Rozenburg in oude ansichten deel 7

Rozenburg in oude ansichten deel 7

Auteur
:   J. Bergwerff
Gemeente
:   Rozenburg
Provincie
:   Zuid-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1492-9
Pagina's
:   168
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Rozenburg in oude ansichten deel 7'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  >  |  >>

6. Op donderdag 27 november 1913 wordt in de raadsvergadering bekend gemaakt dat de schoolopziener geen bezwaar heeft tegen de overplaatsing van de heer G.P. Moerman van de 2e naar de l e openbare school in Rozenburg. Dit zou weI eens de laatste schoolfoto van hem aan de Brielseheuvel kunnen zijn, want de oudsten zijn van 1900 en de jongsten van 1907, dus het moet hier 1913 zijn. Veruit de meeste kinderen van toen zijn in Rozenburg blijven wonen, of zijn er intussen overleden. Daarom geef ik u bij deze foto de informatie die mij op dit moment bekend is. De bovenste rij, van links naar rechts: juffrouw Evera, zij was een zuster van de timmerman van de Krabbe. Zij is evenals haar man Wouter van Kampen overleden; Teunis Vroon, geboren op 14 februari 1900, is overleden op 1 april 1979, zijn weduwe Jannetje van der Meer Jacdr. leeft nog; Arend Quak, geboren op 13 september 1904, is gehuwd met A.A. Barendrecht, beiden nog in leven; Bets Moerman, ongehuwd; Marie Romers Mdr., die evenals haar man, Jan P. Oudwater nog in leven is; Johanna Romers Mdr., geboren op 9 februari 1903, ongehuwd; Hendrika de Winter (Riek), geboren op 8 oktober 1901, haar man Kees van der Vliet is overleden; zij wordt geflankeerd door meester Huug Moerman, die evenals zijn vrouw Paulina van der Houwen is overleden, en aan de andere kant de oude meester G.P. Moerman, die al heel lang geleden is overleden. Op de tweede rij, half te zien: Geertje Oosterman Gdr.; J.A. van Pelt (Hannes) Pzn., geboren op 22 december 1903, zijn eerste en zijn tweede vrouw, de zusters Geertje en Mien Pols Wdr., zijn overleden; Cornelia van der Meer Thdr. is evenals haar man Jan van der Wilt overleden; Cornelia Mol Pdr., geboren op 20 augustus 1904, overleden op 26 november 1980; Jant Quak, ongehuwd; Jacoba van Pelt, geboren op 24 mei 1904, overleden op 11 mei 1972, haar man Willem Lievaart Wzn. is in oktober 1944 verongelukt bij een ontploffing; Frederika Bergwerf, geboren op 20 september 1903, haar man C. Quak is 29 april 1980 overleden; Adriana van Pelt Pdr., geboren op 8 september 1906, zij was getrouwd met Gerrit Breukel Jzn., beiden overleden; Nel van der Eijk, geboren op 11 april 1907, ongehuwd; haar zusje Maartje van der Eijk, die op 21-jarige leeftijd is overleden; en als laatste Maria van der Meer Thdr., geboren op 27 november 1906, haar man Cor de Bruin is overleden op 12 januari 1969. Op de derde rij: Japie Bergwerf, geboren op 6 november 1907, zijn vrouw Maria Degeling is op 17 januari 1968 overleden; dan Frans Rorners, die evenals zijn vrouw is overleden; Leen Moerman G.Pzn. is overleden; Henk van Pelt Chrzn. woont in de Haag; Goof van Oudenaarden, geboren op 29 juni 1904 is op 7 juni 1972, bijna 68 jaar oud, overleden, zijn vrouw Griet Doorduin Ldr. is nog in leven; Iman Moerman G.Pzn. is overleden; Arie Mol, geboren op 11 oktober 1905, zijn eerste vrouw Maartje Oprel is op 18 november 1976 overleden, hij is hertrouwd met Maria C. van Reeden; Herman J. Oosterman, geboren op 24 september 1906, is overleden op 1 februari 1976, zijn vrouw Wilhelmina Langendoen is nog in leven; dan Arie van Dijk Pzn., die in 1937 op 29-jarige leeftijd is overleden; de laatste: Johannes G. (Hannes) Romers Mzn., geboren op 24 januari 1906, is overleden op 3 juni 1974, zijn vrouw Barbara v.d. Vliet is nog in leven. Liggend, links: Simon J. Oosterman, geboren op 4 oktober 1902, is op 21 december 1962 door een auto dodelijk verongelukt, zijn vrouw Maart Voogt is nog in leven; met het leitje: Jan Goedendorp, geboren op 13 juni 1902, woont met zijn vrouw Mien Doorduin Ldr. in "Het Baken"; de laatste reehts is Johannes A. (Hannes) van Pelt Hzn., op 13 oktober 1944 door mitrailleurkogels dodelijk getroffen. Hij was 31 maart 1902 geboren. Zijn vrouw Pietje Robbemond leeft nog. Met hartelijke dank aan Frederika (Riek) Bergwerf, die mij deze foto in bruikleen gaf.

7. Postuum alsnog hulde aan meester Ardon, die met zijn sierlijke handschrift duidelijk op het leitje heeft geschreven: 4 Juni 1926. Op de bovenste rij ziet u, van links naar rechts: juffrouw Evera (t), Leen de Roos Jaczn., Leo Verhage, Gerrit van Oudheusden Jzn., Jaap Romers Dzn., Jan van Oudheusden Jzn., Daan van der Vliet Jzn. (t), Jaap van der Vliet Jac.Jzn., (t) en Gerrit de Winter, naast meester Ardon (t). Op de tweede rij: Jaantje Kruik (jong aan difteritus overleden), dan twee zusjes Ozinga, die bij de Schutsluis woonden, Neeltje van Oudenaarden, Tineke Stehouwer, Leens van Pelt Hdr., Annetje Quak Rdr., Bets de Winter, Annie Qualm Jdr. en dan drie zusjes, Geertje, Nel en Eva van Oudheusden Jdr. Weer vooraan Anna de Roos, Bep de Roos en dan de zusjes Jaantje en Pietje Robbemond. Vijf is Lena de Winter en achter het leitje is een vraagteken gebleven. Dan de vijf jongens: Arie Pols Wzn., Cor van 't Hof, Jan Stougie, Wim van Oudheusden en Krijn van der Vliet Jzn, (t). Zo, dat is dan in 1981 weI 55 jaar geleden. De Van Oudheusdens spannen met z'n zessen duidelijk de kroon. Vermoedelijk zijn er ook meer overleden intussen, maar omdat er zoveel buiten Rozenburg zijn gaan wonen, was dat ook niet precies te achterhalen. In "Nieuw Rozenburg" van 9 juli 1975 schreef ik: "Meester" Ardon Over/eden. Maandag 30 Juni is op 92-jarige leeftijd over/eden de heer Dingeman Ardon, vele jaren Hoofd van de Tweede Openbare School te Rozenburg. In zijn woonplaats Den Haag is hij Vrijdag 4 Juli gecremeerd. Dingeman Ardon werd op 4 Juni 1883 geboren. In de raadsvergadering van 20 Mei 1914 werd hij benoemd tot opvolger van meester Moerman, die 27 November 1913 was overgegaan naar de Eerste Openbare School aan de Binnendijk (later Molenweg}. Meester Ardon kwam van Stellendam als Ll-jarige en is tot 1945 - 31 jaar - Hoofd van de Tweede Open bare School aan de Brielseheuvel later Staaldiepsedijk, geweest. In die 31 jaar is meester Ardon een begrip geworden. Hij heeft zich leren kennen als een bekwaam onderwijzer. Honderden jongens en meisjes heeft hi] in die jaren afgeleverd, die, zover ze nog in leven zijn varieren in leeftijd van plm. 40 tot 71 jaar. Zij zullen deze dagen zeker den ken aan de hoofdonderwijzer die een stempel op hun leven drukte. Mevrouw Ardon-de Buck is nu 94 jaar. Enige dochter Willy in 1916 geboren heeft haar ouders altijd verzorgd. Zij wonen Harmelenstraat 18, in Den Haag. Tot zover het bericht van toen, dat enkele onjuistheden bevat, zoals blijkt na een telefoongesprek met Willy Ardon. Het is namelijk zo dat meester Ardon op 60-jarige leeftijd, op 1 oktober 1943, voorgoed is afgekeurd wegens toenemende doofueid en dus met pensioen ging. Zij geeft de informatie op voorwaarde dat van een en ander een discreet gebruik zal worden gemaakt. "Vader zocht nooit publiciteit," zegt ze. "Hij zou graag een ander in de schijnwerper plaatsen, maar zichzelf niet." Dan vraag ik of ik terwille van zijn vele oud-leerlingen toch iets mag noteren. "Vader was een onderwijzer van de "oude stempel" in de goede zin van het woord. Een hoofdonderwijzer met liefde voor zijn werk en voor zijn leerlingen. Hij had begrip voor de levensomstandigheden van de eenvoudige Rozenburgse bevolking, omdat hij zelf op een eiland geboren was. Ja, vader had een akte schoonschrijven, maar zet u er dan ook bij dat juffrouw Evera een heel goede onderwijzeres was die ook prachtig schreef..." In mei 1978 is mevrouw Jozina Ardon-de Buck op de zeer hoge Ieeftijd van 97 jaar overleden.

8. Vier fotootjes vol herinneringen, die ik met plezier heb bekeken en besproken bij de families L. Breukel, L. Looij en G. Quak. Op de eerste foto, links boven, ziet u de jeugd op het schoolplein van de 2e openbare school aan de Staaldiepsedijk. Het is vermoedelijk 1936. Het kleine meisje links vooraan is Sjaan Assenberg van Eijsden; boven haar, verder naar achteren, ziet u Cor Vermeulen rn en daar net bovenuit, met z'n armen wijd, Klaas van der Vliet. De grootste jongen op de voorgrond is de jongere broer Jaap van der Vliet. Achter zijn schouder, met armen ornhoog, Jannie Hordijk. Daar achter Kees Pols Wzn. en rechts van hem Bas v.d. Blink van de Noordbank. Dan weer helemaal vooraan, het hoofd net omdraaiend, Krijntje van Oudheusden. Net achter haar te zien: Arie Bergwerff Fzn. De historische waarde van deze opname ligt vooral in de achtergrond. Het tuinhuisje van de familie Ardon en de zijgevel van het schoolhuis - met aile ramen open - zijn voor velen herinneringen, die ze met de ogen dicht ook nog voor de geest kunnen halen. De oudsten, Klaas en Jannie, zijn van 1923 en de jongste, Sjaan, is van 1930, daarom mijn vermoeden dat het 1936 is. De foto rechts boven zou wei eens van 1940 kunnen zijn. Twee maal vier zussen op een foto. Acht "blommen" van meiden, geboren tussen 1921 en 1926, hier van 14 tot 20 jaar oud, nu, in 1981 tussen 54 en 60 jaar. Van links naar rechts ziet u: Krijntje, Mien, Ans, Lijntje, Maartje, Arendje, Nel en Wil. Eigenlijk is het overbodig om te zeggen dat de nummers I, 2, 5 en 7 dochters zijn van Jan van Oudheusden en Annetje van Seters en de nummers 3, 4, 6 en 8 dochters van Bastiaan Assenberg van Eijsden en Helena den Engelsman. Ik weet niet of het "Blookerstijd" is, maar er is in ieder geval tijd voor de fotograaf. Het was ook de tijd van aardbeien plukken, maar ik mis de "tipsen" en ook de aardbeien. Duidelijk is dat ze ook niet allen tot het plukkersgilde behoorden. Dat lijkt me ook eerlijk over de twee families verdeeld, "half om half'. Links onder ziet u de "bemanning" van een praalwagen, die tijdens de bevrijdingsfeesten in augustus 1945 even is afgestegen voor een foto. Negen Rozenburgse "Duitsers" en twee "moffengrieten". Dat werd toen uitgebeeld door elf echte Rozenburgers, op een wagen die in de optocht meereed. Staande van links naar rechts ziet u: Arie Klapwijk Azn., Gerrit Breukel Lzn. (t), Leen Looij, Jo van Eekelen (t), Gerrit van Vliet Wzn. en Clement Mol Jaczn. Gehurkt, van links naar rechts: Klaas Ouwendijk, Leen Bergwerf, Cor Visser Abrzn. (t), Adrie van Eekelen Jdr. en Cor van Vliet Azn. Vraag mij niet hoe ze die Duitse uniformen hadden "versierd" er waren altijd wei handige jongens die iets wisten te versieren -, maar ik vind het een plaatje dat echt wei voor de historie bewaard mag blijven, ook al zijn er intussen drie over/eden. Gelukkig dat we er toen - en nu nag - weer om lachen konden. Rechts onder een wagen die na de feestelijke optocht even stil staat in de Emmastraat, voor de dubbele woning van - toen - A.H. Lievaart en Z.G. Blasman. Het is de wagen van buurtvereniging "Brielseheuvel", die de landbouw uitbeeldt. De voerman is Wim Vermeulen, met zijn garibaldi op. Op de wagen poseren Jan Quak Wzn., Kees de Jong en Leen Breukel. Herinnering aan het "goudgeel graan", dat op Rozenburg zo'n belangrijke rol speelde. Terecht zijn de aardappelen en de bieten - achterop, goed in 't blad - niet vergeten, De produkten van Rozenburgs vette klei mochten gezien worden.

" (

9. We kunnen ver in de geschiedenis teruggaan om te ontdekken dat de veerhuizen, aan de Brie1se en Maassluise Veerheuvel, bijna tegelijkertijd zijn gebouwd omstreeks het jaar 1728. Het veerrecht voor beide veren was in handen van de gemeente Brielle. Dat lijkt heden ten dage wat wonderlijk, maar dat moet u ook weer in historisch licht zien. Brielle had een centrumfunctie ten opzichte van het achterland: heel Voorne en Putten. Zoals bekend kan zijn, zette Coppelstock reeds in 1572 z'n klan ten over tussen Brielle en Maassluis. Dat ging met de roeiboot tussen de zandplaten door en later door het "Staeldiep". Ook het "Staeldiep" slibde steeds verder dieht en dan wordt in 1728 de Staaldiepsedijk aangelegd. Daardoor wordt de "bekwame vaart" tussen Brielle en Maassluis afgesloten. Dus moesten de passagiers voortaan over de Staaldiepsedijk, via de Volgerweg, Zandweg en Zanddijk vice-versa tussen Brielle en Maassluis. De boten voeren nog niet op het kwartier, dus was het noodzaak aan beide zijden een veerhuis met wachtlokaal te bouwen. De gemeente Brielle kocht er tegelijk flinke stukken grond bij, want aileen een wachtlokaal bracht geen brood op de plank. De pachter verdiende zijn brood als landbouwer/veehouder. Hij was gewoon boer met een bijbaantje. Om daar nog eens over te praten was ik op 16 januari 1981 bij mevrouw Quak-Korres, de weduwe van de laatste pachter van het veerhuis aan de Brielseheuvel. Per 1 mei 1927 pachtte Adriaan Quak dit veerhuis met 12 bunder land voor de tijd van zes jaar, als opvolger van Piet Qualm. Twee dagen tevoren - op 28 april 1927 - was Adriaan Quak, geboren op 26 december 1902, getrouwd met Trijntje Korres, geboren op 18 oktober 1904. "Ja, de verkoop van melk aan huis voor de mensen van de Brielseheuvel hoorde er ook bij (een dubbeltje de liter toen), maar de eerste morgen kwam er geen klant. Wat bleek? Een andere boer had z'n knecht met melk langs de huizen gestuurd. Die wilde ons dat stukje broodwinning afsnoepen. Maar de klanten die dat door kregen kwamen toch terug. Rinus Verdoorn, die de koeien leverde, zei tegen mijn man: "Je bent met laag water omhooggevaren, 't kan eigenlijk niet slechter." Maar het werd nog slechter, want de echte crisistijd moest nog komen. Voor f 2,40 de 100 liter leverde je to en de melk en dan moest je ze 's morgens veer zevenen bij Korstiaan Barendregt brengen," zegt mevrouw Quak. De verplichtingen bij het pachten van het veerhuis bestonden uit het openhouden van het wachtlokaal, zolang de boot voer, zo tot een uur of tien 's avonds en het vervoeren van passagiers. Hun voorganger had een tapkast en schonk ook sterke drank (verlof A en B). Toen had het de sfeer van een cafe, compleet met biljart. Het echtpaar Quak wilde het als echt wachtlokaal zien en verkocht aileen melk, bier en limonade en verder ook rookgerei. "Er kwam eens iemand binnen," vertelt mevrouw Quak, "die bij een tafeltje ging zitten en vroeg of ik een kist bier naast z'n stoel wou zetten. Hij legde z'n beurs op tafel en zei: "Je telt maar hoeveel ik er leeg drink en dan haal je 't geld er maar uit." Daar ben ik niet aan beg onnen en daar had deze man geen begrip voor," herinnert zich mevrouw Quak. "J a, als de boot blies wisten we dat er ingespannen moest worden. Dan moest mijn man als hij in 't land aan het werk was, het paard gaan vangen, inspannen en de passagiers ophalen. Heen en weer van de Brielseheuvel naar het Maassluise veer, dat was tien kilometer met de kapkoets, voor een rijksdaalder. .. " In de kronieken lees ik op 20 mei 1932: Adr. Quak doet afstand van verlof A. Het wachtlokaal is overbodig geworden omdat Van Noort uit Brielle in 1931 een busdienst is gaan exploiteren tussen Brielle en het station Maassluis. Op de foto ziet u de deur van het wachtlokaal, die later diehtgemetseld werd. Links van die deur, de eerste twee kozijnen, waren van de wachtkamer.

10. Uiteraard zijn er de herinneringen aan het grote oude veerhuis. "Ik deed alles aileen, maar vrijdags kwam er altijd weI een van de dochters van Jan(tje) van der Vliet bij mij werken. Dat zijn er verschillenden geweest en daar heb ik veel plezier aan beleefd. 't Gebeurde wei, als ze 's zaterdagsavonds een paar sigaren kwamen kopen voor hun vader en ik zat kousen te stoppen, dat zij verder gingen met stoppen. Toen hun broer Gerrit op liep te knapp en, nadat hij voor tbc gelegen had, nam hij de passagiersdienst naar het Sluise veer nogal eens waar voor mijn man en dat kwam hem soms heel goed te pas." De gemeente Brielle heeft in 1933, nadat het pachtcontract was afgelopen en de wachtkamer door de busdienst overbodig was geworden, alles voor een redelijke prijs aan Adr. Quak verkocht. Dan is hij eigenaar van het veerhuis en de 12 bunder bouwland en is de functie van het veerhuis na 205 jaar verleden tijd. Intussen is op 7 juni 1928 dochter Corrie geboren. Op 20 december 1932 overlijdt de 27-jarige echtgenote van Ben Quak (zie afbeelding 46, deeI4). De tweeling van de zo jong overleden moeder is dan elf maanden. Mevrouw Quak neemt ze allebei in huis. Ruim een half jaar later, op 9 juli 1933 wordt zoon Wim geboren. Tevoren is de ene- helft van de tweeling naar anderen gegaan, maar Aadje zal 3 1/2 jaar bij haar blijven, om als een zusje van Wim op te groeien. Mevrouw Quak kan zich, dank zij het feit dat er geen wachtlokaal meer is, geheel aan de kinderen wijden. In die tijd wordt ze vier dagen per week bijgestaan door Bab van der Vliet. Als die in 1934 trouwt, wordt ze opgevolgd door Leens van Ai van der Vliet, die gelukkig ook goed met de kinderen overweg kan. Adriaan Quak hoeft niet meer uit z'n werk te lopen voor de passagiers van de veerdienst en kan zich geheel aan zijn bedrijf wijden. Eerst doet hij alles met paarden, dan komt ten slotte de "Buick". Een afgezaagde luxe auto, waarvan mevrouw Quak een aantalleuke foto's heeft, .Daar heeft mijn man ook zijn rijbewijs mee gehaald," zegt mevrouw Quak. Op de inzetfoto is het 1939 en ziet u Adriaan Quak met 6-jarige zoon Wim, die al vroeg gei'nteresseerd is in alles waar een motor in zit. De tijd gaat door, ook tijdens het onderhoudend vertellen van mevrouw Quak. Corrie trouwde met Johan van der Hoven; zij hebben twee kinderen en wonen nu in Haastrecht. Wim trouwde op 31 augustus 1955 met Jo Francke, afkomstig uit het Walcherse Koudekerke, die in 1945 met haar ouders op de Scheurpolder neerstreek. Voor hun huwelijk ondergaat het oude veerhuis, Staaldiepsedijk 74, een grondige verbouwing. Op het schilderstuk van Van Leeuwen ziet u hoe het er achter uitzag na die verbouwing in 1955. Hier werden twee kinderen geboren, de twee volgenden zouden in Duitsland worden geboren. Als de draglines en de bulldozers oprukken voor de aanleg van Europoort, gaat namelijk het gezinnetje van Wim begin 1962 naar een boerderij in Rysum, West-Duitsland. Op 15 april 1963 ~ mevrouw Quak heeft alles chronologisch in een boekje opgeschreven vertrekken ze zelf naar Emmeloord. Daar missen ze het contact, waaraan vooral Adriaan Quak zo'n behoefte heeft. Ze komen op 21 juni 1965 terug naar Rozenburg en betrekken een nieuwe bungalow aan de Elzenlaan. Dan kan hij ook het kerkorgel weer gaan bespelen, wat hij vanaf zijn elfde jaar gedaan heeft. Op 8 augustus 1969 speelt hij in een trouwdienst en krijgt achter het orgel een hartaanval. Het laatste lied dat zijn handen aan het orgel ontlokten was: "Gij zijt, 0 Heer, mijn schuilplaats en mijn haven." Op 11 augustus 1969 overlijdt Adriaan Quak op 66-jarige leeftijd. "Hij mocht overgaan naar de triomferende Kerk," laat de kerkeraad in de rouwadvertentie zetten ...

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek