Rozenburg in oude ansichten deel 8

Rozenburg in oude ansichten deel 8

Auteur
:   J. Bergwerff
Gemeente
:   Rozenburg
Provincie
:   Zuid-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2296-2
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Rozenburg in oude ansichten deel 8'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  >  |  >>

VOORWOORD

Mij werd verzocht een voorwoord te schrijven voor het achtste deel van "Rozen burg in oude ansichten".

Graag doe ik dat.

Deze serie boekjes geeft eigenlijk veel meer dan .xmde ansichten". Foto's uit alle mogelijke verzamelingen, duidelijk toegelicht voor degenen die het niet meer uit eigen wetenschap kennen. Het is goed dat deze serie vlot verschijnt, want over niet al te lange tijd zal er van de oude Rozenburgers niemand meer over zijn die het allemaal zelf heeft meegemaakt. Gelukkig dat het nageslacht uit de toelichting en de erbij vermelde namen nog het voorgeslacht kan terugvinden. Dat verhoogt de waarde van deze uitgave in hoge mate.

AI in zeven verschillende toonaarden werden voorwoorden geschreven. Het valt daarom niet mee nog iets nieuws te vermelden. AI wat in de boekjes staat opgetekend gaat over iets wat was. Weinig dorpen in Nederland zullen zo'n totale verandering en vemietiging van het oude hebben meegemaakt. Daarom is het goed dat in beeld en geschrift het verleden wordt opgehaald en bewaard voor de toekomst. "In het verleden ligt het he den en in het nu wat worden zal." Dat is een waarheid die nooit vergeten mag worden.

Ik wil besluiten met een variant op het voorwoord van wijlen burgemeester Aschoff: In dit boekje vindt u van alles uit een afgesloten periode van een gemeente die het waard is dat dit voor het nageslacht wordt vastgelegd.

J. Kuiper

INLEIDING

U heeft lang moeten wachten op dit achtste deeltje. Bijna twee jaar. Er is ook veel gebeurd in die tijd ...

21 September 1981 werd ik het ziekenhuis ingeschoven. Het gebroken schouderblad en de gebroken rib ben ik allang vergeten. Maar die hersenschudding ... Zij die het weten konden zeiden: Daar moet je een jaar voor zetten! Na ruim anderhalf jaar weet ik het nog niet. AIle menselijke cellen groeien aan, hersencellen niet. De functies moeten door de andere hersencellen worden overgenomen. Dat gaat, zegt men, beter als je dertig bent ... Als je tegen de zestig aan leunt gaat de leeftijd een behoorlijk woordje meespreken ...

Ik had er voor mijn gevoel na dat ongeluk weer tijd bijgekregen. Zou ik die tijd in mijn schuurtje en mijn tuintje moeten vullen? Het gevecht om weer door te gaan met dit werk is moeizaam verlopen. Er kwamen wat betere dagen, maar telkens had ik het gevoel weer terug naar "af' te moeten ... Telkens weer proberen om wat te schrijven en te voelen dat de hersenen niet willen registreren. Moeizaam bleef het, ook omdat ik alles wat ik in vorige boekjes had geschreven opnieuw moest gaan lezen. Ik moet mij alles weer opnieuw "eigen" maken. Mijn beschadigde hersenen steeds weer trainen. Dat kon alleen op de goede uren en dagen .vanheverlee". Daardoor is de geboorte van dit achtste boekje een heel moeilijke bevalling geworden. Ik heb daardoor ook minder afspraken gemaakt voor gesprekjes deze keer. Ik kon gelukkig uit een grote voorraad foto's en materiaal putten. Er zal wel eens gedacht worden: "Waarom is hij daar weI geweest en niet bij ons? " Geduld, beste mensen, geduld! Dat is vanaf september 1981 mijn wachtwoord geweest.

Al is het sterk vertraagd, het is dan toch gelukt, gelukkig wel, In dit achtste deeltje ga ik met u vanaf de Veerheuvel even door de Emmastraat en de Molenweg naar Blankenburg. Vervolgens naar het Veerpad en een stuk Kerkdijk, om langs Oud-Rozenburg, via Bomendijk en Zanddijk, naar de Staaldiepsedijk te gaan. Ten slotte bezoeken we nog even de Krabbe om langs de Zeehond op de Noordbank te arriveren. De laatste drie bladzijden zijn gewijd aan "de Ramp". Dat is anna 1983 dertigjaar geleden ...

In dit achtste deeltje treft u 153 foto's aan, waarop 962 personen voorkomen. Als u alle acht deeltjes bezit, heeft u de beschikking over 900 foto's van Rozenburg en haar inwoners. Als extra vindt u in deze uitgave een afdruk van een stafkaart van Rozenburg, gedateerd 1936 en herzien in 1948. De meest verfijnde kaart die er bestaat van Rozenburg zoals het was tot 1956. Neem er de loep bij en u zult er elke druivenkas op ontdekken!

Bedankt, beste mensen, voor uw foto's, voor uw informatie en gedichten. Bedankt mijnheer Kuiper, dat u bereid was het voorwoord te verzorgen. Ten slotte: bedankt allemaal voor uw geduld, maar vooral voor uw onvergetelijk medeleven!

Jo Bergwerff Laan van Nieuw Rozenburg 14,3181 VC Rozenburg, Telefoon 01819 - 12811

1. Piet van der Linde was meer dan veertig jaar nauw betrokken bij het overzetten van de inwoners van Rozenburg naar de Maassluise kant. Drie jaar geleden gaf hij mij een foto mee van de veerboot "Rozenburg" op het droge. "Die mag je gebruiken, maar ik moet hem wel terug hebben, hij komt nog bij de "omes" vandaan." Dat zijn de gebroeders Piet en Teun van der Linde, die tot hun dood in de Buurt hebben gewoond. "Zoek jij nou maar eens uit wanneer dat geweest is!" Dat was dus tegelijkertijd de opdracht. Jammer dat de "omes" het niet verteld hebben ...

Wie moet je raadplegen? Van het oude veerbootpersoneel is niemand meer in leven. lk vraag het Jan Degeling en die zegt: "Dan moetje bij mijn zus Catrien zijn, die is van 1903 en die zat er op to en het gebeurde." Zus Catrien is de weduwe Wim van den Berg, van het cafe annex kolenhandel in de Laan.

Ret bleek een heel goeie tip.

Mevrouw Van den Berg: "Ja, dat klopt, ik ben van 1903 en ik zat in de tweede klas toen het gebeurde. Dat was dus in 1911. Vader liet toen het huis bouwen aan de Zanddijk, dat later verrold is. Daar woont nu mijn dochter in met Kors van der Knaap. Wij woonden tot 1911 in Maassluis, daar zijn Jan, Kors en ik geboren en in de Grote Kerk gedoopt. AIleen Adriaan is op Rozenburg geboren. "Wij maakten eigenlijk nooit gebruik van de veerboot. Vader roeide ons altijd zelf over. lk zie me nog zitten tussen die hoge golven, sorns zag je niets meer."

Die dag, 29 september 1911, was het zulk boos weer dat vader Degeling geen risico durfde nemen. "Wij gingen met de veerboot mee en kwamen op het Veergors terecht. lk werd er door Piet van der Linde af gedragen, dat weet ik nog goed," besluit mevrouw Van den Berg-Degeling.

Jan Degeling weet nog hoe ze de veerboot met een soort bok hebben gelicht, waarna er balken onder werden geplaatst. .Daar hebben ze een soort smeerbedding van gemaakt en z6 hebben ze hem er af $ekregen." Ret is eenenzeventigjaar geleden nu ... Er staan vijftien personen op en bij de "Rozenburg". Ook een paar jongens, die, als ze nog in leven zijn, nu minstens vijfentachtig jaar moeten zijn. Ik betwijfel of ik nog te weten zal komen wie er op deze foto staan. Maar,je weet nooit ... , ik houd me aanbevolen! Om dat nu een beetje op te vangen, plaats ik er een foto bij van een bemanning die ook op de "Rozenburg" heeft gevaren. Het zal omstreeks 1920 zijn.

Van links naar rechts: Jan Altena, Jacob van der Stelt, Leen van der Hoeven, Job van der Zee en Joost Oprel, Dit is een foto van Van den Akker en ik kreeg hem in bruikleen van mevrouw G. Westerneng-Kraak.

2. Toen Arie van Dam, geboren op 16 maart 1868, zijn eerste vrouw Aria Versteeg op 20 oktober 1919 door de dood verloor, toen ze vijftig jaar was, bleef hij met acht kinderen achter. Dat waren Maarten, Dirk, Martina, Johannes, Bastiaan, Anna, Christoffel (Stoffel) en Arie Pieter, die altijd Aas werd genoemd. Wat dat in die tijd betekende, vooral omdat er twee zoons invalide waren, is bijna niet voor te stellen. Hij hertrouwde met de weduwe van Willem van Dijk, geboren in Lage Zwaluwe en woonachtig in Spijkenisse. Van Dijk was op 12 november 1918 op zesendertigjarige leeftijd aan de beruchte Spaanse griep overleden. Die weduwe was Elizabeth van Rij, geboren op 20 oktober 1878 en zij had een dochter, toen zij in april 1920 hertrouwde met Arie van Dam, hetgeen voor beiden het tweede huwelijk betekende.

Het is dochter Adriana (Jaantje), geboren 15 juni 1909, sedert 2 maart 1933 de vrouw van Johannes Klink, die me dat allemaal door de telefoon vertelde. "Ja, we zijn dit jaar al vijftig jaar getrouwd hoor! Ik weet nog dat mijn eigen vader op de Welplaat bij Jaap Vos werkte. Toen wij naar Rozenburg kwamen, in 1920, was ik elf jaar en was Aas eigenlijk mijn drie jaar ouderejongste broertje." Deze informatie wilde ik graag hebben, omdat ik in 1979 van Anna van Dam - de vrouw van IJs Koornneef - to en ze nog in de Margrietstraat woonde twee fete's meekreeg. Intussen is zij op 8 november 1980 op zevenenzeventigjarige leeftijd overleden.

De twee invalide broers Dirk en Stoffel van Dam, zoals we ze gekend hebben, wil ik door deze fete's weer even bij u terug brengen, Met pet Dirk in zijn werkkloffie en in de rolstoel Stoffel in pakkie een, We gaan in gedachten terug naar de fietsenstalling bij de Veersteiger naar Maassluis. Daar hebben zij hun leven grotendeels geleefd. Als jongelui hebben wij hen leren kennen zoals zij heen en weer reden tussen hun fietsenstalling en de ouderlijke woning Molenweg 33, tot 1945 Binnendijk B 16. Ondanks hun handicap opgeruimde kerels, die ook in die tijd toch hun werk en hun plezier hadden. Dikwijls geholpen om boven te komen bij de oprit van de Laan naar de Heuvel. Terug naar huis gingen ze - om beurten - in hun invalidenwagens op hetzelfde punt met een "rotgang" naar beneden en dan was het lachen geblazen. Er is wat gein geschopt en er is wat afgelachen in dat houten gebouwtje op de Heuvel.

Dirk is op 11 november 1944 op vijftigjarige leeftijd overleden toen ze nog aan de Molenweg woonden. "Ik weet nog dat Leen de Ronde en Jan van Vark hem op bed om kwamen leggen toen mijn moeder het niet meer kon en dat dominee De Ru de rouwdienst heeft geleid," vertelt Jaantje door de telefoon. "In februari 1949 zijn ze verhuisd naar de Heuvel, dat huis naast Kees Voorberg. Een maand later is mijn moeder daar overleden, toen ze zeventig jaar was." Daarmee is de verzorging van vader en zoon Van Dam weggevallen. Vader Van Dam krijgt onderdak bij dochter Anna - Us Koornneef - op "het Fort" aan de Kerkdijk en Stoffel bij zus Martina - Cor van Dam - op "de Woning". Vader Arie van Darn ging in 1952 naar "Vredeheim" in Rockanje, waar hij hetzelfde jaar op vierentachtigjarige leeftijd overleed. Toen Kees Boer in 1951 een officieel wachtlokaal startte nam hij ook de fietsenstalling over. Stoffel werkte nog een aantal jaren bij de Sociale Werkplaats in Maassluis en is op 20 november 1963 op achtenvijftigjarige leeftijd in "Vredeheim" overleden.

3. Hoewel ik altijd tracht zelf alles op te lossen via navragen, heb ik het bij deze foto opgegeven. Dit is een probleemgeval, waarvoor ik de medewerking van kijkers en lezers in wil roepen.

WIE ZIJN DIE JONGE KERELS OP HUN STOOMFIETSEN??

De foto is genomen v66r het niet zichtbare dubbele winkelpand van Groenewegen en Weeda in de (toen nog zo geheten) Buurt. Waarschijnlijk zijn het klanten van motor- en rijwielhandel Huib Groenewegen, die even geposeerd hebben met hun stoomfietsen. Het is, vermoed ik, rond 1920.

De oude Buurt vanuit het westen gezien, officieel ook daar Bomendijk en sedert 1946 Emmastraat. De panden van Jan Westdijk en Jasper van der Hout zijn nog niet gebouwd. De woning van Meindert Groeneveld is in 1932 verbouwd tot dubbel woonhuis, waar nu Teun van der Meer en weduwe Jac. Marsman wonen. Dat is allemaal voor en in 1932 gebeurd. De sloot is nog niet dieht en de stoep wordt nog gebruikt. Wie gaat er wat uitspoelen? Van wie zijn paard-en-wagen en wie zitten erop en loopt er tegen de zon inkijkend juist voorbij? Boven de rechter "motorduivel" ziet u de nokken van de timmerwinkel en het woonhuis van Blasman. Naast de pet van de linker ziet u de woning van Korstiaan Kleijwegt en daar voorbij het huis van de bovenmeester, later van C. Kans, dokter Van Vlaardingen, Arie Klapwijk en Manus de Bruin. Een pracht foto, een leuk tafereel, omdat oud en nieuw elkaar ontmoeten. Een mooie herinnering aan "de Buurt".

De motorfietsen, gevaarlijk hard rijdend, werden "de schrik der paarden" genoemd. In dit verb and is het interessant om in het Rozenburgse raadsverslag van 2 september 1919 te lezen: Naar aanleiding van wat in de notulen vermeld werd omtrent te nemen maatregelen tegen te snel rijden door auto's en motorfietsen, wordt, op voorstel van de heer P. van Dam besloten voorlopig op een 8-tal pun ten in de gemeente borden te plaatsen waarop komt te staan:

LANGZAAM RIJDEN MAX. SNELHEID 10 K.M

De borden zullen geplaatst worden bij de drie veren, aan de Tol (bij Villeriiis} aan de Heul (bij Kleijwegt} aan de Zuidzijde (bij Voorberg] bij de Brielsche heuvel en bij het oude Postkantoor. (Dan konje maar beter gaan fietsen ... )

Na een jaar of vijf in het archief te hebben gelegen, gaat deze foto dan nu mee, in de hoop dat er reacties op komen. lk ben benieuwd!

4. Deze foto heeft mij meer tijd gekost dan welke andere ook. In 1978 gaf mevrouw A. Nieuwenhuizen-van Oudenaarden haar al mee. Toen ik er volop mee bezig was bleek mevrouw C. Degeling-van der Meer haar ook te bezitten. lets scherper en met een persoon meer (uiterst rechts). Ze keken vroeger niet zo krap met afdrukken. Uit het archief van J. van der Knaap bleek dat Lievaart en Van Santen op donderdag 30 juli 1925 voor het eerst een dagtocht met aardbeienplukkers organiseerden naar Hoek van Holland en Scheveningen. "De Westlander" meldde daarover: Een tweetal vrachtauto 's was noodig om al het, meest jeugdige, person eel te vervoeren. De vriigevigheid dezer werkgevers werd door allen op hoogen prijs gesteld.

Kostelijke foto met die twee T-Fordjes. Ook bij A.L. Noordermeer zag ik deze foto eerder. Toen vertelde de op 11 april 1982 op tachtigjarige leeftijd overleden Arie Noordermeer: "Ik had hem nog zo kort dat ik het niet alleen aandurfde (de verantwoording voor tweeentwintig passagiers in de open laadbak), dat risico durfde ik niet te nemen. Toen heb ik de leverancier, Huib Groenewegen, gevraagd die dag voor mij te rijden."

Hier ziet u hen dan achtenvijftig jaar geleden afgebeeld. Met veler hulp heb ik de meeste namen achterhaald, echter niet allen en er zijn twijfelgevallen bij ... Daar heb ik een vraagteken bij gezet. Op de eerste T-Ford ziet u op de bovenste rij, van links naar rechts: 1. Jannetje van der Linde Jdr., 2. Ko Kleijwegt Wdr. t (Piet van Seters), 3. Annetje Kleijwegt Adrdr. (Koos van 't Hof), 4. Jannie Schilder Cdr. t (L. Bergwerf), 5. Johanna Bergwerff Jdr.? (C. Breukel Jzn.), 6. Trijn Vark (Nandor Sareadi), 7. Cor Degeling (Joris van der Meer Thzn.), 8. Catrien van der Laan (van de wagenmaker), 9. boven haar Jannetje Varekamp t (C. Barendregt t) en 10. Gerretje van der Houwen (A. Sonneveld).

Op de tweede rij, van links naar rechts: Gre van Spronsen Ldr. (A.M. Bartels), 2. Hanna Quak A.Adr. (Jan Breukel t), 3. Marie Degeling Gdr. t (Jac. Bergwerf' ] ), 4. Pietje van Balen Kdr.? (Maarten 't Hart), met 5. Jannetje van Balen Kdr.? (Jaap Booster), iets hoger 6. Saar van Balen Wdr. (J.A.J. Pols t) en 7. Marie Kleijwegt Cdr. (A.J. van Ham t).

Bij de auto staan Willem van Santen ten Arie Herman Lievaart en in de auto zitten ten slotte: 1. Arendje van Oudenaarden Johdr. (L. Nieuwenhuizen t), 2. Sien van Dijk, 3. Marie van der Linde Wdr. (H. Verweel t), 4. Nel van der Linde Wdr. (Bram Degeling), 5. Jannetje Varekamp Adr. (W. van Pelt) en 6. Bassie Quak A.Adr. (L. Vellekoop).

In de tweede auto staan op de bovenste rij, van links naar reehts: 1. Wim Quak Wzn.?, 2. met pet?, 3. met muts ?, 4. Maart Voogt (S.J. Oosterman t), 5. Jaan Visser Bdr. (De Geus), 6. Mien Voogt, 7. Neeltje Visser Bdr. (A. Sjouw t) en 8. Trui Voogt (Adr. Oosterlee ).

De middelste zes, van links naar rechts: 1. Jaap Quak A.Azn., 2. Arie van Dijk Jzn.?, 3. Aart Quak A.Azn., 4., 5 en 6. drie dames met hoed, van wie de laatste Ger Kerkhof (Daan Bestebroer) kan zijn. De anderen zijn nog vraagtekens. Bij het schut zitten, van links naar rechts: 1. Adr. Kleijwegt, 2. Wim de Bruin, 3. Adriaan de Jonge, 4. Huib van der Knaap, 5. Koos van Balen Korszn., 6. Jan de Bruin", 7. en 8. vermoedelijk doehters van Piet Goudappel; a1s dat klopt zijn het Anna en Maart. Bij de Ford Huib Groenewegen en Arie Noordermeer, beiden overleden.

Ieder die alsnog informatie kan verstrekken: "Hartelijk welkom!"

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek