Princenhage in oude ansichten

Princenhage in oude ansichten

Auteur
:   Herman Dirven en Piet Dekkers
Gemeente
:   Breda
Provincie
:   Noord-Brabant
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2049-4
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Princenhage in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

De Haagsche p o ort, thans Einde Nieux -e huiz en nabij de 'I'elleno ordstraat

20. De Markt en de Heilaarstraat te Princenhage.

De man op de voorgrond (met de pet) is Koos Timmers die als timmerman bij de tramrnaatschappij werkte. Hij woonde op de eerste verdieping van de vroegere herberg "De Zwaan", links op de foto, nu Nouwens, Haagse Markt 12-14. Beneden woonden toen Toon Crul en Bakkeren. Tegen "De Zwaan" aan was een ander huis gebouwd, dat oorspronkelijk een ruimte was om paarden en rijtuigen te stallen. Later is hiervan een cafe gemaakt, "Hof van Holland", dat jammer genoeg enkele jaren ge1eden is afgebroken. Let eens op de vele teksten die op deze typisehe ronde geve1 waren geschilderd of gespijkerd.

In de Heilaarstraat is nog het oude huis ziehtbaar van een der eerste artsen van Princenhage:

Francois de Cottignies (1800). Rond de eeuwwisseling was dit het huis van Mathijs Blankers, Ieerlooier. (Op de sehoorsteen staat een fraaie schoorsteenkap.) Het hoekpand met boven de deur de ossekop is in 1897 gebouwd. Het is nog steeds in dezeIfde staat, aIleen het grote raam reehts is dichtgemaakt. Al sinds meer dan een halve eeuw is hierin de slagerij Van Speek gevestigd. Daarnaast zien we nog een gedeelte van het huis van Adr. Dirven, winke1ier (nu drogisterij Van E1st, Haagse Markt 17). In dit huis is op 9 september 1803 Johannes van Genk geboren. Zijn vader was winkelier en heeft jarenlang in het gemeentebestuur gezeten, onder andere a1s assessor (wethouder). Deze Johannes van Genk werd in 1827 te Hoeven priester gewijd. Hij werd eerst kape1aan op de Beek, daarna pastoor te Willemstad (1832) en in 1850 bisschopeoadjutor. In 1868 werd hij bisschop van het bisdom Breda.

F oto-uitgave Blom-J euken, Breda, 1913

Jrfarkt en Heijlaars!raat, princenha~~

" : /

21. De Kerkstraat of Heilaarstraat in Princenhage.

De vroegere Heilaarstraat is enkele jaren geleden volledig afgebroken en verdwenen. Een klein beginstukje van deze straat heet nu Pastoor van Spaandonkstraat. De eerste zijstraat daarvan heet nu Schuurkerkstraat. Daar hebben de katholieken - tijdens de anderhalve eeuw dat Brabant werd bestuurd als Generaliteitsland (van circa 1650 tot 1800) - een zogenaamde schuurkerk gehad. De grote kerk of St.-Martinuskerk was toen in gebruik bij de protestanten. (Zie "Hage", nummer 11, september 1974.)

In 1676 en 1721 is deze schuurkerk door brand verwoest, maar telkens weer herbouwd, en in 1804 is zij volledig afgebroken. De katholieken had den to en al weer enkele jaren de eeuwenoude Martinuskerk in gebruik. Het enige dat er nog van deze schuurkerk over is, is de tuinmuur tussen de panden Liesbosstraat 8 en 10 en de grate poort achter bakker Snels (hoek Haagse MarktLiesbosstraat). Vanwege deze schuurkerk heette de Heilaarstraat vroeger ook weI Kerkstraat.

De Heilaarstraat was oorspronkelijk een "deftige straat" waar grote huizen stonden en waar ook wel enige grote hovenierderijen of boerderijen waren. Langzaamaan -- zo tussen 1860 en 1920 zijn er vele arbeiderswoningen tussenin gebouwd en werden grote huizen gesplitst in twee of meer woningen. Het werd een echte gezellige volksbuurt, waar de humor en het leed dikwijls kort bij elkaar lagen. De foto dateert van de jaren rand 1915.

Uitgave Blom-Jeuken

O' . -

. rmcennage, Hei'aarstraat

22. Station Princenhage-Beek (op Heilaar).

In de vroegere gemeente Princenhage waren drie stations: een aan de Spoorstraat te Beek, een tweede aan de Zanddreef bij het Liesbos en een derde - en ook het voornaamste - aan de Heilaarstraat. Dit stationsgebouw is nu een woning. Vroeger was daar een wachtkamer met banken tegen de wanden. De planken vloer werd elke week geschrobd. Naast de wachtkamer was ook een kantoortje, waar men via een klein loket kaartjes kon kopen voor alle plaatsen van Nederland. Een ritje naar Breda kostte tien cent en naar Etten vijftien cent. Buiten waren er twee toiletten en natuurlijk waren er ook twee perrons. Aan de Beekse kant (richting EttenRoosendaal) lag dit in de luwte van de boerderij van A. Dirven en aan de Haagse kant lag het perron tegenover de boerderij van J. Oomen, waar de treinen in de richting Breda stopten. Vanaf het einde van de vorige eeuw stopten er elke dag vier tot zes treinen. Achtereenvolgens waren er stationschef: Moelands, v.d. Zande en Brummelhuis. In 1895 werd Petrus Langen tot stationschef benoemd (op de foto) en hij heeft dit werk veertig jaar lang gedaan. Ook moesten hij en zijn vrouw altijd de spoorbomen dichtdraaien. Het loon van de stationschef was in 1895 zegge en schrijve een gulden per dag. Rond 1935 is het station opgeheven. Eenmaal per jaar stopte er nog een trein om de honderden bedevaartgangers naar Hakendover mee te nemen.

Foto N.S., circa 1930

23. "Huize Heilaar".

De naam Heilaar of Hijlaar is al zeer oud en we komen die al tegen in de leenboeken van het hertogdom Brabant. In een van de volgende nummers van het tijdschrift "Hage" gaan we daar uitvoerig op in. In 1811 was "Huize Heilaar" eigendom van en werd ook bewoond door de rijke hereboer Charles Louis Francken en in 1830 door zijn zoon Christiaan Lodewijk Francken. Bij het landhuis behoorde onder andere ook een koetshuis, een dienstwoning en een prachtige tuin met vijver. lets voor de eeuwwisseling werd het huis gekocht door Joh.W.J. van Mierlo, advocaat te Breda, die het meer als een buitenhuis beschouwde. In 1925 werd het oude herenhuis zeer grondig verbouwd en kreeg het zijn huidige vorm en uiterlijk. Het werd toen verbouwd volgens de typische mode van die jaren, namelijk met de grote overstekende kappen en een serre.

24. De Grootestraat in Princenhage (nu Liesbosstraat).

De oude naam voor het voorste gedeelte van de huidige Liesbosstraat was vroeger Grootestraat. In het pand links op de voorgrond hebben al heel wat geslachten gewoond, zoals de families Hoeymans, Verschuren en - nu - Snels. Het huis dateert dan ook van 1709. Op de foto is, net achter dit huis, nog een grote poort zichtbaar. Naar men zegt zou deze poort van de oude schuurkerk afkomstig zijn. Deze schuurkerk heeft bijna zo'n anderhalve eeuw (tot 1803) achter de huizen aan de overkant gestaan. Volgens monumentenlijst is deze poort afkomstig van de in 1911 afgebroken kerk van Klein-Zundert.

Het huis rechts vooraan op de foto is in 1777 gebouwd door Johannes Adrianus Rijcken, schout van Princenhage van 1772 tot 1794. De aannemer was de timmerman Anthony Groottens die het gehele huis plus koetshuis bouwde voor de som van achtenveertighonderd gulden. Daarbij was inbegrepen de afbraak van het pand dat er vroeger had gestaan. Het koetshuis is nu verdwenen en daarvoor in de p1aats is de kapsalon "Christina" gekomen.

Het huis waar de twee dames voor staan was rond de eeuwwisseling van bakker Hendr. Nooyens en nu is hier de sigarenzaak van Nooyens in gevestigd. In het huis daarnaast woonde vroeger de koperslager Mar. van de Kerckhof en daarnaast woonde Louis Wermenbol die gemeentesecretaris van Princenhage is geweest van 1881 tot 1921. (Nu de drukkerij van Van de Wijngaard, Liesbosstraat 8.)

Foto-uitgave Blom-Jeuken, 1913

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek