Rheden, De Steegh en Ellecom in oude ansichten

Rheden, De Steegh en Ellecom in oude ansichten

Auteur
:   H. Kerkkamp
Gemeente
:   Rheden
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3302-9
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Rheden, De Steegh en Ellecom in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

9. De kleine (in dubbele zin) trommelslager (vooraan links) is de thans vierentachtigjarige Jac. Jansen. Als jongen van dertien jaar trad hij tot de fanfare toe en nog altijd is hij actief lid, nu al zeventig jaar. Maar verder vertoeft geen der muzikanten meer in het land der levenden. Het was het toenmalige hoofd der school, B. van Leeuwen, die in 1896 het initiatief nam tot oprichting van een fanfaregezelschap, dat als loffelijke vrijetijdsbesteding na de zware dagtaak op de akker of de steenfabriek zijn levensmoed en -Iust de dorpslucht kon inblazen. Als beschermvrouwe werd freule Brantsen van "Rhederhof' aangetrokken. De vlag was waarborg voor de lading; het gelukte dan ook het vele dure koper aan te schaffen. Op de voorste rij: Jac. Jansen, E. Bosveld, J. Slotboorn, B. van Leeuwen, Van den Driessche (diligent), J. Jorissen en M. Hogeweg. Tweede rij: D. Rexwinkel, Diekema, D. Slotboom, W. Zweers, H. Elissen en J. Jansen. Derde rij: W. Hagen, H. Reijers, K. Hagen, Liet, H. Tering, G. Liet, Joh, Jansen, A. Mennink en D. Kranenburg.

10. "In oude ansichten ... ". Zo luidt de tite1 van deze serie. Mogen we daartussen een nieuwe prentkaart smokkelen? Maar wel een die aan het gestelde oud rijkelijk voldoet: opoe Salemink, die u en het leven nog vriendelijk toelacht. Ze wordt hier in de hal van de sporthal "Rheton" door ex-burgemeester Drost begreet. Dat was op 20 februari 1974. Bij een koninklijk werkbezoek mocht ze de Koningin bloemen aanbieden. Het moet voor haar een geweldige belevenis zijn geweest, Berendina Salem ink-van Mourik werd op 15 mei 1870 te Maurik (Betuwe) geboren. Ze telt dus thans honderd vijf jaren. Haar gehoor is niet best meer, maar ze is nog helder van gee st. Welk een zeldzaam hoge leeftijd! Men telt dan de jaren ... een ... voor. .. een ...

Rheden Dorpstraat

11. De belangrijkste weg in het oude boerendorp was niet de straatweg en ook niet de Groenestraat, waarin thans de meeste winkels zijn gevestigd, maar de Dorpsstraat, die in het verleden van kerk tot veerhuis de meest begane moet zijn geweest. Doortrekkende passanten bereikten veelal via de Amhemseweg en de Veerweg het pontveer, lieten zich overzetten of vervolgden hun voetreis riehting Dieren. Ook ambtsjonker Valenus van Delen, die in 1681 in de gelagkamer van het veerhuis ruzie kreeg en de waard dodelijk doorstak. Hij werd ter dood veroordeeld, maar wist uit de St-Janspoort te Arnhem te ontvluehten. Hoogbejaarden herinneren zich missehien nog de brand van 1893. Op 15 april werden in de Dorpsstraat zes naast elkaar gelegen huizen en drie sehuren in de as gelegd. De foto dateert van omstreeks 1928.

2047.

Dorpstraat, - RHEDEN.

12. Wie voorheen van de straatweg bij "Strijland" de Groenestraat afdaalde, liep als het ware in de bedding van een beek. Het wegdek lag hol in plaats van enigszins bol. Bij de ouderwetse huizen vielen de waterputten op. De bomen stonden verspreid in de bermen, Het was de droge bedding van een veldbeek, die aileen een functie had als in het heuveiland watermassa's, door een wolkbreuk of een waterhoos neergekomen, met woest geweld door bestaande geulen het lage land zochten om zo de rivier te bereiken. Legendarisch is dat er eens van oever tot oever een noodbrug over de bruisende stroom werd gebouwd en dat er een vis werd opgeraapt, die in een waterhoos moet zijn meegevoerd. Nu is de straat gernoderniseerd. Er staan nieuwe huizen en de riolering werkt uitstekend. 0, keurig, keurig! Maar de sfeer van de oude dorpsweg is er niet meer.

13. Bij de viermg van de honderdjarige onafbankelijkheid, op 30 augustus 1913, werd voor het gemeentehuis een zandstenen leeuw onthuld. Een schepping van de beeldhouwer Aug. Falise. Het grimmige dier veroorzaakte van stond af aan problemen. Aanvankelijk staarde het in de richting Dieren. Mocht de nijdas het grootste deel der gemeente zo maar zijn achterdeel toewenden? Enkele malen is het met sokkel en al gedraaid. Een paar jaren heeft de leeuw het drukke verkeer op de straatweg in de gaten -gehouden met een uitdrukking van: "wie hier durft binnentreden ... " Heeft deze houding ook onze vroede vaderen verdroten? Ons nationale symbool van kracht en durf kwam maar niet in de permetatie. Ten slotte werd de leeuw naar Rheden verbannen. Op het plein bij "Ons Huis" vindt hij rust en gaat hij niet meer over de tong.

i[hederpunt.'

14. Of de naam "Rhederpunt", die op de ansicht wordt vermeld, wel officieel is, betwijfelen we. Hij was in elk geval goed gekozen. Het huis lag op de spitse punt tussen de Zutphense straatweg en de Arnhemseweg, die zich hier afsplitste naar Rheden. Eigenlijk was het in vroegere eeuwen juist orngekeerd: de weg door de Rhedense enk splitste zich af van de oude hoofdweg. Volgens een oude kaart stond op dit punt eens een veldkapelletje. De vroegere wegendriehoek vormde de helft van een nachtwei voor een schaapskudde. Oorspronkelijk liep de tegenwoordige hoofdweg noordelijk met een boog om het terrein heen. Hij werd in het begin van de negentiende eeuw recht getrokken. De zegepraal der rechte lijn. In het begin van deze eeuw werden hier een paar germaanse urnen opgegraven.

15. De herberg "De Posthoorn" lag bij de Worth-Rhedense tel, Kadastraal gemeente Yelp, doch historisch behorende tot de buurtschap Worth-Rheden: de markegrens loopt westelijk Iangs de eerste landweg. Voorheen heette het buurtje "de Lent", waaraan de "Lentse steeg" herinnert. De naam "De Posthoorn" wijst naar de tijd dat de postkarren langs 's heren wegen rateiden. Op de bok, naast de koetsier, zat toen de postiljon, die Iustig op zijn hoorn blies ais men een plaats naderde, waar de omwonenden post konden afgeven. De tijden veranderen. Een nieuw restaurant geniet als pleisterplaats voor vrachtwagenchauffeurs bekendheid: de koffie is er aItijd klaar. Op de foto zien we een vroegere eigenaar, J. ten Hoedt, met zijn echtgenote (in de deuropening), hun kinderen en de gasten van de stamtafel.

16. In vroeger eeuwen, toen de wegen slecht waren, het reizen tijdrovend en vermoeiend was, kwam menige boer langs de voornaamste verkeersbanen op de gedachte wat grijpstuivers bij te verdienen door de trekkers gelegenheid te bieden in zijn huiskamer aan het koesterend haardvuur bij te komen en gelag te zetten. De paarden konden een wijle uitsnuiven in de (doorrijjschuur en krachtvoer bijvullen uit de voerbakken. Vele van deze erven hebben het boerenbedrijf afgestoten. De herbergen of uitspanningen werden weer verbouwd tot hotel-restaurants of hoe ze anders ook mogen he ten. Een voorbeeld daarvan vormt "De Roskam". Eerder yond men hier de taveerne "In 't Nest". Vervolgens heette de gelegenheid "De Vergulde Roskam". De bekende architect Jos. Th.J. Cuijpers bouwde er in 1899 een nieuw hotel.

17. In het midden van de vorige eeuw verwierf Johanna Henrietta Engelen een aantal percelen bouwland. Hier stichtte ze het landgoed "Rhederhof" met een vrij grote parkaanleg (vijftien hectare). In 1880 verkocht ze, als weduwe van D.F. Schas, het goed aan jonkvrouwe J.H. Brantsen van de Zijp. Deze eigenares bewoonde het goed vele jaren. Ze legateerde het in 1928 aan haar nicht, jonkvrouwe A.J.J. Brantsen, die het vermaakte aan de Hervormde Gemeente van Rheden. Deze bestemde het voor de stichting van een verzorgingshuis voor ouden van dagen. Dit plan is al jaren geleden gerealiseerd, maar de oude villa, die op de nominatie staat onder de hamer van de sloper te vallen, staat er nog altijd. De leuze wordt gepropageerd: "Bedenk je tweemaal, eer een huis - dat op enigerlei wijze een exempel moet worden geacht - af te breken".

18. Het leen "dat goet to Heuven" wordt al in 1379 genoemd. Het viellater in twee delen uiteen. Onder de bezitters van het eerste leest men bekende namen als Van Heerde, Suermond, Van Sadelhoff en Van Hardenbroek. Het andere deel kwam na de reformatie uit het bezit van het klooster Bethanie in het bezit van de Van Arnhems van Rozendaal. Baron Torek deed het in 1805 van de hand. Het werd in "Groot Heuven" opgenomen. Het oude herenhuis stand naast een nog bestaande boerenwoning. Het latere van 1854, werd in 1940 gesloopt, De laatste bewoner was mr. J.G. Wurfbain. Zijn doehter, mejuffrouw L.H.C. Wurfbain, woont nog in het Noordse huisje, hogerop. Door de afgelegen ligging is de oude kern van de buursehap voor moderne bebouwing bewaard gebleven. "De sehooven staan gesehakeld, In stuiken over 't land" (Rene de Clercq),

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Algemene voorwaarden | Algemene verkoopvoorwaarden | © 2009 - 2022 Uitgeverij Europese Bibliotheek