Rheden, De Steegh en Ellecom in oude ansichten

Rheden, De Steegh en Ellecom in oude ansichten

Auteur
:   H. Kerkkamp
Gemeente
:   Rheden
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3302-9
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Rheden, De Steegh en Ellecom in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

59. Op zomerse dagen bewegen zich slierten auto's door de Diepesteeg met als doel via de Lappendeken - zo genoemd naar de vele kleurschakeringen van het complex akkerland (er zit veel loss in de bodem) - de Posbank te bereiken. Het zijn veelal bermtoeristen, die op deze wijze even van het natuurschoon willen genieten, dat onze Veluwe heeft te bieden. Even ten noorden van de spoorlijn passeerden ze een belommerde laan; de zware beukestammen zijn nu geveld. Terzijde, op een puntig terrein, ligt de eeuwenoude hoeve "Neerbosch". In 1660 werd ze aangekocht door mr. W. Everwijn van .Rhcderoord". Thans is ze eigendom van Natuurmonumenten. "De kerkwegh" voerde van hier naar een punt ongeveer tegenover de Schaarweg en vervolgens langs deze weg naar de kerk. De steeg vormde de grens van het kerspel Rheden.

60. De mannelijke Iidmaten (of aanstaande lidmaten) van kerkgenootschappen werden vroeger georganiseerd in knapen-, jongelings- en mannenverenigingen, die een kerkelijk gericht verenigingsleven nastreefden met een gepaste vrijetijdsbesteding, althans in de protestantse gemeenten. Ze zijn in onze streek door de ontbindende krachten van de moderne tijd, op enkele uitzonderingen na, ter ziele. Op de foto ziet men de christelijke knapenvereniging "In Groei en Bloei", opgericht op 21 september 1923, bij de start voor een jaarlijks uitstapje dat Nijmegen tot doel had. De tocht werd gemaakt met een bus van een vervoersbedrijf uit Dieren. De autobus was nog niet zoveel jaren in gebruik en allerminst bedrijfszeker. Het gebeurde wel dat de motor op een hellinkje de zware vracht niet naar boven kon krijgen en dan moesten de knapen uitstappen om te helpen duwen. We zien, van links naar rechts: H. Brinkhof, A. Aalders, L. v.d. Waag, H. Verbeek, C. Hupkes, P. Kruger Dzn. (leider), C. Buunk, J. Wolf, O. v.d, Velde, K. Schuphof (voor de kleine jongen), F. IJzendoorn, A. Grootherder, W. Materman, P. Ellens, D. Roseboom, E. Curre, B. Nachtegaal, W. Roseboom en H. van Weij. Voorin de bus zien we W. Brinkhof en achterin T. Buying.

Kerk te Ellecom

ELLECOM

61. "Te Rome zijn geweest en de paus niet hebben gezien" is een bekend gezegde, maar als men dit van een bezoek aan Ellecom met be trekking tot de kerk zou constateren, is dit eigenIijk vanzelfsprekend. Zo verscholen staat het godshuis aan de dorpszoom, aan een rustig en stil pleintje, de vredige Friedhof, een merkwaardige naam. Oude veldnamen met fried, vrijt, vrij, vrie, vreden en vrede duiden meestal op die eigenschap van een heidense cultusplaats; ze was in de vrede en in de ban gedaan. De wapenen moesten er blijven rusten: daar heerste de Vrede. Voor 960 moet er al een houten kapel hebben gestaan. De latere tufstenen dateert van omstreeks 11 00. Ze vertoont verschillende stijlperioden en in 1949 werd ze gerestaureerd. Collator - die onder andere een pastoor ter benoeming voordroeg - werd rond 1130 de St.-Walburgskerk te Zutphen en later "Middachten".

--

ELLECOM, Binnenweg.

62. De hoofdweg van een dorp, want dat is de Binnenweg in feite, zonder trottoirs, rustig en met weinig auto's. Dorpelingen vinden de naam maar weinigzeggend. Hij is klaarblijkelijk door passanten gegeven. Wie wegwijs was en zich uit de richting De Steeg naar Doesburg begaf - of omgekeerd - nam de Binnenweg, om vervolgens de Doesburgse dijk te bereiken; hij ging "binnendoor" en sneed de omweg over Dieren af. Rechts ziet men, op de hoek van de Binnenweg naar de Friedhof, nog juist een stukje van huize "Drietip", het oude kostershuis. Voorheen behoorde het aan "Middachten"; nu is het van de kerkvoogdij van de Hervormde Kerk. De oude weg naar Doesburg is enigszins verlegd in verband met de aftakking van de hoofdweg oostelijk van "Hofstetten", wat de rust van de Binnenweg nog heeft bevorderd.

63. Het koetshuis van hotel Brinkhorst is in onze huidige consumptie-maatschappij onder de naam "De Peerdestal" bekend als trefpunt vooral voor jongeren. Bovenstaande foto komt uit een Engels tijdschrift ("Ladies Pictoral"), Naast het huis staat "de pottekar" van H.W. van Veelen uit Dieren. Hij trok met dit met een hit bespannen rijdende kruidenierswinkeltje van Eerbeek en Soeren tot en met Rozendaal. Zijn zoon en opvolger E.J. van Veelen, zat vele jaren voor de A.R.P. in de gemeenteraad. Een overal bekend en populair man. Op deze foto (uit het laatst van de vorige eeuw) is echter een knecht voerman en verkoper. It's a long, long way ... van pottekar tot supermarkt.

64. De straatweg werd aangelegd in 1820. Hij was met drie tollen bezwaard: bij Bronbeek onder Arnhem, bij "De Posthoorn" (Worth-Rheden) en de Ellecomse tol aan het einde van de Middachter Allee. Het laagste tarief was dat voor een kalf, schaap of varken: een cent. Het zwaarst belast werden de paarden voor een hessenkar: dertig cent per paard. Maar dat was een afweertarief; de zware, anderssporige voertuigen vernielden de weg. De tolgaarder diende dag en nacht bij de slagboom (gabel) aanwezig te zijn. 's Nachts moest er een lantaarn branden. Aangelegen boeren genoten vrijdom, onder andere als ze met een kar "met mestspecien ter benificering van hun land" de tal passeerden. Bij marktgang betaalden ze half geld. Weigerachtigen of nalatigen vervielen in een boete van vijftig maal het verschuldigde, de helft voor de tolgaarder en de helft voor de kas van de weg. Op de foto zien we de Ellecomse tal.

Hulze, "Hofstetten", Ellecom

65. Het huis "Hofstetten" moet een van de oudste aan de straatweg zijn. Op 1 december 1836 verkochten de bouwers het nieuw gebouwde herenhuis aan mr, J.J. van Halteren te Rhedersteeg. In 1838 ging het over aan J.P. Havelaar, lid van de gemeenteraad van Rotterdam. De naam luidde destijds "Vredenhoef', welke hij wijzigde in "Hofstetten". De herkomst hiervan is niet bekend. De volgende eigenaars waren: L.E. Petersom Ramring, mr. W. Woldringh, de kunstschilder W.T.E. Muller Kuhlental, mr, G.N. Manger Cats, W. van der Vies en de familie Kolling (van de Gazelle rijwielfabriek), die zeer aan het huis was gehecht. Allemaal personen die hier rust zochten en vonden na hun maatschappelijke arbeid. Thans is "Hofstetten" eigendom van en wordt bewoond door CiJ. baron Schimmelpenninck van der Oye, De foto dateert van omstreeks 1925.

66. De Middachter Allee is, als vele andere, een bochtafsnijding van de oeroude, kronkelende weg langs de oudste nederzettingen; ten zuiden de weidemark en ten noorden de bouwenken en bossen, De nieuwe verbinding was korter, lag hoger en droger. In de Amsterdamsche Courant (1765) stond een advertentie betreffende een grote houtveiling in de herberg "De Engel" te De Steeg. Dit hout was afkomstig van de gevelde eiken uit de Middachter Allee. Kort daarop liet Frederik Christiaan Reinier van Reede, heer van Middachten, de nieuwe allee aanleggen door vier rijen beuken te planten. Dit werd de beroemde Middachter Allee, een der mooiste lanen van Europa. Helaas, ook van dit pronkjuweel kwam het einde; voor de Steegse helft in 1945 (door de houthonger van de bezetters) en voor de Ellecornse helft in 1957.

67. Het landgoed "Avegoor" behoorde tot 1626 aan "Middachten". Vervolgens aan Derk van Biezen en aan diens zoon Jacob (drukker te Amsterdam, onder andere van de veertien boeken over de Gelderse geschiedenis van Arend van Slichtenhorst) die het in 1648 verkocht aan de Prins van Oranje. In het begin van de negentiende eeuw keerde het tot "Middachten" terug. In 1844 ging de weduwe van de laatste Van Reede er wonen. Zij vergrootte het landgoed, ruilde de weg naar Doesburg uit en liet het huis "Avegoor" bouwen, waarin zij in 1868 is overleden. Het goed vererfde op baron Fagel, wiens zoon het weer aan "Middachten" verkocht. Thans is de Bond van Ambtenaren eigenaar van het huis en de omgeving, In de Duitse bezettingsjaren was er een opleidingskamp van de 8.8. in gevestigd.

68. Oorspronkelijk splitste de weg naar Doesburg (binnendoor) zich even voor het dorp (westelijk) van de hoofdweg af. Na het ontstaan van het landgoed "Avegoor" - planologisch voor de dorpsuitbreiding een steen des aanstoots - moest men langs de grens van "Avegoor" als een haas de hoek slaan om op de Binnenweg te komen. In de bezettingsjaren kwam de gemeente in het bezit van een gedeelte van het terrein en werd de oude vloeiende verbinding hersteld. Nadien verlangde de Bond van Overheidspersoneel zijn vroegere bezit terug; de laan verdween restloos. De haakse hoek keerde, wat verbeterd, terug, In een vroegere periode werd de weg westelijk van Jeugdland door de Ellecommers Laan van Avegoor genoemd.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Algemene voorwaarden | Algemene verkoopvoorwaarden | © 2009 - 2022 Uitgeverij Europese Bibliotheek