Renesse in oude ansichten deel 1

Renesse in oude ansichten deel 1

Auteur
:   C.P. Pols
Gemeente
:   Schouwen-Duiveland
Provincie
:   Zeeland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3384-5
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Renesse in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

INLEIDING

Renesse is al een oude plaats en gelegen in de westhoek van Schouwen-Duiveland. De naam is waarschijnlijk ontleend aan "rietnisse" , hetgeen een met riet begroeid laag gelegen land betekent. Een andere mogeJijkheid daarentegen is "reenisse", wat laag en met greppels doorsneden land inhoudt. De eerste authentieke berichtgeving over het dorp Renesse, dat in oude stukken ook wei Riedenisse, Rietnisse, Ridnisse, Renisse enzovoort wordt genoemd, komt voor in een missive (= brief) van hertog Albrecht in 1267.

Bewoning van dit gebied is waarschijnlijk pas mogeJijk geweest, nadat de bouw van slot Moermond was gereaJiseerd, dat aan de mond der moeren gelegen was en waaraan het kasteel ook zijn naam te danken heeft.

Nadat het slot dus was gebouwd en de overstuiving met duinzand van dit gebied voor een deel was voltooid, zal er bewoning in deze omgeving zijn ontstaan. De open plaats naar zee, de rijzende zeespiegel en de dalende bodem waren er oorzaak van dat die omgeving geschikt was voor de groei van riet. Door de overstuiving was de "Moer-mond" met duinzand afgesloten en de omgeving opgehoogd tot een zandheuvel, waarna bewoning mogeJijk werd gemaakt. Geringe kennis van de feiten is er de oorzaak van dat nergens zekerheid te vinden is over het bestaan van Renesse voor het laatst van de dertiende of in het begin van de veertiende eeuw.

Renesse is aangelegd als ringdorp en rond de fraaie dorpskerk staan de huizen langs de Korte Reke, de Lange Reke en de Kromme Reke, aile drie namen, die wat uitheems aandoen. Wie Renesse zegt, zegt en bedoelt tegelijkertijd duin en strand en denkt aan de vakantie en de zomer. Het dorp Jijkt daarvoor geboren, want het heeft een zorgeloos karakter dat overslaat op uw humeur zodra u er binnen rijdt. Het mooie, gave dorpsplein, waar in het midden de kerk als "een kloek over haar kuikens waakt", heeft iets weg van een ster. De stralen spJijten aile richtingen uit ...

Vanaf het Dorpsplein kan men via allerlei weelderig begroeide en overschaduwde intieme laantjes in korte tijd de duinen en het strand bereiken.

De oudste weg naar het strand is ongetwijfeld "de Laone", die de strandbezoekers al van oudsher regelrecht naar "den trap" voert en op het strand aflevert. Wie via de Hogezoom en de Oude Moolweg of de Jan van Renesseweg het strand wil bereiken, belandt in een duindorp van zomerwoningen en bungalows, de ene vaak nog rianter dan de andere. Aan het einde van de Oude Moolweg lag vroeger een paadje over de duinen naar zee, dat nauweJijks werd betreden. Dat duinpaadje van toen werd inmiddels van een stevige asfaltlaag voorzien en daarover lopen nu op zomerse dagen duizenden gasten. Behalve de gasten ziet men hier in de zomermaanden ook drommen dagjesmensen het duin overtrekken.

Nog wat meer naar het westen gelegen Jiggen de uitgestrekte familiecampings en bungalowparken, soms helemaal compleet met eigen wegen naar de stranden.

Op het lommerrijke dorpsplein speelt in de zomer op zaterdagavonden de plaatseJijke dorpsfanfare "Luctor et Emergo" of men kan er een gastorkest beluisteren. Tijdens de vakantiemaanden wordt daar op woensdag een gezellige weekmarkt gehouden, waar het altijd een drukte van belang is.

Zomaar gezellig koffiedrinken op een van de ve1e terrasjes kan natuurlijk ook want... Renesse heeft het allemaal. ..

1. In 1866 werd door J. Kuyper de bekende gemeenteatlas van Zeeland samengesteld, die verscheen bij de Friese uitgever Hugo Suringar te Leeuwarden. Deze atlas bevat plattegronden van alle Zeeuwse steden en dorpen en dat was in 1866 een groot aantal. Zoals onder het kaartje staat aangegeven, had de toen zelfstandige gemeente Renesse een grondoppervlakte van 862 bunders en het telde 700 inwoners.

Drie jaar voordat Kuyper het nevenstaande kaartje tekende, bestond de gemeenteraad van het zelfstandige Renesse uit de volgende personen: burgemeester J. Hoogenboom Bzn., de wethouders J. Stem en K. Stem Rzn., en C.A. van de Repe vervulde de functie van gemeentesecretaris. W. de Bruijne was gemeenteontvanger en verder maakten in 1863 nog deel uit van de gemeenteraad de heren: M.J. BJorn, M. de Bruijne, H. Fasol en G. Schooff. Allemaal heren, want dames pasten toen nog niet in de gemeenteraad. Men kon toen ook zeker niet bevroeden dat nauwelijks een eeuw later de dienst zou worden uitgemaakt door een vrouwelijke burgemeester, want momenteel is mevrouw J.L. Niemantsverdriet-Leenheer burgemeester van de gemeente Westerschouwen, waartoe Renesse sinds 1 januari 1961 behoort. Behalve Renesse maken deel uit van de nieuw gevormde gemeente Westerschouwen de kemdorpen Burgh, Haamstede, Noordwelle en Serooskerke.

6E~IEE.,,""E HEl'iESSE.

__ .u~._ ~'-..., ~~----"$' Il#to/pad,

OJ;,,

...



r; .'

NOORIJWE L LE

Schaal. J :2'>.000

.HA.A:Jf

1 6.

Uirga.ve nn Hugo Su.::ntt.r te leell'Oilo"ar ea.

2. Bij de entree van het dorp Renesse staat het bekende "Huis Grol" en dit statige huis werd hier al in 1870 gebouwd. Het is gelegen in het zogenaamde Strijcklandbevang. Althans, dat schrijft mr. A.J.F. Fokker op pagina 192 van zijn boek "Schouwen van 1600 tot 1900", dat in 1909 te Zierikzee verscheen. Het huis is jarenlang in het bezit geweest van leden van het geslacht Hoogenboom, een voornaam geslacht in Schouwens Westhoek. Johan Hoogenboom, de bekende architect, woonde hier omstreeks 1908. Hij was op 9 maart 1875 te Renesse geboren en overleed er op 12 augustus 1943. Hij was gehuwd met Thona Theresia Bolle. Zij aanschouwde het levenslicht op 7 april 1875 en overleed te Renesse op 26 december van het jaar 1952.

Het huis is tegenwoordig niet meer in het bezit van de familie Hoogenboom, maar van P. v.d. Aart (Stoofweg 4).

3. We komen Renesse binnen uit de richting Noordwelle en zo te zien is de Stoofweg ter plekke nog erg smal. Op deze kaart uit 1907 zien we helemaal rechts vooraan het woonhuis van landbouwer Jan Padmos. Dit huis is al weer heel wat jaartjes geleden afgebroken. Op de sloot links heeft menig Renesser kind in de wintermaanden het schaatsen rijden geleerd. Wat meer in de richting van Noordwelle , op de plaats waar nu A.N. Krabbe woont, stond in vroeger jaren de meestoof .Renesse", waarnaar de huidige Stoofweg is vernoemd. Oudere mensen in Renesse spreken nog over het "Stoofhof". Deze meestoof werd reeds in de jaren zeventig van de vorige eeuw buiten gebruik gesteld en later gesloopt.

De omgeving waar we ons nu bevinden maakte vroeger deel uit van het zogenaamde eerste bevang en heette Strijckland. Dat eerste bevang begon aan de Haakmansheul en werd ingesloten door de Haakmansweg. Ook Huis Grol, dat we links op de foto zien afgebeeld, lag dus geheel in Strijckland.

i(enesse

Huize "Orol"

4. We zijn nu in het dorp gearriveerd en hebben een mooi uitzicht op de Korte Reke. Het is echter nog maar begin 1900, want nevenstaande ansichtkaart werd in 1901 gemaakt, zodat er sindsdien ontzettend vee I veranderd is. Helemaallinks was het begin van de Achterweg, die pas veellater werd omgedoopt in Wilhelminaweg. In het pittoreske huisje op de hoek van "den Achterweg" woonde in die tijd kleermaker en barbier Chris de Granje. We zien hem uiterst links bij de hoek van zijn huisje staan. Aan de achterzijde bevond zich vroeger nog een slagerijtje van onder anderen Nicolaas Boot. Later is het pand eigendom geworden van metselbedrijf Izak Lemsom. Nu woont hier P.C. Kooijmans (Korte Reke 12), maar uiteraard in een ander huis, want het hier afgebeelde huisje is allang door een moderner huis vervangen. Rechts van het hoekhuisje dreven Leendert de Feiter Hubrechtzn., die jong overleed, en later zijn weduwe Johanna van den Berg een kruidenierswinkeltje. Links van de deur bevond zich het woongedeelte en rechts was dan het winkeltje.

Leendert de Feiter Hbrzn. en zijn vrouw Johanna van den Berg hadden vijf kinderen, te weten: Johanna Jacoba, Jacoba Johanna, Leentje Johanna, Hubrecht en Wolferina Johanna. Ook dit huisje heeft in de loop der jaren plaats moeten maken voor een modern pand. Hier staat namelijk disco .Pigallc'' van G.M.M. Laagland. In het volgende pand - dus het derde vanaf de hoek gezien - woonde destijds metselaar Lindhout. Hij had aan de achterzijde (Achterweg) zijn pakhuis voor het opslaan van bouwmaterialen, gereedschap, steigerdelen en dergelijke.

'Renesse

5. We mogen dit zeker een unieke ansichtkaart noemen en deze dateert van februari 1912. Althans, toen stuurde een zekere Klazien Beije deze aan haar zuster P.N. Beije, per adres J.H. Heimbach, Appelmarkt te Zierikzee. We hebben begrepen dat Klazien deze kaart aan haar zuster gestuurd heeft, want in de aanhef van het geschrevene op de schrijfruimte van de kaart staat: B.Z. en dat zal wei zoiets als Beste Zuster betekend hebben. Genoeg hierover.

We rich ten onze aandacht op het grote pand, waar vier dames op de voordeurstoep staan: twee oudere dames en twee meisjes, Het is het nog steeds bestaande cafe "De Wereld" , dat tegenwoordig de naam ,,'t Wapen van Renesse" draagt. De twee dames, die in en voor de deuropening staan zijn waarschijnlijk Kejo Dorreman, dienstbode, en de waardin Marie Kaashoek-Bienefelt. De twee meisjes zijn links Maatje en rechts Jobina Kaashoek. De familie Kaashoek heeft omstreeks 1914 het cafe verlaten. Rechts bij de boom ontdekken we nog Koos Dorreman, later gehuwd met Bart Geleijnse,

Nadat ook Willem van den Berge hier nog een tijdje de scepter had gezwaaid werd in het voorjaar van 1922 Pieter Telle kastelein. Telle was geboortig van Zonnemaire, maar vertrok later naar Haarlem. Hij was gehuwd met Anna Nicolasina Hulshoff, die in 1947 te Renesse overleed. Telle heeft toen nog enige tijd in de vroegere woning van Johan Hoogenboom aan de Kromme Reke gewoond. Dit laatste is nu beter bekend als motel "Het Wapen van Renesse".

Cafe "De Waerelt", zoals "De Wereld" eigenlijk heette, is na de periode Telle nogal eens van eigenaar veranderd. De voorlaatste eigenaars waren M. Mol, N. van Broekhoven en E.H. Maasbommel. Sinds 14 mei 1985 is R.A. Landman de nieuwe eigenaar geworden van cafe-restaurant-bar ,,'t Wapen van Renesse". Rechts van het cafe zien we nog het woonhuis van landbouwer Hendrik Blom, die zijn bedrijf achter de erachter gelegen Achterweg uitoefende.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek