Rozenburg in oude ansichten deel 10

Rozenburg in oude ansichten deel 10

Auteur
:   J. Bergwerff
Gemeente
:   Rozenburg
Provincie
:   Zuid-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4610-4
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Rozenburg in oude ansichten deel 10'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  >  |  >>

10. Als je vroeger van "de HeuveI" kwam zag het er weI wat anders uit dan .Jieden ten dage", Op de ansichtkaart links boven zien we de afrit van de Koninginnelaan, zoals die er tot 1956 uitzag.

Reehts boven is het intussen 1959 en in 1956 zijn de dijken verhoogd door de firma Boltje. Maar u ziet ook de riehtingsborden naar de eerste industrieen, Het onderstreept dat daar bij Piet van Baalen intussen de Kooylandseweg Iigt. Weet u nog dat koningin Juliana daar als eerste - officieel- overheen kwam naar "Europoort" op 13 september 1958?

Links onder ziet u een unieke opname van het huis van Piet van Baalen - voorheen Bart Huisman - van aehteren bekeken. Daar is het zeer beslist 1956, want de rails van Boltje Iiggen aan de dijk. Als u dan ook nog die salonwagen ziet tussen het huis en de kolensehuur van Wim van den Berg dan zeg ik maar weer: een foto liegt niet!

Helemaallinks ziet u de zogenoemde gemeentelijke slaehtplaats, behorende bij het komplex van W. v.d. Berg. Daar stonden we bij een noodslaehting - vooral in de oorlog - in de rij. Daarover heb ik nog een kostelijk gedieht van Kees van Leeuwen, gemaakt in de hongerwinter:

Iemand met een grote toeter! had op 't eiland rondgezeid:! Morgen kan je rundvlees krijgen,' zonder bon of narigheid.

Ambtenaren, renteniertjes.l waren van de kook geraakt.l en ze hadden om te schransen.l reeds de buikriem losgemaakt.

Vele soorten hongerlijdersl grepen naar hun ribbekast.l Op een boterham met kanenl hadden ze allang gevlast.

Het fornuisje en de kachel.l zelfs de koude kolenkit.l wachtten op het hartig brokje.l waar zo'n fut en pit in zit.

Heel de rij gerantsoeneerdenl schoolde samen in de Laan.l waar geen fiets of wat dan ook! van de drukte door kon gaan.

Drie uur werd de hal geopend,I maar om een uur, bont en blauw, / stond de sjof le stoet te kleumenl voor de biefstuk, in de kou ...

Eind'lijk zou het spul beginnen.I 0, wat is het Leven fijn!/ Alle zorgen zijn verdwenen,/ weg is alle chaggerijn.

Allen wachtten op het wonder.l - dat het snel geschieden mocht -/ Maar helaas er kwam geen wonder/ want het vlees was z6 verkocht.

"UITVERKOCHT!", zo riep de toeter,/ Heel de voorraad is al opt! En de stoet gerantsoeneerdenl had vandaag al weer een strop.

Niemand zou zo stom meer wezenl in de kou voor gek te staan.l in het nette-lieden-buurtjel dat op 't eiland heet: de Laan!

Heeft u het ook meegemaakt? Meesterlijk, zoals het is weergegeven. Ten slotte ziet u reehts onder het definitieve einde van het gedeelte van "de Laan" dat u reehts boven nog als totaalbeeld ziet. Dat is begin juni 1967, dus anno 1987 ook al weer 20 jaar historie ...

11. 1987 is - onopvallend - een herdenkingsjaar in een aantal families. Het was namelijk op dinsdag 17 juni 1947 - 40 jaar geleden dus - de dag waarop het allereerste sehip met emigranten de "Waterman" vanuit Rotterdam naar Canada vertrok. Er was voor boeren- en tuinderszoons uit de toen nog grote gezinnen niet veel toekomst in het naoorlogse verarmde Nederland. Ook in Rozenburgse gezinnen heeft dat bij de overwegingen zwaar gewogen. Zeker voor die allereersten, die door velen zijn gevolgd. In dit geval betrof het mijn broer Cor Bergwerff met vrouw en drie kinderen, Cor Groenewegen met vrouw en vijf kinderen en Maarten de Jong. De foto links boven is de afseheidsfoto op de voorlaatste dag voor ODS ouderlijk huis, met de laatste luierwas als decoratie. Ter verduidelijking: de vrouw van mijn oudste broer Adriaan, Hendrien, was een zus van de vrouw van mijn broer Cor: Gre Kemmers. U ziet voorop Hendrien met haar doehter Gre; Cor met links Ineke en rechts Nelie en Gre met Elly. Eraehter Geertje Groenewegen - niehtje en buurmeisje-; moeder Bergwerff-Kleijwegt; zus Janie met de twee oudsten van Hendrien en Adriaan, links Wi! en rechts Nel en groetend zus Bep.

