Rijswijk in oude ansichten deel 2

Rijswijk in oude ansichten deel 2

Auteur
:   J. Giphart
Gemeente
:   Rijswijk
Provincie
:   Zuid-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2007-4
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Rijswijk in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

INLEIDING

Enige tientallen jaren geleden kwam een Rijswijks ingezetene, de heer P. Hoogendam (1879-1952), op de gedachte een "Herinnering aan het dorp Rijswijk" te schrijven uit de tijd van zijn jongensjaren, zo omstreeks 1890-1900. Op weloverwogen wijze deed hij dit, op rijm, en zijn herinneringen sluiten volkomen aan bij het beeld dat in het tweede deel "oude ansichten" van Rijswijk wordt opgeroepen.

Het vriendelijke dorp, Rijswijk, op zichzelf, Landelijk gelegen tusschen Delft en den Haag Telde, in dien tijd, hoogstens drieduizend zielen; Apart aantal van 't dorp en omtrek ... een vraag.

Vanaf den Haag, het dorp te voet te bereiken

Was noodig, in gewone pas, een half uur gaan; Doch ook met de paardentram was er gelegenheid, Een enkele reis werd met vijftien cent voldaan.

De entree van het dorp was bij het al-oude Alleenstaande cafe, als Witzenburg bekend, Waar verkooping, ook feesten werden gehouden En tegelijkertijd voor uitspanning bestemd.

Aan het hoofd van het dorp stond, als burgemeester, Verhagen Metman, die voorheen stond te Maassluis, Zijn aanzien was streng, maar toch ook gemoedelijk In bespreking op zijn kamer, gemeentehuis.

Als secretaris der gemeente fungeerde De heer Slicher als de eenige ambtenaar

Die, met zijn steeds drukkeren arbeid op 't raadhuis Het dorp in grootte zag toenernen, ieder jaar.

Als gemeente-opzichter trad op den Heer Scheffers, Met aile gemeentewerken werd hij belast;

In zijn dagelijkschen arbeid als opzichter

Werd hij menigmaal met extra werk verrast.

Voorts, twee in aantal, agenten van politie,

De Vries en In 't Veen, die in uniform met pet Zich dagelijks vertoonden in hunne diensten; Voor trouw ofbegrafenis ... de helm opgezet.

Het Postkantoor was in de Heerenstraat gevestigd Alwaar den Heer Zeij optrad als hoofd van 't kantoor;

Te voet werd de post door Jongejan en van der Lee bezorgd, Met versnelde pas ging bij hen geen tijd te loor.

Als opperbrandmeester voor de gemeente Rijswijk Was Laurens van der Stap (schildersbaas) aangesteld, In geval er brand was moesten vele burgers

Door klokgelui voor de handspuit worden opgebeld.

Als nachtwaker voor het dorp en omgeving

Was Vogelaar (met hond) de aangewezen man, Doch ook werd hij belast met de straatverlichting. De olie voor 't licht kwam uit de petroleumkan.

Twee groote kerken bestonden er te Rijswijk

Genaamd: Nederlandsch Hervormd en Roornsch-Katholiek, Dominee Verweij, als ook pastoor van Buren

Eerwaarde Heeren, notabelen bij 't publiek.

"t Onderwatershof, gelegen aan de Kerklaan,

Was een groote stichting voor ouden van dagen, Voor mannen en vrouwen, gehuwd of ongehuwd, Een goed tehuis, waarover niet viel te klagen.

Aan de Roornsch-Katholieke Kerk was verbonden Een gesticht, aileen voor oude vrouwen bestemd. Pogingen voor opname gehuwden menschen Waren overbodig te worden aangewend.

In de omgeving van 't dorp waren drie tollen, Obstakels voor aile voertuigen, kar of paard;

Namen der tolgaarders: Blok, van Dool en Dijkshoorn Die, in hun beroep, 't vertrouwen hebben bewaard.

Dokter Heilbron was te Rijswijk de geneesheer, Had, op rnedisch gebied, eigen apotheek,

Gaf aan veel patienten na 'n jaar de rekening, Alleen de busklanten betaalden elke week.

Jan Schuurman, degelijke, solide notaris, Woonde in het groote huis aan de Heerenstraat, Was al-om bekend in vele verkoopingen,

Gaf een ieg'lijk, rijk of arm, advies, goeden raad.

In het zakenleven vijf kruidenierswinkels, Namen, alphabetisch, in volgorde genoernd:

Bijmans, Hoogendam, Nieuwkoop, van Tol, Vermeulen, In de winkel "Bijmans" de varkenswaag niet verbloernd.

Voor levering van brood waren drie bakkerijen,

Aldaar gebakken: prima brood, koek en beschuit, Narnen der bakkers: van Ginkel, Knaap en Zweekhorst, Bekend was het smaak'Iijksch gebakken brood een fluit.

Adressen voor het varkens, rand en ook kalfsvleesch De slagers: de Kroes, van Leeuwen en van der Klugt, De worst, eigen product, met de hand gesneden

Was fijn van srnaak, bekend in het dorp en gehucht.

Voor de aardappelen, groenten en brandstoffen

Ook klornpen: van Zelrn, Krul, van Horsse en de Heij, Sablerolle de grootste kolenverkooper;

In den handel was het koopen volkornen vrij.

De melkbezorgers: Bellekom en van Leeuwen Van Nierop en van der Voort, allen goed bekend, Verkochten de melk altijd per kan of pintje,

Een toemaatje te geven waren zij gewend.

De Heeren Krooymans en Bertens, goede adressen

In de Heerenstraat voor kleeding, schoenen enzoovoort; Gingen dagelijksch, loopend, met pak de boer op,

Hun gemoedelijk verkoopgesprek gaarne aangehoord.

Berntze, Roel en Hendriks waren de adressen Voor tabak en sigaren, pijpen enzoovoort;

Men kocht in die winkels voor twee of drie centen Een fijne sigaar, van smaak en geur die bekoort.

In de Heerenstraat, hoek Torenstraat gevestigd Het cafe, de Gouden bal, reeds van ouds bekend, Alwaar de eigenaar van der Peet zijn klanten Dagelijksch met goede consumptie heeft verwend.

De stalhouders: gebroeders Kuis en ook Roskam (Die met het rijtuig altijd voorkwamen op tijd) Waren dagelijksch voor hun talrijke klan ten

Ten alle tijden, ook des nachts, voor dienst bereid.

Varkens en koeien werden in het dorp ook gehouden, Het vee moest altijd, voor hun verblijf, door een poort, Houders van de beesten: Hoogendam, van Nierop,

Als ook van der Klugt, Bellekom en van der V oort.

Dorpbewoners: van Horssen en van der Heijden Zorgden in hun tuinen voor het groentengewas,

De versche groenten werden door hen geleverd, Alles van den kouden grond, niets van onder 't glas.

Een bloemist zorgde voor de planten en rozen

Van Horssen was zijn naam, ouderwetsche tuinier, Voor 't aanleggen van tuinen en bloemen kweeken Was van Horssen, hortoloog, tevens hovenier.

Verhagen, korenrnolenaar, standplaats Hoornbrug Zorgde, bij veel wind, voor het malen van het graan; Het dagelijksch voedsel voor menschen en bees ten Is toch noodzakelijk in dit aardsche bestaan.

Drie barbiers (twee ervan waren ook kleermakers) Dorpbewoners: van Leeuwen, Krul en van der Lee; In de barbierswinkels werd heel veel besproken, Zoo wei het dorpnieuws als eigen WeI en Wee.

Bentvelzen, van Es, Putters en ook van der Waard Waren de schoenmakers, ook meesters in hun vak; Met de els en het pikdraad werden bottines,

Ja, alle schoenen gemaakt met een platte hak.

Een zadelmaker was er voor 't dorp en omtrek,

Zijn naam was: Wout van Meenen, met diens knecht de Vries, Voor het maken van kussens, kloppen van kleeden,

Was van Meenen in zijn werk nauwkeurig, precies.

Oosterom, die woonachtig was in de Schoolstraat, Zorgde, op tijd, voor heet water en kooltjes vuur, Ook wekte hij, in den vroege morgen, klanten

Op hun verzoek, zelfs in den nacht, op ieder uur.

Weesie, de eenigste blikslager te Rijswijk Woonde in de Heerenstraat, vlak bij een poort, Herstelde: kannetjes, bussen en Iarnpen,

Zijn werk, afgeleverd op tijd, was zoo 't behoort.

Smederijen, met balie op straat voor het paard, Reeds jaren gevestigd: Zegveld en van Reeven, Zij waren in hoefbeslag, smeewerk voor wagens En 't maken van banden, bizonder bedreven.

Schilders: van Eldik, van der Stap en van Leeuwen Concurreerden in kwaliteiten met hun verf, Zoowel voor boerenwoning, huizen en villa's

Werd de standverf klaargemaakt op hun eigen werf.

Ook woonden in 't dorp Calissendorff en van Horssen, Kunstschilders, waarvan een der namen staat vermeld Op reproductie tableau (ouden van dagen)

In 't gesticht "Onderwatershof" tentoon gesteld.

Twee wagenmakers, genaamd: Witte en Lomans In de Heerenstraat en Kerklaan van ouds bekend, Maakten tilbry, bak, tent en ook boerenwagens, In al hun arbeid met handgereedschap gewend.

In de bouwvakken waren vertegenwoordigd

De metselaars en loodgieters: Samwel en Kraan, Valk, de Heij en Spruit de timmerlieden; Nieuwbouw en reparatie door allen gedaan.

De Bruin en Boek zorgden voor schoon waschgoed, Wasscherijen: Vredenburgweg en Bleekerslaan,

AIle goederen werden gespoeld, gewasschen, Opgemaakt en gestreken, met de hand gedaan.

De aschbelt werd ieder jaar aan burgers verpacht Door gemeente, aan van der Klei gegund in dien tijd, Abraham van Keulen was de ophaler van 't huisvuil En voor 't ledigen van beerputten, des nachts, bereid.

In het wandelbosch "Nieuwburg" van Vredenburgweg, De plaats waar destijds ook vrede werd geteekend

Is opgericht "de Naald" als een vredessymbool, Gedachtenis te Rijswijk, die veel beteekent.

De begraafplaats, uitsluitend voor Roomsch-Katholieken Was gelegen: van Vredenburgweg, achter de Kerk, Alwaar ook begraven ligt de bekende geneesheer

Dr Knaap, die ruste in vrede na zijn volbrachte werk.

Ondernemers voor begrafenissen waren:

De Heeren Bijerrnans, van der Waard, Spruit en Kraan. In korten broek en steek op met begrafenis

Gingen zij in de stoet, deftig, statig vooraan.

Van de algemeene begraafplaats was de ingang

In de Kerkstraat, achter de groote Hervormde Kerk; Aldaar is ook de rustplaats van de dichter Tollens Met ijzer hek om zijn graf en beeld op groote zerk.

Vergun mij hierrnede, lezer of lezeres Dorpstoestand af te sluiten van jaren geleen;

Een oud gezegde: het heden wordt verleden, Sprak de dichter alreeds in den tijd van voorheen.

Opnieuw is voor dit deel geput uit de verzameling van het Rijswijks Museum te Rijswijk. Mijn welgemeende dank aan de heer Wout Suiker, de geboren en getogen Rijswijker, voor zijn bereidwillige hulp om de onderschriften op hun juistheid te verifieren. De afbeeldingen zijn gerangschikt op de alfabetische volgorde van de straatnamen. Voor de straatnamen die in de loop der jaren zijn gewijzigd is de laatste benaming aangehouden.

Mogen velen er plezier aan beleven.

RIJSWIJK.

Huiee "Cromvtiet".

u,t«. W. oes Riiutiik [Z. H.I

1. Huize "Cromvliet" in de Beetslaan, omstreeks 1900. Deze buitenplaats aan de Trekvliet werd gebouwd voor rekening van mr. Bernars Cromvliet, lid van de rekenkamer, die er van 1606 tot 1627 woonde. De laatste particuliere eigenaar was jonkheer mr. Jan Hendrik Caan van Neck, overleden in 1872. Thans is de buitenplaats eigendom van de gemeente 's-Gravenhage en is er een tehuis voor geestelijk gestoorde ouden van dagen in ondergebracht.

2. Het organiserend comite van een weldadigheidsfeest ten bate van het Dorus Rijkersfonds, gehouden op "Cromvliet" van 1 tot 7 september 1923. In het midden staan de heer en mevrouw Henri ter Hall, de oprichters van het fonds.

3. Het weldadigheidsfeest ten bate van het Dorus Rijkersfonds, gehouden op "Cromvliet" van 1 tot 7 september 1923. Naast Henri ter Hall staan de zeehelden Dorus Rijkers, Bijl en Klaassen.

4. Het we1dadigheidsfeest ten bate van het Dorus Rijkersfonds, gehouden op "Cromvliet" van 1 tot 7 september 1923. In de tuin van "Cromvliet" waren toen historische huizen opgetrokken.

5. De Broeksloot met links de voormalige boerderij van A. Bol (afgebroken in 1927) en reehts de achterkant van de huizen van de Tulpstraat in 1918.

Rijswijk (Z. H.). Caen van Necklaan.

6. De Caan van Necklaan, gezien in de richting van de Haagweg, in 1928. De laan is genoemd naar de familie Caan van Neck, die op de buitenplaats "Cromvliet" woonde. J.R. Caan van Neck was burgemeester van Rijswijk van 1850 tot 1871. De wijk "Cromvliet" werd gebouwd in de jaren 1926-1928.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek