de polder - waarschijnlijk nog in de late dertiende eeuw plaatsgevonden. Met weinig tussenruimte werden na elkaar de Verlorenkostpolder en de Onzer Vrouwenpolder tegen de eerste polder aangedijkt, welke drie polders te zamen Oud-Ovezande uitmaakten met een totale grootte van 239 gemeten. Bij de westelijke zeedijk en de binnendijk tussen de Oud-Ovezandepolder en de Verlorenkostpolder ontstond er op het eiland Ovezande een dorp met een kapel. Toen, omstreeks 1350, de zeedijk binnendijk werd door bedijking van de Nieuw-Ovezandepolder breidde het dorp zich ook aan de westzijde van de dijk in de nieuwe polder uit. De kapel van Ovezande wordt echter in 1419 voor het eerst vermeld, maar zij zal waarschijnlijk nog wei van de eerste helft van de veertiende eeuw dateren. V66r 1442 werd zij parochiekerk. Waarschijnlijk stond de kapel op de plaats waar in de vijftiende eeuw de kerk, gewijd aan de H.H. Petrus en

Paulus, werd gebouwd, namelijk in het uiterste noordwesten van de Verlorenkostpolder.

Ovezande is met lang een apart eiland geweest. Op zijn laatst omstreeks 1340 is het eiland met Oudelande verbonden door een dam tussen de Ovezandse Verlorenkostpolder en de Molenpolder, die voor Oudelande was bedijkt. Deze dam is er nog en is nu beter bekend als de Zakdijk. Over de verdere historie en opbouw van het dorp zou nog een heleboel meer zijn te schrijven, maar wij beperkten ons tot bovenstaande gegevens, welke zijn ontleend aan de historische geografie van dr. C. Dekker, getiteld "Zuid-Beveland".

Bij de samenstelling van dit boekje heeft namelijk niet de bedoeling vooropgestaan een geschiedschrijving van het oude Ovezande te geven, want dat is reeds kundig en gedegen door historici gedaan. Wei is gepoogd de sfeer van rust, gemoedelijkheid en intimiteit van het dorp Ovezande uit vroeger dagen weer enigszins tot leven te brengen. In de huidige, jachtige tijd doet die sfeer van ingetogenheid zo weldadig aan. Vooral ouderen zullen er met een zeker heimwee aan terugdenken. Maar - en dat moe ten we toch vooral niet vergeten in de herinnering lijken de dingen uit het verleden meestal mooier dan zij in werkelijkheid waren. Verreweg het rnerendeel van de toenmalige bevolking leidde door de erbarmelijk slechte sociale toestanden een zeer moeilijk bestaan. Of men nu klompenmaker was of boerenknecht of een ander beroep uitoefende, men moest van vroeg tot laat sloven en slaven om het hoofd boven water te kunnen houden.

Dit boekje wi! met een aantal oude ansichten en foto's een beeld geven van die tijd, waaruit het dorpsleven in Ovezande in verschillende facetten naar voren komt. We koesteren de stille hoop dat de lezers bij het doorbladeren van dit herinneringsalbum menig genoeglijk ogenblik zullen beleven.

1. Ret Dorpsplein rond 1900. Ret hoge gebouw links was vroeger postkantoor en Toos Verhagen was hier brievengaardster. Later kwam veearts Verhoef hier wonen en weer later nam herenkapper Bernard Vermeulen er zijn intrek, totdat Driedijk er een dameskapsalon begon. Op de achtergrond ontdekken we de wagenmakerij van Kees Abrahamse. Geheellinks achter staat de gemeenteherberg " 't Vergulde Paard", anno 1645. Van links naar rechts zien we: Pauw Raas Mzn., Ko Bakker Simonszn., Piet de Meij Azn., Kee van 't Westende (uit het cafe), Jan Bakker Szn, (met strohoed), Melene van 't Westende Mdr., Pier Spelier (een zoon van Broos Spelier), Jan Abrahamse Czn., Melene Poyer, Frans Claeys, Janna EIsman, Jane van 't Westeinde (uit 's-Heerenhoek), Jos Clarijs en, met lange witte schort voor, bakker Piet Rijk. Achteraan: Marien Rijk, Pauw Raas Pzn., Jaap de Jonge (in 't donker tegen de deur), veldwachter EIsman, Jan Driedijk, rustend veldwachter Erasmus, Jan de Meij Azn., Frans de Meij Azn. (de kleine jongen op klompjes) en een onbekende.

2. Hier zien we de Nieuwstraat of, in de volksmond, "Strobbeloek", in 1904. In de deur links staat Kee Verbeek, wettige echtgenote van Engel Rentmeester. Dan herkennen we (weer) bakker Pier Rijk en, met witte boerenmuts op zijn hoofd, Adriaan Boonman Azn., verder Kees Rentmeester (een zoon van Engel), Sjef Schuerman (in die tijd klompenmaker in het dorp en later kantoorhouder van de p.t.t.), Ko Bakker Szn., Johan Kribbe, Jan Raas Pzn., Lauw de Jonge Wzn. (later secretaris van de gemeente Ovezande), Jan Bakker Szn. en Ko Boonman Azn. (later vertrokken naar Canada). Het grote huis rechts werd in die dagen bewoond door ontvanger Motkee.

3. Nogmaals de Nieuwstraat of "Strobbeloek", maar nu vanaf een ander punt gezien. We gaan proberen om de afgebeelde personen aan u voor te stellen. Van links naar rechts: de latere secretaris L. de Jonge Wzn., Joh, Kribbe, Jan Raas Pzn., Sjef Schuerman, Kees Rentmeester, Adr. Boonman Azn., Ko Boonman Azn., Jan Bakker Szn., Peet Schuerman Jzn., Ko Bakker Szn., Fons Schuerman Jzn. (in taber) en, met fiets, Carel Schuerman Jzn. (vertrokken naar Amerika). De vrouw geheel achteraan rechts is Mina Koens, later in het huwelijksbootje gestapt met Dries Polfliet.

4. De Dorpsstraat in 1904. Ook hier heet het nu tegenwoordig Hoofdstraat. Links in de deur van haar huisje staat, in katholieke dracht, Lena Rijk, de echtgenote van Daniel Priem. Op de grote rij van links naar rechts: twee zoons van timmerman Daniel Priem, Jan Bakker Szn., een onbekende, twee meisjes van Marien van 't Westende (cafe), Adriaan Boonman Azn., Mientje Boonman, D. Boonman Adr., Jane v.d. Dorpel, Kee Oostdijk (een dochter van Jaap Oostdijk), Jans Groosman, Leune Oostdijk, Marie Oostdijk Jdr, (of Melene Pover Kldr.), Jan Pover, Adr. de Jonge Pzn. en Jaap Meeuwse.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek