Prinsenbeek in oude ansichten deel 2

Prinsenbeek in oude ansichten deel 2

Auteur
:   H.J. Dirven
Gemeente
:   Prinsenbeek
Provincie
:   Noord-Brabant
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-6213-5
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Prinsenbeek in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

9 Een mooi zicht op een rustige zamermiddag vanaf het Heilig-Hartbeeld over de Markt. De foto is van 1946, maar zou ook tien jaar daarvoor gemaakt kunnen zijn. links in de schaduw is nog net de winkel van de koster zichtbaar. Onder hetzelfde dak was het Wit -Gele Kruis, nu de woning van oud-koster Watzeels. Daarnaast het hoge gebouw van het zustersklooster Sint Jozef, toen nog bewoond door een twaalftal zusters franciscanessen of penitenten - recollectinen en nu dus een deel van het gemeentehuis. Op de eerste verdieping was 'l7Yoeger het domptoir of de grate slaapzaal van de nonnen, nu is het de vergaderzaal van de Prin-

senbeekse gemeenteraad. Aan de overzijde met de voorgevel in de blakende zan het huis van de familie Struik, nu cafetaria Kavelaars, en daarnaast de slagerij v.d. Wijngaart en Cafe Marktzicht.

10 Een van de mooiste kerkpadjes op de Beek liep van de noordoosthoek van de Markt, dat is dus vanaf de huidige plaats van de grate Dillenburger Linde (bevrijdingsboom) richting Kesteren. Het weggetje kruiste de oude loop ofbeek en liep midden door de huidige kerk naar de plaats waar nu Peperbos 6 is en zo verder oostwaarts. Bij de spoorweg was een onbewaakte overgang en nog jarenlang was er in de parallelweg langs het spoor een bergje om een gelijke hoogte met dat kerkpadje te bereiken. In het begin van dit zandstraatje stonden enkele prachtige woningen van rustende boeren. Dat waren zogenaamde rentenierswonin-

gen, zoals er nu nog enkele in Prinsenbeek staan (Valdijk 5, 7,9).

1 1 De Beeksestraat is de oudste straat van Prinsenbeek. Niet alleen de naam maakt

het duidelijk, maar ook de ligging. Ze volgde de hoogste plaatsen tussen de twee beekjes waar de eerste boerderijen gebouwd zijn. Van noord naar zuid waren dat de hoeven op de Staart (verdwenen nu ongeveer nr. 107), schuin aan de overzijde de Nispenhoeve (nr, 76) en Peperhoeve (nr. 40) en op de hoek Markt/Beeksestraat lag de grate Beekse Hoeve, op de plaats waar nu het notariaat Roelen en makelaar Van Amerangen zijn gevestigd. De vijfde hoeve lag vooraan in de Graenstraat. Ook in de Beeksestraat was tussen 1870 en 1930 een tiental mooie rentenierswo-

ningen gebouwd. Vooral de nummers 15 en 17 zijn uiterlijk mooi bewaard gebleven.

Beekscheslraal, Beek (rt.B.)

1 2 De oudst bewoonde plaats op Beek is ongetwijfeld de hoek van de Beeksestraat en Kapelstraat. Daar staat nu een winkelpand met boven de deur het jaartal 1926. Dat is het bouwjaar van het huidige pand, maar daarvoor stand op die plaats de school en meer bepaald de openbare (jongens)school. Die was daar in 1832 gebouwd en wel op de plaats waar daarvoor tussen 1430 en 1480 de Gertrudiskapel was opgericht. Zeker zo oud waren de twee herbergen aan de overzijde. De nag bestaande De Zwaan en de iets verderop gelegen (op de plaats van kapsalon Dircken en volgende huizen) de verdwenen herberg Het Koockhuys. In die herbergen verble-

yen vooral de bedevaartgangel's als ze naar St. Gertrudis (in de kapel) waren geweest. Van De Zwaan kunnen de oudste delen van het huidige pand wel tot 1600 teruggaan.

1 3 Over de Mark lagen ten noorden van de stad Breda geen bruggen. Wilde men toch aan de overkant komen, dan moest dat per boot of op bepaalde plaatsen met een pont of veer. Afhankelijk van de poiderwegen en dijken werden die veren wel eens verlegd. Zo gebeurde het ook rand 1400; op de plaats waar de Nieuwveerweg nu aan de Mark eindigt, kwam toen het veer. Ter onderscheiding van de vraegere oversteekplaats werd dat het Nieuwe Veer. Kort voor de Tweede WereIdoorlog was naast de bestaande spoorbrug in de aanleg van de nieuwe weg Moerdijkbrug-Breda een nieuwe brug gereedgekomen. In oktober 1944 is deze door de Duitsers

opgeblazen. Zo kwam het dat daarna het veer weer enkele jaren moest varen. Interessant is ook dat deze veerpont in de jaren 1809-1812 in gebruik is geweest als onderdeel van de postkoets-route van Ant-

de verharding met grind. Het was vroeger het verlengde dee! van de Beeksestraat, die oorspronkelijk ook grotendeels een grindverharding heeft gehad.

werpen naar Dordrecht en zo verder Holland in. De Postbaan, Zanddreef en Moerdijkse Postbaan zijn daarvoor zelfs speciaal aangelegd. De Grintweg daarentegen is veel ouder en dankt zijn naam aan

We~ naar Nieuw Veer

14 De Groenstraat heeft deze naam nog maar vanaf het midden van deze eeuw. Daarvoor heette de straat eeuwenlang Molenstraat, naar de molen, voor het eerst vermeld in 1477. Die stond op de Molenberg (nu Groenstraat 99). De huidige Vianendreef, in de volksmond ook Koffiestraat genoemd, heette toen Groenstraat. Vooraan in de Groenstraat, ongeveer tussen meubelhandelAarts en Super De Regt en naar de achterkant naar het Wilgenhoflag de grootste boerderij van het middeleeuwse Beek. Er is

zelfs een tweetal eeuwen, van 1420 tot ongeveer 1620, sprake van een klein kasteel, dat "HofUten Campe" werd genoemd. Wijd en zijd ver-

spreid lagen de eigendommen van dit Beeks kasteeltje, zoals hetVelsgoed, Merlijnshof, de Botlandhoeve op Overveld en de Crauwelshoeve nabij het Liesbos (later de Prinshoef genoemd). In de ja-

straat lag en, wat in de bouw van die winkels en huizen tot merkwaardige resultaten heeft geleid. Dat betreft vooral de woningen op de rechterzijde van de foto.

ren twintig en jaren dertig werden in betrekkelijk korte tijd vele nieuwe woningen in de Groenstraat gebouwd. Daarbij is het zeer opmerkelijk dat al die percelen zeer schuin ten opzichte van de

IS Twee instellingen, met name de melkfabriek en de Boerenbond, met daaraan verbonden de tuinbouw(veiling) bepaalden de eerste helft van de twintigste eeuw sterk het gewone dagelijkse leven op de Beek en wel zeer speciaal in de Valdijk. In 1907

werd de eerste cooperatieve stoomzuivelfabriek Sinte Gertrudis gebouwd tegen het "beekje" aan de Valdijk. Dit omwille van de aanvoer van vers water uit het Liesbos en de afvoer van gebruikt water en andere vloeibare substanties richting Mark. In 1930

werd de nieuwe fabriek gebouwd, nu aannemersbedrijf Schipperen, en de voormalige melkfabriek werd overgenomen door de Boerenbond, die daarvoor in het magazijn achter het Heilig-Hartbeeld was gehuisvest. Precies op de plaats van die eerste melkfa-

briek staat nu de grate nieuwe winkel van dezelfde Boerenbond. Rechts op de foto de kerk van deken Maes, terecht ook wel eens genoemd de "kathedraal van de Beek".

16 Tijdens de bouw van de Moerdijkse verkeersbrug, die eind 1936 voor het verkeer was opengesteld, had men ook al plannen klaar voor een nieuwe weg van deze brug tot Princenhage, aansluitend op de weg Breda-Roosendaal. Nog voor de oorlog was het gehele dijklichaam gereed en waren de viaducten over de spoorlijn, de Leurse Baan en de brug over de rivier de Mark opgeleverd. Maar de oorlog vertraagde de verdere uitvoering. Pas in 1948 beg on men het oorspronkelijk plan uit te werken. Er kwam een rijbaan over het al jaren gereed liggende trace. Bij de Valdijk kwam een kruising, op de huidige hoogte van de rijksweg. Dat hield in dat er aan beide zijden een oprit kwam, voor de oversteek op de autosnelweg. Vooral voor boeren die met paard en wagen moesten oversteken was

het dikwijls een drama om inderdaad de weg "over te steken". Zowel omhoog als in de afdaling had bijna iedereen problemen. Iedereen was dan ook dolbij toen Rijkswaterstaat aankondigde dat ter

plaatse een viaduct zou komen. Maar gezien de kosten werd dit op aile plaatsen te klein uitgevoerd, zodat ook nu nog regelmatig (hoge) auto's zich klem rijden. De oude oprit aan de oostzijde bleef

nog jarenlang gehandhaafd als aansluiting voor Prinsenbeek.

1 7 Jarenlang, ZO ongeveer tussen 1910 en 1960, was de Valdijk de voornaamste straat van de Beek. Met uitzondering van de pastoor en burgemeester woonden daar de toenmalige notabelen van ons dorp. Ret was ook een mooie evenwichtige en brede straat, met vooraan mooie rentenierswoningen (nrs. 5, 6, 7, 9, 11 en 15) en meer naar achteren een reeks huizen in de stijl van de Amsterdamse School (nr, 20, 22, 24, 13a, 17, 27a en 29, aansluitend begin huidige Spoorstraat).

1 8 De Kapelstraat heeft haar naam te danken aan de Gertrudiskapel die van omstreeks 1450 tot 1832 op de hoek van deze straat en de oude Beeksestraat heeft gestaan. Omdat er eeuwenlang op werkdagen school werd gehouden, lag het voor de hand am ter plaatse een nieuwe school te bouwen. Daarbij kwam het feit dat naast de kapel al vanafhet midden van de zeventiende eeuw het huis van de schoolmeester stand. Nu is dat de winkel van R. v.d. Kooi j, Beeksestraat 3. De nieuwe school kon in 1834 in gebruik worden genomen en was tot de verhuizing naar de Heilig-Hartschool (1922) de bakermat van aile wijsheid voor de Prinsenbeekse jeugd.

Vlak voor de afbraak van de openbare school maakte J Titulaer een tekening, waarvan J v.d. Hoven deze impressie maakte,

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek