Rozenburg in oude ansichten deel 12

Rozenburg in oude ansichten deel 12

Auteur
:   J. Bergwerff
Gemeente
:   Rozenburg
Provincie
:   Zuid-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-5727-8
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Rozenburg in oude ansichten deel 12'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  >  |  >>

10. 't Was maar tijdelijki Een variatie op een min of meer bekend lied. Dat lijkt toepasselijk bij deze foto van de Kooilandseweg. Tot mijn spijt weet ik niet meer van wie ik deze foto heb gekregen. En dus ook niet wie ik ervoor moet bedanken. Maar ik ben er wei blij mee. 't Is wat heiig en de naar de kim neigende zon zorgt voor wat tegenlicht, maar desondanks en me de daardoor is het een foto met sfeer! Pal onder de zon staat het huis van Piet van Baalen. Ais u deellOerbij pakt bij de afbeeldingen gen 10 bent u helemaal bij. Links daarvan het rijtje woningen dat ik op volgende bladzijden behandel. Vervolgens "Wilgenhoek" van dokter De Vries, de Boerenleenbank (L.N. van Exel) en de burgemeesterswoning, van toen J.C. Aschoff. Recht boven de auto ziet u het Veerhuis van A.L. Noordermeer en links daarvan de verdere bebouwing van de Veerheuvel, onder andere de panden van bakker Reedijk, de families Koornneef, C.P. Voorberg, later Siem Quak en anderen. Tussen het Veerhuis en Piet van Baalen wordt de horizon getekend door de Zanddijk, waarbij aan het begin het hoge huis en de christelijke-gereforrneerde kerk domineren. Het Kooiland ligt er nog maagdelijk bij, compleet met de wilgebomen als afscheiding tussen het land van de gebroeders Cornelis en Willem Groenewegen en van wed. Henk, toen zoon Piet Barendregt. Vanwaar de naam Kooiland? In deze polder heeft Rozenburgs eerste eendenkooi gelegen. Het is moeilijk om precies aan te duiden waar , maar ik kan het u tonen als u geinteresseerd bent. Van Bertus van der Giessen heb ik een kopie van een kaart gekregen, waarop de eendenkooi is ingetekend.

Op de vorige bladzij heeft u kunnen zien en lezen hoe Boltje de Rozenburgse dijken verhoogde. Nu ziet u hoe naast de verhoogde Kooilandsedijk de weg is aangelegd, in feite al direct daarna en wei in 1958. De eerste paal bij Verolme was op 27 juni 1956 geslagen en dan denk je nu: wat greep het allemaal in elkaar en wat rolde alles als het ware over ons heen. In 1957 was de Schanspolder al volgebouwd en in 1958 verrees de zeeheldenbuurt aan de zuidelijke kant van de Emmastraat. Voor deze weg gereed was moesten aile werknemers richting Botlekgebied via de Binnendijk -Iangs de bosjes van Jaap de Jong - naar hun werk. Op zaterdag 13 september 1958 werd de Kooilandseweg officieel in gebruik genomen. Toen kwam koningin Juliana voor de tweede keer naar Rozenburg. Nu voor de symbolische handeling - het laten loeien van een sirene -, waarbij baggermolen "De Noord" zich door de dijk heengroef bij het kanaal door Rozenburg. Hierdoor kwam het Europoortproject opnieuw in de belangstelling. In "De Westlander" schrijft J. v.d. Knaap over de route die de Koningin volgde: "Daarbij werd ook gebruik gemaakt van de nieuwe straatweg langs de Kooilandsedijk, waaraan met koortsachtige haast de laatste dagen is gewerkt en die een belangrijke verbetering en verkorting betekent voor de reis tussen oost- en westpunt van Rozenburg. Tevens wordt daardoor het verkeer door Rozenburg (Molenweg en Emmastraat aanmerkelijk veiliger." (Het intensieve klei-vervoer o.m. J.B.) Deze foto moet gemaakt zijn tussen 1958 en 1961. In augustus 1961 werd namelijk begonnen met de bouw van de bungalows aan de Irislaan, achter de Koninginnelaan, vanaf de Clematislaan. Prijs volgens de advertentie van Van Eijkelenburg: vanaf f 36.000!

Langs de Kooilandseweg gebeurde op zaterdagavond 26 september 1959 nog een vervelend ongeval. Een busje met korfballers van R. K. C., terugkomend van een wedstrijd uit Oud-Beijerland, belandde van de weg over de kop in de ernaast liggende sloot. Vier van de negen inzittenden werdengewond. Wil Westdijk S.d. had een gebroken sleutelbeen, de anderen kwamen er met lichtere kwetsuren af. Gelukkig: ook dat was maar tijdelijk ...

II. Brandstoffenhandel en cafe Willem van den Berg, dat was een begrip op Rozenburg. Hij was geboren op 19 juni 1890 en getrouwd met Catharina Adriana Degeling Chrd. geboren op 17 april 1903. Maar, daar was al het een en ander aan vooraf gegaan. In "De Westlander" van juni 1923 lees ik: "Het woonhuis B 32 met den daarbij behorende schuur, waarin ook de gemeentelijke slachtplaats gevestigd is, alles gelegen aan de Laan, is door den heer Simon v.d. Berg onderhandsch aangekocht van den heer Joh. v.d. Laan." "Ja, dat was het huis dat gebouwd is voor Arendje van Kempen. Dat kocht hij toen voor het gezin van Anna, zijn oudste dochter, die met Willem Quak getrouwd was. En die schuur gebruikte Van der Laan daarvoor als houtopslagplaats," zegt mevrouw Van den Berg op 17 februari 1993. "Tussen huis en schuur lag een stuk grond en daar werd eerst het cafe op gebouwd. Nee, toen waren we nog niet getrouwd. Lenie (Leentje Lijntje Maria) werd op 3 juni 1927 bij mijn ouders in huis geboren. Dat huis is bekend geworden als het verrolde huis en Lenie woont er nog altijd, dus in haar geboortehuis." (Zie ook deel9, 62.) Dan zie ik in "De Westlander" van 8 juni 1928: "B. en W. hebben vergunning verleend aan den heer W. v.d. Berg tot het bouwen vaneen woonhuis aan de Laan." "Dat klopt, we zijn er in de herfst ingetrokken en hieris Chris (Christiaan Simon Johannes) op Io oktober 1930 geboren." Chris was al vroegin het nieuws! Onder het kopje "GERED!" stond 3 maart 1933: "Donderdagmiddag zag de heer J.W. Doorduin Tzn., die per rijwiel over den dijk bij de Krabbe reed, dat in de sloot langs den berm een kind lag. Hij bracht den drenkeling op het droge. Het bleek een 21/2jarig zoontje te zijn van W. v.d. Berg, dat door niemand opgemerkt te water was geraakt. Door de snelle hulp werd de kleine van een wissen dood gered." Het is nieuws voor Chris dat hij eigenlijk zijn leven te danken heeft aan de vader van zijn buurman.

Op de foto links boven ziet u Chris op de motorkap van de A-Ford op de Kra bbedi j k. In feite vlak bij de plaats des onheils, maar wei een paar jaar later. Hoewel Van den Berg brandstoffenhandelaar was, reed hij niet elke dag met "takkebosse", dat was voor de oven van vader en broer Henk, voor het dagelijks brood. De twee jongens met "drollevangers" hebben mogelijk ergens op de Krabbe gelogee rd.

Rechts boven ziet u de gebouwen zoals we er altijd naar gekeken hebben. Links de oude schuur en helemaal rechts het woonhuis zoals het in 1923 door de , ,oude Simon" werd aangekocht. Op de grond ertussen verrezen cafe en woonhuis na elkaar. Het woonhuis zal hier zo'n vijf jaar oud zijn, want Chris moet ergens tussen de 2 en 3 jaar zijn. Hij staat veer nichtje Leentje Quak - zie volgende bladzij - en naast zijn moeder.

Links onder heeft Lenie net de was aan de lijn en kun je het ook van achteren goed bekijken. Dan denk je ook aan de ramp in 1953, toen het cafe hoofdkwartier was van dijkgraaf en dijkwachters. Over de noodslachtingen heb ik u in 10, 10 al verteld.

De rechter foto toont u het fraaie interieur met Chris en links Bram de Ronde. Willem van den Berg heeft veel uren gemaakt en is in het harnas gestorven. "Tragisch overlijden., lees ik. "De Rozenburgse Kolenhandelaar W. v.d. Berg was op vrijdagavond 17 oktober (1957) bezig met het lossen van kolen uit een wagon in Maassluis, toen hij plotseling ineen zeeg. Een ijlings te hulp geroepen arts kon slechts de dood constateren. De heer v.d. Berg is 67 jaar geworden." Het is duidelijk dat het voor de hele familie aanpakken was geblazen. Als de mannen de kolenhokken van de klanten vulden stond moeder in het cafe, maar ondanks alles zijn er de herinneringen aan een goede tijd, met ook veel gezelligheid. Eind 1963 werden de laatste kolen verkocht en in februari 1966- nu al27 jaar-is het de Wilhelminastraat, dus ook het einde van de cafeperiode. Chris heeft tot juni 1990 een groothandel in dranken gerund, maar is door rugen andere klachten gestopt. Moeder - intussen 90 - geniet van een rustige levensavond.

12. Ais u 9, 6 en 10, 10 hiernaast wilt leggen? We zijn bij het oudste huizencomplex aan de Laan. Dat is op de ansichtkaart (uitg. Waltman plm. 1900) links boven wel zichtbaar. Alleen de zwarte schuur van -lange - Bram Kleijwegt (waar de lijkkoets stond) is zichtbaar. Rechts, in de maagdelijke Schanspolder, staat nog niets. Wei was links de boerderij van Joh. Groenewegen, maar dat is door die schuur niet te zien. Tussen de twee bovenste opnamen zit plm. vijftig jaar verschil. Tot 1930 waren het oorspronkelijk twee huizen met een wagenmakerij onder een kap. In het voorste huis heeft, na de familie Klaas Degeling, vanaf 1923 de familie Willem Pieter Quak gewoond. Quak was van 22 april 1885, zijn vrouw Anna Neeitje v.d. Berg van 25 oktober 1888. Hun vijfkinderen: Adriaantje Leentje, 8 november 1911; Leentje Wilhelmina Neeltje, 30 augustus 1914; Simon Pieter, 25 april 1918; Anna Cornelia, 14 maart 1923 en Wilhelmina Neeltje, 14 december 1926. "Ik ben nog in de Buurt geboren, in het huis van Jaap Boer," zegt Annie. "Jaantje trouwde met G. van Bekkum, Leentje met A.M. v.d. Hoeven, Siem met Lena van Es, ik met H.W. van Gendt en Mientje (Miep) met H. v.d. Hoff. Vader kreeg een hersenbloeding in de nacht van 5 mei 1945. 'Weten jullie dat het vrede is?' was het eerste wat dokter Akkerhuis zei. Maar hij zag direct de ernst van de toestand in en na een week, op 12 mei, is vader - 60 jaar oud - overleden. Toen Miep in 1957 als laatste trouwde, is moederook naar Maassluis verhuisd. Ze was 78 toen ze op 12 september 1967 in 'Zonneweelde' overleed. We zijn nu nog met drie echtparen over (Leentje, Annie en Miep) en we wonen ook gedrieen op 't Stort in Maassluis." Toen deze woning leeg kwam is c.p Voorberg hier gaan wonen. Siem Quak en Lena van Es trokken met broer Siem toen in het huis dat Voorberg op de Heuvel verliet. Toen Voorberg in 1961 een nieuwe bejaardenwoning kreeg, werden vanaf 18 augustus 1961 Arie van Pelt en Corrie Oosterlee de laatste bewoners van dit huis.

Het andere deel van dit complex (B 31) met de wagenmakerij werd tot 1910 bewoond door het kinderloze echtpaar Gerrit van Kempen en Jacoba Kleijwegt. Van Kempen was vanaf 1898 ook al gemeenteopzichter, wat hij tot 1926 is gebleven. Hij werd als meesterwagenmaker opgevolgd door zijn neef Johannes v.d. Laan, die op 14 april 1910 trouwde met Elizabeth v.d. Heijden. Zij kregen hier tien kinderen, van wie er twee, onder wie de stamhouder, overleden. Ruim twintig jaar heeft Van der Laan het hier onder steeds moeilijkere omstandigheden volgehouden. Op 28 januari 1931 werd in het openbaar verkocht voor de heer Joh. v.d. Laan; een woonhuis met wagenmakerswerkplaats. Bij de afslag op 4 februari werd Joh. Groenewegen eigenaar voor f 3.250.

"Ik weet nog dar die mooie lijkkoets voor onderhoud in de werkplaats stond, daar klommen we dan wei eens stiekum op de bok, iets wat beslist niet mocht van vader. Hij is in 1954 overleden, moeder in 1953," vertelt Trientje door de teiefoon, op 28 maart 1992. Op 21 mei 1931 trouwde Willem Groenewegen met Elizabeth Bergwerff en was het hun "home". Hier werden Gera op 2 januari 1933 en Sjaan op 9 september 1937 geboren. Daartussen ook nog een levenloos geboren zoontje. Oom Wim overleed op 26 januari 1942, tante Betje op 24 december 1949, respectievelijk 46 en 48 jaar jong. Mijn broer Cor trouwde op 26 oktober 1943 met Margaretha Kemmers uit Naaldwijk. Na een verbouwing van deze woning woonden zij naast tante Betje, tot zij op 17 juni 1947 emigreerden. Het was via een achterdeur een afzonderlijke woning geworden en is dat gebleven: Koninginnelaan 26. In nr. 26 heeft na mijn broer Wim Voogt er gewoond en ook kort Gerrit Quak Pzn. Na het overlijden van tante Betje woonde het echtpaar Adr. Westdijk vanaf 1950 in nr. 28. Zij kwamen uit de Prinsestraat en Gerrit Quak ging daar naar toe, z6 ruimte vrijmakend voor M.P. (Rinus) Voogt, getrouwd met Pieta Westdijk. Daardoor kon Pieta haar moeder, die een been miste, zoveel mogelijk helpen. Moeder overleed hier op 17 januari 1953, vader op 15 juni 1966, respectievelijk 60 en 74 jaar oud.

13. Een ansichtkaart uit 1935 of 1936, die een beeld geeft van de bebouwing in die tijd, destijds de woningen van Joh. Groenewegen, L. Dirkzwager, dominee Brouwer, met net zichtbaar het dak van de gereformeerde kerk, en rechts M. Sala. Ik ga voor de zoveelste keer te rade in "De Westlander"-knipsels van J. v.d. Knaap. 5 januari 1932: "Bij B. en W. is een verzoek ingekomen van den aannemer W.J. Oosterlee, tot het bouwen van een woning langs de Laan voor rekening van den heer Johannes Groenewegen." Zoon Cornelis Groenewegen trouwde op 28 april 1932 met Jacoba Cornelia Oosterlee WJd. en ging op de boerderij wonen, vandaar. Toen was het de nieuwste woning aan de Laan. (zie ook deel9 afb. 6.) Ais jochie van nog geen negen hielp ik Jas Hout bij hetstenen lossen voordeze woning. Opnieuw "De Westlander", bij het overlijden van Groenewegen op 17 juni 1938, 82 jaar oud: "Ongeveer24 jaren was de heer Groenewegen lid van de gemeenteraad voor de A.R.-partij (1904-1928). Vele jaren was hij wethouder, tevens loco-burgemeester. In 1928 was de heer Groenewegen genoodzaakt wegens gezondheidsredenen ontslag te nemen als lid van den Raad. Zeer lang diende de heer Groenewegen de Boerenleenbank als lid en Voorzitter der Commissie van toezicht. In het bijzonder heeft de thans overledene zich verdienstelijk gemaakt voor het Christelijk onderwijs: als Bestuurslid en Voorzitter der Vereen. voor Geref. Schoolonderwijs. Vooral in het beginstadium aan den Boomendijkschool, van 1896 tot ruim 1900, heeft hij zich met aile macht gegeven aan den schoolstrijd. Op 22 Juli 1888 was hij een der eerste diakenen van de Ned. Geref. kerk, waarvoor hij ook als ouderling werkzaam is geweest. Dankbaar wordt herdacht het vele goede dat hij tot stand heeft helpen brengen." Groenewegen was op 12 juni 1856 geboren, ik 67 jaar later op 12 juni 1923. Op mijn lOde verjaardag ging ik hem feliciteren. Wei op aandringen van mijn moeder en buurvrouw Groenewegen, waar ik "kind aan huis was". Daar zat ik dan, met autoriteiten als meester Berkman en Klaas v.d. Wilt. Natuurlijk werd ook ik gefeliciteerd, maar ik voelde me wei opgelaten in dit gezelschap. 't Was een keer. ..

Op 29 november 1943 overleed echtgenote Geertje Roodenburg, 89 jaar oud. Nadat voor dochter Hadewij een oplossing was gevonden, kreeg het echtpaar Kreiter-Hollaar deze woning toegewezen. Zij betrokken die - pas gehuwd - in maart 1944. Dat heeft geduurd tot 1960, toen de nieuwbouw aan de Laan van Nieuw Rozenburg gereed was. Laatste bewoners waren het echtpaar Abram van Vliet en Maria v.d. Kooij (zie 8, 40). In 1971liet Cas Romers dit pand slopen om er .Jets groters" te bouwen en was deze woning 39 jaar na de bouw historie.

"De Westlander" van 19 augustus 1927: "Door B. en W. is aan den aannemer J. N. Barendregt vergunning verleend tot het bouwen van een landhuis met autogarage naast de pastorie der Geref. kerk, voor rekening van den heer L. Dirkzwager." Huize "Blanckenburgh" dus, waar van 1960 tot 1965 de familie P. de long woonde, gevolgd door de gebroeders Van Dijk en vanaf8 februari 1971 de familie Van Leeuwen, die eerst nog zeven jaren aan de Abelenlaan woonde. (Zie 8, 17 en u weet dat hiermee weer een paar foutjes zijn hersteld.) De gereformeerde pastorie was zo'n vijf jaar ouder. Op woensdag 4 april 1923 trokken dominee Allaart en zijn vrouw er als eersten in, gevolgd door de families van de predikanten Brouwer in augustus 1926, Mantz in maart 1949, Benard vanaf 1973, Schouten vanaf juni 1982 en Doornbos vanaf oktober 1991. In 10, 16leest u iets over de metamorfose van de gereformeerde kerk, nu nog steeds Groenewegen's Landbouwwerktuigen. Als je in 1992 rond de 70 bent, vergt het iets aan voorstellingsvermogen, maar v66r 1923 stond hier niets dan de kerk en het huis van Van Kempen, dat niet zichtbaar is. Evengoed kun je er nu een totaal andere foto maken, maar dit beeld houden we vast!

14. Laten we deze omgeving ook even van bovenafbekijken. Dat kan, dankzij de reproduktie van een luchtfoto, die ik in januari 1975 van J. v.d. Knaap jr. mocht gebruiken voor "Nieuw Rozenburg". Er is hier mijns inziens al riolering aangelegd voor de Julianastraat; dan zal het hier 1951 zijn. De kerk en de garage van Lievaart buiten beschouwing gelaten, kwam hier de eerste woningbouw in de Schanspolder tot stand. Op 16 augustus 1951 vond de aanbesteding van vijf woningen plaats. De raad stemde er op 27 september 1951 mee in dat die eerste straatJulianastraat genoemd zou worden. In mei 1952 trekken de bewoners erin: op Dr. 2, P. v.d. Velde; Dr. 4, Fr. Jensma; Dr. 6, A. van Santen; Dr. 8, P. Arkenbout en Dr. 10, L. v.d. Meer. Joris v.d. Meer zou nog tot 1956 de grond bewerken die overbleef, voor de Schans in 1957 geheel werd volgebouwd. Beginnen we onderaan, dan kijken we van linksaf op de daken van (A) de gereformeerde pastorie; (B) huize "Blanckenburgh" en (C) J. Kreiber/Abr. v. Vliet. Links naast de kerk de garage van Lievaart, gebouwd in 1948 en vanaf 1958 brandweergarage, vervolgens in 1967 "bevorderd" tot jeugdsoos "Novae" en in december 1982 gesloopt voor parkeerruimte. Links boven zien we de Emmastraat nog geheel in oude stijl. Bij het cijfer 1 het platte dak waaronder het gezin Luc. Koornneef woonde tot er in 1953 een nieuwe woning werd gebouwd. Het meest linkse deel van dit pand werd in die tijd bewoond door de familie H. C. Groenewegen, later door het gezin Fr. Voorberg en sinds 30 november 1967 is het bekend als "Douza". Het gedeelte van Luc. Koornneef werd uitgebreid en vormt vanaf september 1990 het onderkomen van drukkerij Rijpsma. Bij 2 werd in 1957 het pand voor bakkerij Van der Houwen geopend, sedert oktober 1985 Van den Heijkant. Bij 3 werd op 20 april 1958 het nieuwe pand van Breukel geopend. Op 28 november 1963 wordt bij 4 het tweede pand voor Breukels woninginrichting geopend, onder directie vande zoons Gerrit en Leen, toen respectievelijk30en21 jaarjong. Bij Ozien wehetpandvanB.H. den Boer,datin 1971 werdgesloopt voor de derde vestiging van Breukel, op 20 oktober 1972 door burgemeester Sloots geopend. Dat was met 1700 vierkante meter vloeroppervlakte de grootste. Bij 5 is tussen Ben den Boer en Roel Booden in 1963 de drogisterij van mevrouw Sala gebouwd. Tot zover de rechterkant van de Emmastraat.

Aan de linkerkant was in 1951 alles al- of nog - ingevuld. Zichtbaar vanaf links Dr. 3, de woning van Jan en Hadewij Groenewegen, vanaf 1952 J. v. d. Knaap met T. Doorduin en diverse inwonenden. Vanaf1976 woont daar Roel de Jong. Ernaast het nog niet gemoderniseerde pand Dr. 5 van schildersbedrijf G. Boer, in 1990 overgegaan naar schilderscentrum Budding. De nummers 7 en 9 waren in 1951 bewoond door Jac. Qualm en B. Leeuwenburgh (zie 10, 58). In september 1958 kwam Jan M. v.d. Meer Azn., getrouwd met Lijnie Degeling Jd., - na drie jaar Scheurpolder weer terug naar de bewoonde wereld en vond onderdak in nr. 7, waar ze anna 1993 nog altijd wonen. Nr. 9 werd na Leeuwenburgh bewoond door Harry Schippers en Wim de Bruin en is vanaf 1978 tot 1993 bekend als Sporthuis Rozenburgvan Leo Mol, vervolgens Dr. 11 (zie 10,58 en 59) in 1951 gezin en bedrijfvan C.A. Qualm huisvestenden sinds 5 april 1968 "Europhoto" van Harm Wasser. De drie dijkhuisjes daarnaast, nrs. 13,15 en 17, werden toen bewoond door de families wed. Adr. Kleijwegt, Piet van Spronsen en Arie Verboon, Op die plaats is in 1978 het duurste pand in de Emmastraat gerealiseerd. Daar is dan ook geen middenstander gevestigd, maar een apotheek. Het toen door de familie Van der Linde bewoonde huis nr. 19 is al jaren een winkelpandje, met wisselende handel. Het laatste dat gedeeltelijkzichtbaar is: het winkelpand van Lies van Dijk, zie deel l l , 20 tot 22. Achter de Emmastraat (Zuid) het weiland van Lievaart en Van Santen, vanaf 1958 de Zeeheldenbuurt.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Algemene voorwaarden | Algemene verkoopvoorwaarden | © 2009 - 2021 Uitgeverij Europese Bibliotheek