Op de foto reehts boven, gemaakt door Maarten de Jong, ziet u Cor Groenewegen met zijn vrouw Jaan Voorberg en hun vijf kinderen aan boord van de "Waterman". Theomet eenmok thee, Nellie en Joke met hun poppen, Hans bij zijn vader op de arm en in de reiswieg Ria, net twee maanden oud. Links beneden ziet u 1. Cor Bergwerff, 2. Cor Groenewegen en 3. Maarten de Jong over de railing. Dat was het laatste en wij reden terug naar Rozenburg. 's Avonds hebben we met m'n Dump-Ford de emigranten vergezeld tot "de Beer" op de door de Duitsers aangelegde betonnen steiger. Op de eabine staan Janie en Arie Bergwerff. Met de verrekijker moeder Bergwerff en eraehter Bep Bergwerff. Ervoor Adriaan en Hendrien met dochter Wi!, dan Jaap Bergwerff en Catrien Oosterlee, de vrouwvan Martinus Kemmers. Zelf staik bij mijn boven het wiel zittende verloofde Fija van der Knaap. Als laatsten Freek Voorberg en Krijn van der Knaaps verloofde van Adriaan Voorberg. Met enkele eoupletten van een gedieht dat ik daama maakte wi! ik proberen aan te geven hoe wij dat veertig jaar geleden beleefden.

Dit wil ik nog zo heel graag weten:! "Ie zult OIlS Holland niet vergeten?"! Dat kleine plekje dierb're grond! waar jaren her jouw wieg eens stond.

o Nederland, je beste zonen! ze kunnen hier niet langer wonen./ Ze willen zieh zo graag ontplooien! maar kunnen 't hier niet langer rooien ...

Het is voorbij ... daar gaat de boot! Wat wordt de afstand eind'loos groot! Aeh Heer, wat hard ... daar gaat een kind! Help ieder die dit ondervindt.

Eens stond een moeder bij het kruis! haar Zoon ging weer, naar 't Vaderhuis./ Die Zoon mijn emigrantenmoeder! is hier en door altijd behoeder.

En na het moeizaam aardse strijden! volgt straks het Hemelse verblijden.! Na Canada of Nederland! Waeht OIlS het eeuwig Vaderland!

12.1 juni 1957: de installatie van burgemeester J.C. Aschoffte Rozenburg. Ter gelegenheid daarvan schreefik:

WELKOM BURGEMEESTER!

Niet steeds was 't onvermengde vreugde/ die zaterdag ons hart verheugde.l In sob're woorden is 't gezegd! door" burgmeester" Barendregt.l Een wijle toefden de gedachten/ bij 't leed dat God slechts kan verzachten.l Toch was de blijdschap algemeen.l 't Had met de stralende natuur gemeen:/ Ze was zo klaar en daarom echt!l Er waren vele, vele wensen.I geuit door allerhande mensen.l Zelfs het bezit van eigen paard! was wei de overweging waard.l We hebben het niet "uitgebruld".1 Maar, dank heeft aller hart vervuldll En ... bij de burgemeester toe! nu bovendien: "een burgermoe",

Burgmeester Aschoff, 41 jaar jong, tot 1946 onderwijzer, daarna journalist bij "Trouw", sedert 1949 wethouder van de gemeente Velzen voor de CHU, z6 werd hij geintroduceerd in de pers. Hij kwam in "Rozenburg in de branding" van dertig jaar geleden. Hij bouwde mee en leefde mee. Rozenburg was voor het echtpaar Aschoff een gemeente vol verrassingen. Ze waren 17 jaar getrouwd en kinderloos toen ze naar Rozenburg kwamen. In 1960 werd er een zoon en in 1965 ook nog een dochter geboren. Dat was vijf maanden voor hun zilveren huwelijksfeest.

Het Rozenburg van 1957 teide per 1 januari 3364 inwoners. Toen burgemeester Aschoff op 1 september 1966 naar Terneuzen vertrok was dat aantal bijna 8000. Daartussen lag de totale omwenteling van agrarische tot industriele gemeente.

De eerste boeren waren al van Rozenburg vertrokken. Vierweken na de komst van burgemeester Aschoff - 27 juni 1957 - werd de Verolme-werf officieel geopend. Dat was de eerste industrie op Rozenburgse grond. Maar, burgemeester Aschoff stond op de bres voor hen die verdreven werden. Zijn woorden zo kort na zijn installatie: "Hier woonden eens vlijtige mensen, die op hun wijze hun zware arbeidin dienst stelden van het Nederlandse yolk. Ik vertrouw dat hun recht op compensatie ofwel behoorlijke schadeloosstelling volmondig zal worden erkend," heeft hij in die negen jaar nagestreefd. Door zijn journalistieke arbeid was hij bekend met het belang van publiciteit. Dat heeft hij in de meest gunstige zin uitgebuit bij het promoten van Rozenburg, "het groene hart van Europoort". Op de meest linkse foto ziet u de aankomst van het echtpaar Aschoff bij "De Schans" op 1 juni 1957. Op de achtergrond links wethouder Westdijk en rechts de nestor van de raad, G. van Seters. Dan ziet u de burgemeester in actie bij de I.e.I. en rechts wandelend met de direeteur ir. A. van Namen en met hoed burgemeester Van Walsum van Rotterdam.

Rechts onder is de burgemeester op 2 februari 1959 aanwezig bij de beeindiging van het landbouwbedrijf "Landverbetering", dat met een samenkomst in "De Schans" zijn beslag krijgt. Rechts ziet u mevrouw Aschoff-Stierman en mevrouw Van den Hoek-Ampt, Links directeur Jochems, bedrijfsleider J.J. van den Hoek, boekhouder A. van der Hoek en mevrouw Van der Hoek-van Rij, Enkele momentopnamen uit een leven tussen landbouw en industrie. Wat waren we verbijsterd toen door een verschrikkelijk auto-ongeluk mevrouw Aschoff en zoon Tonny op 31 juli 1973 om het leven kwamen.

13. De christelijke gemengde zangvereniging , ,De Lofstem" vierde op 21 maart 1987 haar 9<}-jarig bestaan en daarom een foto uit het lange leven van Rozenburgs oudste vereniging. Overigens is volgens gegevens van J. van der Knaap, "De Lofstem" in september 1896 opgericht. Erwaren dan ook plannen om het 9O-jarig bestaan in 1986 te vieren. Dat lukte niet in verband met de wisseling van dirigent in 1986. Maar, wat in het vat zit verzuurt niet en de viering in nieuwe stijl onder dirigent Rien Verwijs kreeg veel waardering.

Nu stappen we bijna 40 jaar terug en weI naar 14 juli 1948. "De Lofstem" zong voor het eerst na de oorlogweer in de ere-afeling. Met 300 punten - met de hakken over de sloot - werd een eerste prijs behaald. Het verplichte nummer was "Beati Mortui'' en het vrije nummer psalm 100. Wie waren er dat jaar bij in Zeist? Boven, van links naar rechts: 1. Huib van der Knaap; 2. Gijs Booden; 3. wat hoger: Jan van Vliet Tz. en 4. Jo Bergwerff (25 en al bijnakaal); 5. militair Jan van Vliet Wz.; 6. Jan Groenewegen Cz. en 7. Truusvan der Kooij. De rij eronder, van links naarrechts: de chauffeur; 1. Jannie Vos; 2. Bep BergwerffFd.; 3. Janie BergwerffFd.; 4. (voor Jan) Nel WestdijkJ.Pd.; 5 en6: CorVoorbergC.Pz. en Bep de Boer Pd. en 7. tussendie twee in Wi! Westdijk J.Pd.; 8. Toos Vroon; 9. Krijntje Klapwijk Fd. en 10. Sjaan Koomneef Ld.

De lange, staande rij , van links naar rechts: 1. J aantje Klapwijk Fd. ; 2. J annie Koornneef Ld. ; 3. Toos Klapwijk Cld. ; 4. Maaike Bergwerff Jrsd.; 5. Mien Kleijwegt Cd.; 6. Jennie Bochove; 7. Nel Weeda; 8. Trinet van Vliet Frd.; 9. Lena Quak Dd.; 10. Nel van Vliet Ld.; 11. Marie Oosterlee Cd.; 12 Nel Kleijwegt Kd.; 13. Wil Lugthart met 14. Engelbert Vos en 15. Henk GroenewegenCz.

Dezittenderij, vanlinksnaarrechts: 1. Cor de Wo1f;2. ArieBergwerff;3. BramKleijwegtKz.;4. AdriJanse;5. mevrouwVan Heiden-Visser en 6. dirigentS.C. van Heiden; 7. JasperC. Voogt; 8. Wim Voogt; 9. Jaapje VoorbergJ.Jd. (mevrouwVander Knaap); 10. Truus Kleijwegt Kd. en 11. Marie Oosterlee L.Cd.

De voorsterij van links naar rechts: 1. Sijgje WestdijkJ.Pd.;2. Ko WestdijkSd.; 3. Marie Buitelaar; 4. Jaantje VoorbergJ.Jd.; 5. Adrie van Eekelen; 6. Lina Kleijwegt; 7. Krijntje van der Knaap; 8. Lina Breukel Add.; 9. Marie van Vliet Wd.; 10. Jo Quak Pd. en 11. Din Oosterlee Cd.

Ik kom - buiten de chauffeur- aan 54 personen, van wie er 40 lid waren. De anderen waren "trekpleisters", vriendinnen of vrienden. Mijn vrouw was er trouwens ook niet bij. Een week eerder was onze eerste dochter geboren. Engelbert Vos en echtgenote zouden het volgende jaar de bakkerszaak overdoen aan Van der Houwen en van Rozenburg vertrekken. Daar staat tegenover dat Riet Buitelaar in december 1947 naar Rozenburg was gekomen. Dat gold ook voor Cor de Wolf en Adri lanse, die in 1946 met de Zeeuwse boeren meekwamen.

Gaanen komen, het is van alle tijden ... Van deze54 wonenerzoverzij in levenzijn, in 1987 nog 18in Rozenburgen zijn er7 nog altijd lid.

14. Het was 17 december 1986 vijftig jaar geleden dat de gereformeerde kerk, sedert 1975 geheten "Ontmoetingskerk", in gebruik werd genomen. Daaraan is, evenals bij de "Immanuelkerk" een jaar eerder, aandacht besteed in de kerkdienst, maar ook door middel van een expositie. Om dit voor de lezers buiten Rozenburg- tot ver over de wereld - en voor de historie vast te leggen wi! ik er toch in dit boekje wat aandacht aan schenken. Hoewel ik er nog steeds van overtuigd ben dat van beide kerken een compleet boekwerk zou kunnen worden geschreven ...

Toen de eerste steen werd gelegd - zie deel5, afbeelding 9 - is er ook een "statiefoto" gemaakt. U ziet de leden van de bouwcommissie met belanghebbenden op de foto links boven. Staande, van links naar rechs: Willem van Vliet Jz.; Simon Westdijk; opzichter Stehouwer; architect Warnaar; Simon Voorberg en Adrianus Moerman, de aannemer, die voor f 21.200,- als laagste inschrijver de kerk mocht bouwen. Zittend, van links naar rechts: Teunis Doorduin; Freek Bergwerff; dominee Douwe Gerbrand Anne Brouwer; Willem Quak Cz.; Comelis P. Voorberg en Dirk Groenewegen. Met het overlijden van mijn vader op 7 februari 1986 op 94-jarige leeftijd is de laatste van deze groep heengegaan, ons "voor"-gegaan!

Het zal velen - vooral jongeren - onwaarschijnlijk voorkomen, maar de eerste steen werd gelegd op 5 augustus 1936 en op 21 juli - ruim twee weken eerder - stond de spits er al op! Nadat het skelet uit de bekisting was gehaald kon de overtuigende foto worden gemaakt die u rechts boven ziet.

Links onder ziet u een "amateurkiekje" van het sobere interieur toen de kerk klaar was. Toch wi! ik het plaatsen, omdat het orgel, het "voorlezersbankje" en het doopvont zo niet meer aanwezig zijn. Het doopvont was een geschenk van de meisjesverenigingen. Het orgel was voor f 800,- overgeplaatst zodat de totale kosten precies f 22.000,- bedroegen. Voor die f 800,leverde orgelbouwer Vermeulen ook nog een nieuw front met conische pijpen en dat was in 1936 uniek! Toen in 1948 een nieuw orgel werd aangeschaft kocht de Christelijke Gereformeerde Kerk dit orgel. Daar heeft het tot de laatste dienst op 26 oktober 1969 dienst gedaan.

Rechts onder ziet u een ansichtkaart uit het prille begin die mij boeit. De kerk was het allereerste gebouw in de Schanspolder. Het boeit me om de Emmastraat "oude stijl" in het vroege lentelicht van 1937 op de achtergrond. Het moet april/mei zijn geweest, omstreeks half twaalf, als ik naar de schaduwval kijk. Daardoor worden de vormen extra benadmkt. En dan dat paard op de voorgrond in de verder nog "maagdelijke" Schanspolder. Wat zouden de paarden in de oorlogsjaren weer belangrijk worden. Ook bij doop, huwelijk en begrafenis, allemaal zo nauw in het kerkelijk leven verweven.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek