Prinsenbeek in oude ansichten deel 2

Prinsenbeek in oude ansichten deel 2

Auteur
:   H.J. Dirven
Gemeente
:   Prinsenbeek
Provincie
:   Noord-Brabant
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-6213-5
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Prinsenbeek in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

39 Deze pentekening van .Boschdaal" is uit 1830 van Gevers van Endegeest. Hij was een off icier gelegerd te Breda en schetste het landhuis gezien tussen de bomen vanuit de tuin. Opmerkelijk zijn de kleine raampjes onder de dakgoot, die een tweede verdieping suggereren. Bij Flier en ook op latere tekeningen en foro's zijn deze niet terug te vinden. Daarom lijkt deze tekening ook minder betrouwbaar dan de vorige. Opmerkelijk is ook nog in de geschiedenis van Bosdal de komst van een oprnerkelijke sekte van Wederdopers in de tweede helft van de vorige eeuw. Rond 1870 zijn de toenmalige bewoners met hun geestelijke leider naar Zuid-Afrika

vertrokken en werden het landhuis en de landerijen verkocht. In de jaren dertig zijn de boerderijen publiekelijk verkocht.

40 Luchtfoto van de boerderij Postbaan 33, nu beter bekend als de kaasboerderij Schalk. Deze hoeve uit 1802 behoorde vroeger bij het in datzelfde jaar gebouwde mooie landhuis "Mastland", dat in 1856 is afgebroken. Het lag - op de foto - aan de linkerkant van de hoge bomen, dus tegenover de huidige voorgeveL Kasteel Mastland was gebouwd door Willem Frederik van Byland, die in 1802 trouwde met een Engelse admiraalsdochter:

Mary Christians. Rond het landhuis van, zoals het in de volksmond genoemd werd, "het Kasteel" legde hij een prachtige tuin aan. Daarbij kocht hi] heidegrond aan, zodat hij een schaapskudde kon

houden. Hij stelde daarvoor een scheper aan, die in een klein huisje bij de schaapskooi van Van Byland woonde. Na de dood van zijn eerste vrouw is hij later nog hertrouwd met Aspacia de Craan

en na de dood van haar man in 1856 heeft zij Mastland bij open bare verkoop van de hand gedaan. Daar er geen nieuwe bewoners voor te vinden waren is het gekocht door een sloper en was het

enkele jaren daarna volledig afgebroken.

41 De Prinshoef, al bekend vanaf de veertiende eeuw, is na vele eigenaars-wisselingen uiteindelijk in handen gekomen van de Oranjes en werd het toegevoegd aan hun bezittingen in en rand Breda. Toen is ook de naarn Prinshoef ontstaan, zoals trouwens voor meer van hun boerderijen, onder andere te Princenhage en Ulvenhout. In de vorige eeuw werd deze grand staatseigendom en wordt smdsdien beheerd door de Domeinen, De huidige gebouwen dateren grotendeels van de vorige eeuw en zijn een mooi voorbeeld van de langgevelhoeve. In het complex staan twee rnooie schu-

ren van het Vlaams type met rieten daken, wanden van geteerde planken en een houten put met pik en haalboom. Het bakhuisje, dat erg vervallen was, werd door de gemeente onlangs gerestaureerd en is

nu hopelijk ook op de lijst van monumenten bijgeschreYen.

42 Deze boerderij aan de Brielsedreef 82 is een schoolvoorbeeld van de langgevelboerderij uit het begin van de negentiende eeuw, zoals trouwens de muurankers - 1811 - duidelijk vermelden. Ramen en bovenlicht in kleine roedenverdeling en met luiken, en hebben nog vele oorspronkelijke "getinte" glasruitjes. Prachtige vlechtingen in het metselwerk van de top. Het gehele complex is met riet gedekt en de Vlaamse schuur heeft nog twee houten wanden van gepotdekselde planken.

43 Bij de overweg Mr. Bierensweg - Heilaarstraat, schuin tegenover het vroegere station, stond vroeger deze cafe-boerderij. Maar omdat het station al in 1934 is opgeheven, had ook het cafe als wachtlokaal weinig zin meer en werd het ver bouwd. V raeger stonden er op en rand de Beek heel wat van deze panden, dikwijls beg onnen als "stille knip'' - een soort clandestien cafeetje - dat later uitgroeide tot een legale herberg.

44 De huidige aansluiting van de rijksverkeersweg op Prinsenbeek in de Beeksestraat en rechtdoor het Velsgoed maakte onder meer noodzakelijk dat het pand (59-61) werd afgebroken. Het waren echte voorbeelden van (land)arbeiderswoningen. Het eerste met een geitestalletje erachter en het tweede met naast de woning ook een stal. De huisjes waren vier bij zes meter en soms woonden in die ruimte een onderpaar met tussen de zes en twaalf kinderen.

45 Het eeuwenoude Liesbos - de geschiedenis gaat zelfs terug naar het jaar 1308, toen de kanunniken van de o.L. Vrouwekerk te Breda voor deze 150 bunder toestemming kregen een schutter ofbewaker aan te stellenis in de zeventiende eeuw grondig onder handen genomen. Toen is het in de nu nog bestaande rechthoekige kavels verdeeld. In de vorige eeuw werd midden in het bos een cirkel bomen geplant, die inmiddels op enkele na zijn verdwenen. Die er nag staan, tronen hoog boven de rest van het bos uit. Men noemde dit plekje in de tijd dat het bos een werkelijk toeristisch oord was (1920-1940) weide "tempel". Vandaar misschien

dat nu de op niets stoelende gewoonte is ontstaan om aan deze bomen magische krachten toe te schrijven. Men hangt er soms linten in, die genezende krachten zouden doorgeven. Dit zogenaamde

oude gebruik steunt echter op geen enkele echte oude overlevering of een verhaal ter plaatse.

Princenbaqe -

46 Het gehele toeristische gebeuren op en rand het Liesbos is op gang gekomen rand de eeuwwisseling en in de Tweede Wereldoorlog weer voorgoed verdwenen. Vooral na de aanleg van de tram aan de zuidzijde en het openen van een station aan de noordzijde kwam het pas echt goed op gang. 20 lagen er rand het bos enkele hotels, waarvan Hotel Burck wel het deftigste was. Ook enkele gebouwen van kindervakantiekolonies (aan de Lindendreef en de Moerdijkse Postbaan) waren tot voor enkele jaren stille getuigen van de vraegere drukteo Maar of met het verdwijnen van deze "deftige en sociale" vakanties het nu rustiger in het bos is geworden,

is zeker niet waar. Het kan er ook nu nog op mooie dagen bijzonder druk zijn.

47 "Met de koe op d'n tuier." Voor de kleine en arme boeren die geen weilanden bezaten en toch koeien wilden houden, zat er niets anders op dan dagelijks die bees ten langs de kant van de weg het "openbaar" groen te laten nuttigen. Omdat ze aan een touw, lijn of tui werden vastgehouden, noemde men dat op d'n tuier gaan, Deze foto is in 1 9 1 8 achter op de Zanddreef, tegen het Liesbos aan, genomen,

48 De Zwartenbergse vliet met de Zwartenbergse molen. Vroeger stroomde de rivier de Mark voorbij de huidige Halse Sluis met een grote bocht naar het zuiden en ongeveer waar nu de molen staat weer naar het noorden. Ter plaatse liggen nu de Vliet en de leurse Haven. Dus toen begin zestiende eeuw dit gebied werd ingepolderd en de Mark werd rechtgetrokken, bleef de oude Mark de grens tussen Etten en Hage: nu Prinsenbeek. Daarom heet deze dijk, waarop nu het fietspad ligt, ook de Haagse dijk. Omdat de afwatering van de Zwartenbergse polder in de loop van de jaren steeds slechter werd is er al zo'n driehonderd jaar geleden een molen geplaatst. Het is een

zogenaamde grondzeiler, dat betekent dat de wieken tot op de grond komen en als hij "maalt", moet je drommels goed uitkijken, of je hebt zo een klap van de molen te pakken.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek