Renesse in oude ansichten deel 3

Renesse in oude ansichten deel 3

Auteur
:   C.P. Pols
Gemeente
:   Schouwen-Duiveland
Provincie
:   Zeeland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3386-9
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Renesse in oude ansichten deel 3'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

IN LEIDING

Levend tussen twee werelden - die van het verleden en van de toekomst - hebben we de neiging wat terug te grijpen naar het verleden, naar het bekende. De toekomst lijkt vaak onzeker in de dynamische, snel veranderende tijd. We laten onze gedachten daarom nogal eens toeven in dat verleden en denken terug aan gebeurtenissen van toen, omstandigheden van toen, maar vooral ook aan de mensen van toen. Aan "die mensen van toen" is dit derde deeltje van .Renesse in oude ansichten" voor het grootste deel gewijd.

Voor zover de namen van de mensen die op de foto's voorkomen te achterhalen waren, zijn ze in de bijschriften verwerkt. Omdat in Renesse niemand te vinden was om een boekje in de landelijke serie ; ... in oude ansichten" samen te stellen, moest noodgedwongen worden uitgezien naar een niet-Renessenaar. Dat heeft uiteraard consequenties met betrekking tot de tekst bij de foto's want ten slotte heeft de wieg van de samensteller niet in Renesse gestaan, maar in Dreischor. Maar de medewerking in Renesse was bijzonder en dat geldt zowel voor het beschikbaar stellen van oude foto's, als voor de ontvangen informatie. We kunnen niet aile namen van hen die fotomateriaal beschikbaar hebben gesteld en ons gegevens hebben verstrekt in dit boekje opnemen, maar voor een paar willen we een uitzondering maken. Bijzondere dank komt toe aan de heren J.H. Braber (Kromme Reke 20), S. Rosmolen, alsmede de dames J.e. van Oudenaarde-van Klooster en L.W. de Oude-Padmos. Ze weten aile vier bijzonder veel van hun dorp af. Zonder hun spontane medewerking had een niet-Renessenaar dit werk niet tot een redelijk einde kunnen brengen.

Niet iedereen is gewapend met een ijzeren geheugen. We hebben in Renesse eens iemand ontmoet die 65 jaar was en zich nog heel goed de komst van de tram in het dorp kon herinneren. Maar. .. hij was pas in 1921 geboren, terwijl de tram hier al in 1915 zijn intrede deed. We hebben ook dikwijls moeten aanhoren dat de zomers vroeger zoveel warmer waren dan nu, een feit dat wordt betwist door de met statistieken werkende weerkundigen. Nee, herinnering is niet altijd betrouwbaar en het is voor ons dan ook dikwijls een verbazingwekkende zaak geweest, twee tijdsgetuigenissen te horen, die lijnrecht met elkaar in strijd waren en een verdere toetsing der waarheid noodzakelijk maakten. Waar begint iemands herinnering? Dat is niet bij iedereen gelijk, maar doorgaans begint de memorie bij het vierde levensjaar. Er zijn soms uitschieters, herinneringen aan feiten die een bijzondere indruk hebben gemaakt op de kleine wereldburger: een brand, een ongeluk of een verhuizing. Voor de meesten onder ons is het voor het eerst naar school gaan zo'n schokkende ervaring. Het zullen er maar weinig zijn, die zich niet het gebouw, de juffrouwen of enkele medeleerlingen herinneren van de kleuterschool, die vroeger bewaarschool heette.

Of een dorp nu groot of klein is, er zijn gebeurtenissen - blijde of droeve - die zich vastzetten in de herinnering en die aan kinderen en kleinkinderen worden verteld.

Dank zij aile medewerking is het samenstellen van de drie deeltjes .Renesse in oude ansichten" weliswaar een gigantisch werk, maar een prettige bezigheid geworden.

Hier zijn ze dan: "de Renessenaren". Het zijn veelal ouderen, maar ook een deel van de jongere generatie is opgenomen. Het is een beknopte weergave geworden van de .Renesser'' gemeenschap-van-toen en we hopen dat elke bladzijde als het ware een feest van herkenning zal zijn. Er zullen uiteindelijk maar heel weinig families zijn van wie niet een of meer personen in dit boekje voorkomen.

1. We zien hier een fragment van de bekende kaart van Schouwen en Duiveland, samengesteld op last van W.C.H. Friso, prins van Oranje en Nassau, enz. enz., meetkundig opgenomen in het jaar 1752 door de gebroeders Hattinga. Deze zeer betrouwbare kaart werd in 1753 uitgegeven bij Isaak Tirion te Amsterdam. De gebroeders Hattinga waren zoons van de cartograaf en medicus Willem Tiberius Hattinga, die in het jaar 1700 te Leek (Gr.) het levenslicht aanschouwde en in 1764 te Hulst (Zeeuwsch- Vlaanderen) overleed.

Zoon Antonie werd in het jaar 1731 te Lillo geboren en overleed te 's-Hertogenbosch in 1788, terwijl zijn broer David Willem eveneens te Lillo werd geboren (1730) en in 1790 te Hulst overleed. De door de gebroeders Hattinga getekende kaarten zijn later beroemd geworden en voor een origineel exemplaar moet men heden ten dage honderden guldens neertellen. Daar komt echter nog bij dat ze maar zelden worden aangeboden.

We zien hier dus de heerlijkheid van Renesse in het jaar 1752 en de wijde omgeving. Men lette onder anderen op de plaats waar vroeger de meestoof heeft gestaan. Dat was, komende uit de richting Noordwelle, aan het begin van de Stoofweg.

II E T

GAT

VAN

BR01JWERSHAVEN

2. Op 22 februari 1985 bestond het VVV-wezen in Nederland precies 100 jaar. De VVV's verlenen hun diensten aan het gehele publiek, zowel uit de eigen plaats als van daarbuiten. Jaarlijks worden meer dan tien miljoen Nederlanders en buitenlanders aan de VVV-balies aan informatie geholpen. Informatie in de ruimste zins des woords op het gebied van sport, kunst, tonee!, muziek, cabaret, beurzen, tentoonstellingen, verkeer, verbindingen, bemiddeling bij boekingen voor hotels en pensionbedden, korte of lange vakanties, opvang en begeleiding van de talloze gasten. Het Nederlandse VVV-wezen, gespreid over ruim 400 dorpen en steden, is daarmee uniek in de wereld. Wat Renesse betreft bestaat de plaatselijke VVV precies driekwart eeuw, want in het jaar 1911 werd .Renesse Vooruit" opgericht. Het eerste VVV-bestuur bestond uit burgemeester L. Nilant, die het voorzitterschap vervulde, en Corrie A.J. Smallegange, onderwijzeres, die eerste secretaresse werd. De penningen werden beheerd door mr. F.J.H. Jespers, notarisklerk te Renesse. Bestuursleden waren D.A. Vorster, hervormd predikant, Th. Lange, huisarts, Johan Hoogenboom, architect, en J.F. del Campo, notaris. Stuk voor stuk notabelen uit het dorp en in hotel "Het Wapen van Zeeland" werden de VVV-vergaderingen gehouden.

De VVV-Renesse, die tegenwoordig in een ruim kantoor aan De Zoom 17 is ondergebracht, lonkt al driekwart eeuwnaarde vrijetijdsvierders. Daar waar de wind zachtkens door het helmgras neuriet, klonk het uitnodigend in inmiddels vergeeld foldermateriaa!. Zelfs per binnenlandse luchtlijn werden rust en verpozing zoekende recreanten naar dit gewest gebracht. De tijden veranderen sne!. Nu suizen grote Mercedessen laagvliegend op de Schouwse kust af en wordt het helmgrasgeneurie overstemd door het gelal van honderdduizenden vakantiegangers, die - gezeten voor hun tent of caravan met een krat bier binnen handbereik een gat in de nacht drinken.

Het toerisme heeft in de loop der jaren heel wat overhoop gehaald. Schouwen-Duiveland is een stukje spee!tuin geworden van Randstad en Ruhrgebied. De wind neuriet nag steeds .zachtkens door het helmgras", maar dat vredige spel van de natuurvalt stukken minder waar te nemen, omdat het dan in onze duinstreek een aantal weken overlopen wordt en dan moet men ver zoe ken om nog rust en ruimte te vinden.

Een achterlijk gebied, vonden de reislustigen deze streek aanvankelijk en ze snoven wat minachtend als men het over Zeeland als vakantieland hadden. Het was moeilijk te bereiken maar dat is in korte tijd sne! bijgetrokken. De forse groei van recreatie en toerisme in Renesse hangt nauw samen met de ontwikkelingen na de watersnoodramp in 1953. Met de ontsluiting van Schouwen-Duiveland door uitvoering van de Deltawerken kwamen de toeristen met drommen over de Grevelingendam, de Brouwersdam en de Zeelandbrug. Waarom komt het publiek toch zo graag naar Renesse? De zon wordt er dan wei gratis verstrekt, maar voor de rest heeft alles toch dezelfde prijs als elders.

Dat komt, zegt Renesse-VVV-voorzitter J. Janse in een vraaggesprek met redacteur Jacques Cats van de PZC op 10 augustus 1985, door de gelukkige omstandigheid dat we in Renesse vlak aan de duinen liggen. We zijn een duindorp en we hebben een schoon, zuiver en breed strand voor de deur. Dat is een groot positief aantrekkingspunt. Verder hebben we ruime wandelmogelijkheden. Je kunt hier in de polder gaan fietsen. Bovendien heeft de zuster VVV in Burgh-Haamstede nog een aantrekkelijk gebied om er te vertoeven. We hebben hier bovendien de Deltawerken en ook het Grevelingenmeer mogen we zeker niet vergeten. Men moet Renesse eigenlijk zien als een totaalpakket. Het zijn pluspunten die als een magneet op een breed publiek hebben gewerkt.

In het begin van haar prille bestaan gaf .Renesse Vooruit" deze ansichtkaart uit. Dat was het visitekaartje van het duindorp

en verder werden er nog een paar geriefelijke zitbanken geplaatst met het opschrift .Renesse Vooruit". De uitneembare "ververschingstent" van Piet Telle staat allang niet meer aan de zeezijde van de duintrap, maar Renesse heeft nu in de ruimste zin van het woord voor "elk wat wils" te bieden.

3. Als we tegenwoordig de Zeeuwse telefoongids doorbladeren komt men onder de plaatsnaam Renesse een hele rij campings tegen met namen als Bona Fide, De Bremhoeve, Duinhoeve, Eureka, Helleweg, International, Julianahoeve, De Karavaan, De Oase, Prinsenhoeve, Schouwen, De Transparent, Wilhelminahoeve, De Wijde Blick enzovoorts, want onder andere beginletters zullen in de gids nog wel een paar andere genoemd worden; hun aantalloopt in de tientallen.

Jan Beije was van origine landbouwer bij de duinen, een "duinboer", zoals men dat noemde, maar in 1909 verplaatste hij zijn bedrijf van de Scholderlaan - waarvan een ander deel eerder het Beijesweegje genoemd werd - naar de Hogezoom. Naast de vele beslommeringen op de boerderij ging zoon Nico Beije, gehuwd met J annetje Hendrika Jonker, zich hier al snel bezighouden met de recreatie. Nico Beije Jzn. en zijn vrouw Jannetje waren zeer actieve mensen en zij komen de eer toe de recreatie in Renesse op gang te hebben gebracht. Naarmate de resultaten in de landbouw steeds minder werden, kreeg de recreatiezijde op de boerderij al spoedig de overhand.

Aan het begin van de jaren twintig opende hij al een kampeerterrein in Renesse en tevens pension-hofstede Bona-Fide. "Wat wil Beije & Co?" was de kopin een uitgebreide folder, die al aan het begin van de jaren dertig door Beije werd uitgegeven. Als bouw- en bouwgrondonderneming vestigde deze firma de aandacht op het ongekend mooie gebied en de rustige streek in ons land en hoopte dat daar een kennismaking op zou volgen. Zij wilde niet doen alsof er liefdadigheidsoverwegingen in het spel zouden zijn en Beije wilde zeker niet onder stoelen of banken steken, dat het hier een commerciele onderneming betrof. De plannen van de onderneming hadden echter - volgens de folder - een ideele grondslag. Men wilde voor alles de streek rustig houden. Met andere woorden, men wilde die mensen aantrekken die natuurschoon in een rustige omgeving zochten. Op haar terreinen wilde men zeker geen weekend-herrie, geen dancings en geen blokken zomerhuizen die aan huurkazernes deden denken. Deze huizen moesten op behoorlijke afstand van elkaar gelegen zijn, zodat de bewoners zich volkomen vrij voelden. Beije & Co wilde het zover brengen dat haar terreinen genoeg zomerhuizen bevatten om haar zaak rendabel te maken en slechts zoveel dat de rust in de streek intact bleef.

Al aan het begin van de jaren dertig werden door Beije & Co twaalf zomerhuizen gebouwd, zo lazen we in de interessante brochure. Zo'n brochure uitgeven was in die tijd natuurlijk al zeer ondernemend. Op de foto's zien we het begin van camping Bona-Fide aan de Hogezoom en het kampeerhuisje Braamhof.

4. Behalve met de Bouw- en Bouwgrondonderneming is Nico Beije Jzn., in het toen zo'n zeshonderd inwoners tellende dorpje Renesse ook begonnen met zijn pension-hofstede Bona Fide, waarvan we hiemaast een prachtig plaatje kunnen bewonderen. Aanvankelijk woonde de grondlegger van Bona Fide hier dus met zijn gezin. Het pension liep al vanaf het begin naar behoren. In een folder wordt melding gemaakt van het feit dat men niet veel reclame behoefde te maken, want de talrijke gasten kwamen uit eigen beweging naar Bona Fide. In dit huis is Jan Beije dus vanuit het Beijesweegje komen wonen. Hij was gehuwd met de uit Tholen afkomstige Maatje Braal. Later is Jan Beije als rustend landbouwer op het dorp gaan wonen. Dat was links van hotel .Het Wapen van Zeeland", waar later de slagerij van M. de Hamer is gevestigd. Daama zijn Nico Beije Jzn. en Jannetje Hendrika Jonker op Bona Fide komen wonen. Nico Beije sr., is al jaren geleden overleden, maar zijn echtgenote woont op 93-jarige leeftijd in een bejaardencentrum te Lewedorp.

Weer later is Jan Marinus Beije Nzn. (geboren op 6 april 1916 en overleden in 1978) naar de kampeerboerderij gekomen. Hij was gehuwd met P.C.A. van Sluis, die hier nog steeds woont. Zij was afkomstig van de duinboerderij, waar nu camping De Wilhelminahoeve gelegen is. Het hiemaast afgebeelde huis werd in de loop van de jaren zestig door Braber-Dorreman en Lemsom verbouwd.

5. Er zit missehien een beetje muziek in de datum maar volgens mevrouw P.C.A. Beije-van Sluis (Hogezoom 109) werd deze foto van de familie Beije in 1917 door fotograaf P.C. van Immerzeel gemaakt. Dat laatste klopt in ieder geval, want dat staat er met een rubberstempel keurig op gezet.

Links boven staat Jan Beije en rechts van hem zijn zoon Nico Beije Jzn. en reehts van hem staat politieman Marinus J. Jonker. Links, met Thoolse muts, zien we de eehtgenote van Jan Beije, Maatje Braal, en reehts van haar zit met witte blouse Jannetje Hendrika Jonker; de baby die ze op haar schoot houdt is haar zoon Jan Marinus Beije Nzn. Reehts achter het tafeltje zit een nichtje van mevrouw Beije-Braal en dat is Janna Braa!. De reehter dame met de mooi geborduurde japon en Zeeuwse bloedkoralen is Kaatje Kwant, afkomstig uit Haamstede en gehuwd met politieman M.J. Jonker.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek