Princenhage in oude ansichten

Princenhage in oude ansichten

Auteur
:   Herman Dirven en Piet Dekkers
Gemeente
:   Breda
Provincie
:   Noord-Brabant
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2049-4
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Princenhage in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

-, Liesbeschstraet, princenh~ge

25. De Grootestraat of Liesbosstraat in Princenhage.

De Liesbosstraat, gezien vanaf het Mauritspleintje naar de Markt. Op de achtergrond zien we "Het Roode Hert". WeI zeer duidelijk zichtbaar zijn de tram rails van de lijn Princenhage-Markt naar't Liesbosch. Tot 1946 was de Liesbosstraat de enige rechtstreekse verbinding tussen de kom van het dorp en het Liesbos en dus ook voor het doorgaande verkeer. Het tegenwoordige Doelenstraatje, vroeger Slikstraatje geheten, liep ook toen al parallel met de Liesbosstraat, maar het was toen zo smal dat het niet gebruikt kon worden voor het doorgaande verkeer. Na de tweede wereldoorlog zijn er enkele huizen afgebroken en werd het straatje verbreed, zodat nu voor beide straten eenrich tingsverkeer geldt.

Het pand rechts op de foto, waar het jonge meisje voor staat en waar weer zo'n prachtige lantaarn aan is bevestigd, is nu nummer 13. Daar hebben bijna een eeuw lang de Van Loenhouts gewoond. Daarnaast staat het grote huis met bakkerij en winkel waar in 1810 de "broodmaker Gerardus van Genk" en in 1900 zijn kleinzoon Alphons het vak van "broodbakker" uitoefende. De twee kleine huisjes, links op de foto, zijn nu verdwenen en daarvoor in de plaats is de winkel van C. Willemsen (nummer 16) gekomen. Op het hoge huis daarnaast staat de reclametekst op de zijmuur geschilderd: .Fabriek van Goud en Zilverwerken P. Klaassen en Zoon Reparatieinrichting voor brillen, uurwerken, enz. "

Foto-uitgave G. van Stokkom, Princenhage, omstreeks 1915.

Liesboschstraat Princenhage.

26. Het Mauritspleintje te Princenhage (nu Liesbosstraat).

Een van de gezelligste pleintjes van het vroegere Princenhage was zonder twijfel het Mauritspleintje. De hoge bomen rond de oude hardstenen pomp gaven het pleintje een bepaalde intimiteit en ook de driehoekige vorm werkte sterk mee aan die eigen sfeer. Op het pleintje stonden altijd weI enkele wagens, onder andere van de wagenmaker Piet Schrauwen of van rijgtuigverhuurder Ant. van Haperen.

Rechts op de foto ziet u de winkel in koloniale waren en comestibles, welke rond 1900 is gebouwd en die achtereenvolgens door de families Dijkstra en Jansen is bewoond. Nu zit daar al zo'n goede veertig jaar de familie Van Nunen. De gehele winkel is nog in de oorspronkelijke staat gehouden, tot zelfs de rode kleur van de tasrekken toe. Daarnaast staat het huis van de vroegere arts, dokter Batenburg. Na hem heeft advocaat Van Heemskerk er nog in gewoond en thans is er "Huize Liesenberg" gevestigd. Rond 1900 stonden hier twee kleine huizen die eigendom waren van Corn. van Gils. Daarnaast stond het inmiddels ook reeds verdwenen huis van Adriaan van Gils, van beroep "spekslager". Op de achtergrond zien we het zogenaamde "Slikstraatje", dat tegenwoordig Doelenstraat heet.

In vroeger eeuwen bevond zich op dit pleintje de Bocht, ook weI de schutskooi genoemd. Deze schutskooi diende om loslopend vee in op te bergen, totdat de betreffende eigenaar het kwam ophalen. Hij moest dan natuurlijk weI, voordat hij zijn rechtmatige levende have mee terug naar huis nam, betalen voor het "schutten" van zijn vee.

Foto-uitgave Blorn-Jeuken, Breda, circa 1913.

27. De Liesbosstraat met brouwerij "De Koe".

De foto had oorspronkelijk de titel "Dorpzicht" gekregen en het is inderdaad ook wel een mooi plaatje van Princenhage. Op de voorgrond zien we de tramrails met een wissel-halteplaats achter de lindebomen. Op de achtergrond staan de hoge bomen van het Mauritspleintje en de hoge toren van architect Cuypers. Rechts op de voorgrond staat het nog bestaande woonhuis van de familie Nooren. Boven de vroegere staldeur zit nog een steentje ingemetseld met het jaartal 1802. De brouwerij is echter al veel ouder. In 1771 verkochten de erfgenamen van Anthony Peter Lodders aan Hendrik Rademaaker "eene huysinge, schuur, brouwerije met aIle toebehoorte van dien, enz." voor een prijs van negenentwintighonderd gulden. In 1791 kocht Cornelia van der Veeken, weduwe van wijlen Aernout Nooren, voor achtentwintighonderd gulden de gehele brouwerij. In 1796 deelden de gebroeders Frans, Adriaan en Jan Nooren de goederen hunner ouders en Adriaan verwierf daarbij de brouwerij. Diens zoon Jacobus zette in 1847 het bedrijf voort en twee jaar later (1849) werd hij eigenaar van brouwerij "De Koe". Hij werd later opgevolgd door zijn zoon Johannes die op zijn beurt, in 1911, weer werd opgevolgd door de vierde Nooren: Jacobus Nicolaas. Diens zoon Johannes, die eigenlijk de vijfde zou worden, is vrij vroeg gestorven, zodat Jacobus tot zijn zevenentachtigste jaar nog in de brouwerij heeft gewerkt.

In 1950 is de brouwerij stilgelegd. Ret bier van "De Koe" was vooral in de Princenhaagse herbergen en directe omgeving bekend om zijn lekkere, pittige smaak. (Zie Rage nr. 13, april 1975.)

Aan de overkant (dus links op de foto) staat het grote herenhuis van Mr. Chr. Pels Rijcken (gebouwd in 1803). Later is dit huis opgesplitst in een tweetal woningen. Volgens de bevolkingsregisters woonde in het hogere huis de arts Michael Batenburg en in het lagere de geneesheer Petrus Loonen (begin van deze eeuw). Ret hoge huis op de achtergrond was van Anthony Schrauwen, oud-burgemeester van Princenhage. Zijn zoon, A.G.A. Schrauwen, die er later heeft gewoond, was lid van gedeputeerde staten van de provincie Noord-Brabant (nu Liesbosstraat 30).

Foto-uitgave J.J. van Turnhout, Breda, circa 1903

28. De korenmolen "De Hoop", de hoogste van Nederland.

Aan de Liesboslaan staat nu al ruim driekwart eeuw de hoogste korenmolen van Nederland. In 1830 was deze grond nog van Jan.e. van Kuyk, een wever op Bagven. In 1839 kocht Jan van Steen hoven uit Tilburg hier een stukje van en hij stichtte een molen. Kort daarop werd de nieuwe molen verkocht aan Willem Haps uit Bergen op Zoom. In 1870 werd hij eigendom van Gaspar van Beckhoven, burgemeester van Zundert. Na zijn dood werd de molen in 1890 verkocht aan Martinus Adrianus Pals uit Terheyden. Die bouwde er datzelfde jaar nog een vrijstaande woning bij. Pals liet de molen na een brand, in 1898, opnieuw opbouwen en nu tot een hoogte van dertig meter en met de wieken in de hoogste stand zelfs achtendertig meter. Hij richtte ook een chichoreifabriek op en werd vooral bekend om de zogenaamde ",Pals-lijnkoeken". In 1907 vertrok hij naar Ginneken, nadat hij de "De Hoop" verkocht had aan Petrus Barth. van de Reyt. In 1929 heeft men de wieken van de molen eraf gehaald en men is zelfs nog van plan geweest om de gehele romp te slopen. In het nummer 15 van het tijdschrift "Hage" (december 1975) wordt zeer uitvoerig op deze en de andere molens van Princenhage ingegaan.

Foto-uitgave Blom-Jeuken, Breda, 1911

Liesboschlaan met korenmolHoogste mole: van "Nederlaru

29. Het St.-Luciagesticht aan de Liesbos1aan.

In een verenigde zitting van kerk- en armbestuur op 20 oktober 1888 werd, op initiatief van pastoor P. van Oers, besloten tot de oprichting van een gesticht voor "armen, gebrekkigen en ouden van dagen". Het geld daarvoor werd bij e1kaar gebracht door giften van de parochianen. Bestek en tekening van de gebouwen werden verzorgd door architect J. van Lange1aar en de aanbesteding van het werk werd begin 1889 gegund aan J. Dielen te Princenhage. Ruim een jaar later, in april 1890, werden de gebouwen ingezegend. De verp1eging was toevertrouwd aan de zusters van de St.-Elisabethcongregatie te Breda. In 1906 (dus ongeveer rond het moment dat deze foto werd gemaakt) werd "Lucia" overgedragen aan de congregatie van het gasthuis op de Haagdijk. In 1908 bouwde deze congregatie naast "Lucia" nog het St.-Annagesticht. Aan het einde van de tweede wereldoorlog, in de vroege ochtend van de 30ste oktober 1944, werd dit tehuis voor ouden van dagen in brand gestoken of geschoten en het brandde toen bijna tot de grond toe af. In 1970 werden op deze plaats zowel een verzorgingshuis, "Lucia-Stichting", naast het bejaardenverpleeghuis. "Huize Lucia", gesticht.

Foto-uitgave A. van Erp, Ginneken, 1906.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek