Rozenburg in oude ansichten deel 9

Rozenburg in oude ansichten deel 9

Auteur
:   J. Bergwerff
Gemeente
:   Rozenburg
Provincie
:   Zuid-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3138-4
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Rozenburg in oude ansichten deel 9'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  >  |  >>

VOORWOORD

Een voorwoord in een boekje schrijven is nu echt niet iets wat men dagelijks doet en zeker ik niet. Daarom wil ik op mijn eenvoudige manier proberen te schrijven wat er in mijn gedachten opkomt als ik aan de naam "Rozen burg" denk.

Ik werd er geboren in het kleine "oude huisje" tegenover de molen en heb er zeer veel mooie herinneringen aan,

Ik mocht daar genieten van een heerlijke onbezorgde jeugd. Het komt mij dan zo voor of het altijd mooi weer was en of altijd de meidoorn bloeide in de burgemeesterstuin.

Als ik dan zo'n oude ansicht van de Molenweg zie, dan denk ik er aan hoe ik daar met mijn vriendinnetje een huisje bouwde van veilingkisten, die altijd weI ergens in de omgeving stonden. En nog zoveel andere fijne dingen. Hoe gezellig en gernoedelijk alles toen nog toeging.

Op verschillende plaatsen heb ik er 36 jaar achtereen gewoond. In verband met het werk van mijn man gingen we daama in Vlaardingen wonen. We konden er eerst niet zo goed wennen, maar hebben er later toch een fijne tijd gehad, nog jong en gezond. Maar Rozenburg bleef toch altijd voortleven in ons hart en het was iedere keer een vreugde als er weer een nieuw boekje uitkwam. We gingen er regelmatig nog heen en reden dan altijd een rondje, om te zien, hoe ver ons geliefde geboorteplekje omgewoeld en verwoest werd.

Iedere keer was er weer wat verdwenen, dingen en plaatsen waar we van hielden, net zo lang tot er bijna niets meer over was. Maar, na twintig jaar Vlaardingen, kwamen we weer terug en we waren "weer thuis". En als ik dan, vanuit onze flat, de molen iedere dag zie, die als een fiere "oude reus" uitsteekt boven al dat vreemde en nieuwe, dan denk ik: "Nee, ons Rozenburg is niet weg, het Ie eft nog! " Ook al is alles anders geworden en zal het ook altijd in ons hart blijven voortleven zoals het eens was.

Ik ben trots dat ik dit mocht neerschrijven op verzoek van Jo Bergwerff, die de herinneringen aan al dat oude en goede en soms ook verdrietige, levend houdt. Naar we hopen nog lange tijd,

Dit was dan wat ik te zeggen had en ik wil nu eindigen met deze woorden: .Rozenburg, ik hou van jou, voor altijd! "

Rozenburg, 3 maart 1985

Lien Quak-Schilder

INLEIDING

Zo is dan deel 9 realiteit als u dit leest. Ik ben weer op de fiets gestapt en rond gereden over ons vroegere Rozenburg. Vanaf de Veerheuvel, via de Koninginnelaan naar de Bomendijk, Oud-Rozenburg en de Dwarsweg. Dan vervolgen we onze route via de Molenweg en rijden weer naar het veer Nieuwesluis, nog even afstappend hier en daar in Blankenburg. Vanuit het Veerpad gaan we rechtsaf, om via de Kerkdijk naar de Bosselaan te gaan. We rijden terug door de "Ouwepolder", kijken nog wat rond aan de Molenweg en stappen ook eens af in de Emmastraat, nou ja "de Buurt" natuurlijk. We nemen nu ook eens meer de tijd om aan de Zanddijk en de Zandweg te verpozen. Dan gaan we via de Volgerweg naar de Staaldiepsedijk, groeten nog even de bewoners van de Krabbe en gaan ten slotte nog bij "de Dam" kijken.

Ik weet nu al dat er door een aantallezers gedacht of gezegd zal worden: "Waarom is hij nou bij rnijn buurvrouw of buurman geweest en bij mij nog niet? " In dat geval herhaal ik wat ik ook de vorige keer neerschreef: "Geduld beste mensen, dat is ook mijn wachtwoord geworden."

Bet is 1985. We leven 40 iaar in vrede! In dit boekje heb ik daar meermalen bij stilgestaan. Soms zeer bewust, soms ook door de verhalen die spontaan loskwamen ...

Gedenken of herdenken houdt ook dankbaarheid in. Dankbaarheid voor 40 jaar vrijheid. Dit ter verantwoording bij dit 9de deeltje over Rozenburg.

Onze jongste dochter heeft rnij aan het denken gezet. "Waarom zijn het altijd mannen die het voorwoord schrijven?" U ziet het resultaat. Hartelijk dank aan onze eerste voorwoordschrijfster Lien Quak-Schilder, Zoals het spontaan bij haar opkwam is het ook uit haar pen gevloeid.

Uiteraard ook nu weer dank aan aIle medewerkenden! De foto's, de verhalen en de gegevens van veel families mocht ik weer verzamelen en optekenen. Daardoor is het nog steeds mogelijk door te gaan. U vindt in dit deel 188 foto's en pentekeningen waarop 845 personen voorkomen. Als u alle 9 delen bezit heeft u 1088 foto's in huis van Rozenburg zoals het was!

Na de verschijning van deel 8 heb ik aanvullende informatie gekregen (bedankt meedenkers! ) die ik graag doorgeef. Bij afbeelding 5, onderste regels: 1. Jac. Romers, 2. Piet Voogt Adrz. 3,4 en 5 kloppen, 6. Koos van Baalen Pz. en 7. Leen Voorberg Sz. Afb. 9,laatste regel: Cor van Dam Mz. is niet geemigreerd, dat is zijn broer Dirk. Afb. 15, nr. 5 is niet Bets, maar Lena de Bruin Wd. Afb. 42, de achtste drager bij de begrafenis van Henk Kistemaker, was Dirk Quak Az. Afb, 60, de laatste drie regels: Het antwoord: 1. Marie Romers, 2. Krijns Romers en naast het leitje Huib Romers, drie kinderen van Johannes Romers en Clazina van der Knaap, met wie u in dit deel bij afb. 69 nader kennismaakt. Ten slotte afb. 68, de 3de regel van onder, daar zit niet Johannes A., maar Jacob van Pelt op het paard. Pakt u de pen om het voor uzelf (of uw nageslacht) aan te vullen in deel 8?

Graag eindig ik met u veel kijk- en leesplezier te wensen.

Maart 1985

Jo Bergwerff Laan van Nieuw Rozenburg 14, 3181 VC Rozenburg, tel.: 01819 - 12811

1. Dit 9de deeltje wil ik beginnen met onze Rozenburgse Harrnonievereniging V.d.I., Uitspanning door Inspanning. Op 6 oktober 1984 werd namelijk het 85-jarig jubileum gevierd. Ik heb de "staatsiefoto" gekozen, omdat het voor het eerst was dat V.d.I. over uniformen beschikte. "J a," zegt Cor van 't Hof, "ik werkte toen bij Verolme en voor de opening van de werf werd het duidelijk dat Cor Verolme er op stond dat de Rozenburgers voor de muzikale omlijsting zouden zorgen." Twee directieleden, de heren Bogert en Sonne, kwamen op een repetitieavond Iuisteren en dat mondde uit in de vraag: "Kunnen en willen jullie voor ons optreden?" Onze reactie was: "Ja, maar we hebben geen uniformen." En Cor Verolme zei: Dan moeten ze uniformen hebben! Een dag later lie ten ze al een lapje stof zien, de bestelling was al geplaatst, want het was "kart dag". Voor f 12.000,was V.d.I. "am door een ringetje te halen", met nieuwe uniformen, petten, overhemden en stropdassen. Op dinsdag 25 juni 1957 tijdens de gewone repetitieavond werd deze foto gemaakt, voor de nag bijna nieuwe muziek.itent", die op 3 september 1955 door V.d.I. werd ingewijd.

V ziet op de bovenste rij, van links naar rechts: 1. Cor Degeling, 2. Gerrit Quak Lz., 3. Jan Quak (Orne Jan t), 4. Siem Qualm Gz., 5. Arie van der Meer CiJz., 6. Jan Quak Lz., 7. Gerrit van Seters Hz. t, 8. vaandeldrager Arie van Ringelesteijn, 9. Arie van Gaalen t, 10. Gerrit Boer, 11. Rien van Oudenaarden L.Hz. t. 12. Gerrit Quak Jz., 13. Teun van Oudenaarden L.Hz. t en 14. Kees Louwen t. Op de tweede rij van links naar rechts: 1. Jaap Mol, 2. Arie van Pelt J.Az., 3. Bram van Santen Wz., 4. Leen Quak Jz., 5. Siern van Es t. 6. Klaas Boer, 7. Adr. van Oudenaarden Mz., 8. Daan van der Vliet Jz. t. 9. Kees Boer t. 10. Leen Degeling, 11. Teun van der Meer Az., 12. Jan Kleijwegt Gz., 13. Daan van der Meer C.Jz. t, 14. Dirk Meijer, IS. Huib van der Wilt ten 16. Daan Louwen. Op de voorste rij: 1. Riet Bergwerff Cd., 2. Truus Lievaart, 3. Corrie Boer, 4. Ma de Bruin Cd., 5. Cor van 't Hof, 6. directeur W.F. de Zwart, 7. voorzitter J.W. Kleijwegt, 8. Jaap Boer, 9. Gerrit Lievaart, 10. Nelis van Oudenaarden Mz. t en 11. Jan van der Meer Az.

Twee dagen na het maken van de foto was het 27 juni 1957, de opening van de Verolmewerf, waarbij tegelijk de kiel werd gelegd voor de bouw van de allereerste tanker. Tijdens de opening bedankte voorzitter Kleijwegt vo or de "vorstelijke gift" van de uniform en en bood een door directeur Zwart speciaal gecomponeerde "Verolme-Mars" aan. Weer twee dagen later maakten de Rozenburgse beiaarden een tocht en dat was voor V.d.I. de gelegenheid am via een concert op de tent en een mars door het centrum zich "op z'n mooist" te Iaten zien. Eerder - nog in burger - werd op 1 juni burgerneester Aschoff binnengehaald en op 8 juni een eerste prijs weggesleept in de afd. Uitmuntendheid in Leerdam. 1957 was een onvergetelijk jaar, oak voor U.d.I.

2. Dit prachtige winterse tafereel komt uit de verzameling van wijlen dokter Van Heusden. Het is een opname van' 5x8 em en u ziet het nu op het formaat 20x14 em. Deze foto is historisch waardevo1, omdat ik niet eerder een foto heb gezien die de situatie zo uniek in bee1d heeft gebracht. Gehee1links ziet u de achterzijde van de woning waar de famille C.P. Voorberg ve1e jaren heeft gewoond. Dan ziet u het in 1728 gebouwde en hier ook sterk dominerende "Veerhuis", waar de families Kleijwegt, Berkhout en Noordermeer allen hun eigen herinneringen aan hebben. Bij de boom links van het Veerhuis staat de "Kaarnmo1en". Dan denk je weer aan de ramp in 1953 toen tussen deze karnmo1en en de bakkerij van Reedijk het water zich brullend in "de Goudmijn" stortte, waardoor een enorm diep gat ontstond. Bekijken we de foto verder dan zien we de aanp1akborden op het Veerhuis en bij het meest rechtse raam van de gelagkamer het weeghuisje. De weg naar de nieuwe veersteiger, en het witte hek in de bocht zijn duidelijk waarneembaar. Deze weg werd op 28 april 1932 in gebruik genomen. Het meest rechtse gebouwtje op de achtergrond is het wachthuisie - nou, huisje, meer een overkapt wachtplaatsje bij de nieuwe veersteiger, tot de bouw waarvan Rijkswaterstaat op 30 september 1932 vergunning ver1eende. Dokter Van Heusden vertrok in oktober 1936 van Rozenburg dus moet deze opname in een van de winters tussen 1932 en 1936 zijn gemaakt. Hij heeft bij het maken van deze foto zijn echtgenote op de rug "meegepakt" zoa1s ze daar voortstapt over de ijsrand op de "afgekalfde" kant van het Veergors.

Met behulp van Jan Dege1ing Chrz. en Piet van der Linde Jz. heb ik de in de haven liggende schuiten bekeken. Voor in de haven, met mast en giek voor het veerhuis en v1ak bij de over de haven liggende loopplank, ligt de "Adriaantje" van de Degelingen. De tweede schuit is de "Niets zonder Gods zegen" van Jan van der Linde. Achter de mast ziet u de schuur van Rijkswaterstaat en rechts daarvan het bekende melkhuisje. De derde schuit is de "Risico" van J. Degeling, blijkbaar gereed om uit te varen, met de boeg richting Waterweg. De laatste kajuit hebben we niet herkend, We dachten aan de "Christiaan" van Klaas Degeling, maar die had meer raampjes, dus moet dit wel een niet-Rozenburgse schuit zijn geweest. Posthuum hulde aan dokter Van Heusden die dit ongeveer een halve eeuw geleden via zijn lens heeft vastgelegd. Zo hebben wij het als jongens dikwij1s gezien, want je zat a1tijd aan de "Maaskant" zoals we het altijd noemden. Maar in de vroege jaren dertig liepen wij nog niet met fototoestellen. Gelukkig dat we er dank zij dokter Van Heusden visueel nog een poosie kunnen vertoeven. Een poosje? Je kunt er weI naar blijven kijken ...

3. Van de dames Jannetje en Bets van Jan van der Linden kreeg ik twee foto's van de schuit "Vier gebroeders", waar lOde omes" op hebben gevaren. In het gezin van "Ouwe" Jan van der Linde - de post - waren vier zoons, te weten: Pieter, van 30 september 1878; Willem, van 13 januari 1880; Jan, van 2 januari 1882, en Teunis, van 28 september 1885. Ret is Piet van Jan van der Linde die me vertelt dat de "Vier gebroeders" een aak was en oorspronkelijk "onder zeil" (gaffeltuig) voer. In "De West1ander" van juli 1923 lees ik: De schuit " Vier gebroeders" van Gebroeders Van der Linde alhier, za15 meter verlengd worden. Tevens zal er een motor in geplaatst worden. Vrijdag 20 Juli is de schuit naar Vlaardingen gebracht tot het ondergaan der reparatie.

De twee bovenste foto's geven die twee tijdperken aan. Links boven is het v66r 1923, waar de aak nog in de oorspronkelijke staat is. U ziet hier hoe bij de bietenfabriek de suikerbieten uit de schuit worden gedragen in keurig vo1gestape1de manden. Nee, u zult er geen Rozenburgers tussen ontdekken, het zijn allemaal "Brabers", maar - mogelijk met een loep - ziet u op de achtergrond tussen de derde en vierde mand Piet van der Linde en voorbij de volgende mand, net onder de giek door kijkend - met snor - Teun van der Linde. Rechts boven ziet u de aak zoals hij er na de verbouwing uitzag. "Toen was hij 25 last," zegt Piet en dat is dan 50 ton. Net zichtbaar is de he1mstok met knop, want een stuurrad of een kajuit heeft de schuit nooit bezeten, al werd hij nu motorisch voortgedreven. "Ze hebben er to en een 2-cylinder "Deutz" ruwoliemotor ingezet," vertelt Piet. Ernaast ligt nog een schuit met zeil. Links staat Teunis en als derde ziet u Piet van der Linde.

De foto links onder is van Jaans van der Meer en toont de schuit in 1936 bij "de Visserij", op de Brielse Maas. Aan de overzijde het vertrouwde bee1d van Zwartewaal. Hiet staat nu de "Alcoa"-fabriek. Piet van der Linde wacht rustig af tot de schuit vol is en daar zorgt - hier - Gerrit van den Boogaard voor, die juist een kruiwagen 1eeg stort.

Rechts onder een ander facet uit de bietentijd, het bieten wegen. Ret weeghuisje en de weegbrug lOOp de heuvel", omstreeks 1918. "Ret was toen eigendom van de heer A. Berkhout," verte1t mevrouw A. Barendregt-Berkhout. Van elke boer die zijn bieten naar "de 1aaiplaats" bracht werden de volle en de lege wagens gewogen. am het verschil tussen bruto- en nettogewicht te weten werd telkens een mand bieten gewogen, schoon geborste1d en opnieuw gewogen. Ret verschil was "tarra" en de benaming was dan ook "tarreren". Bij de open deur staat Leen Berkhout, die het beheer van de "fairbank" waarnam voor zijn vader.

Geheel rechts staat schipper Adrianus Degeling met zijn dochter Jaantie. "Naast hem staan de bietenwegers Leen en Gerrit de Graaf uit Spijkenisse, die waren altijd bij ons in huis in de bietentijd," herinnert zich mevrouw Barendregt-Berkhout.

4. Er zijn foto's waarbij Rozenburg in feite maar zijdelings betrokken is. Maar ze onderstrepen, zoals in dit geval, hoe nauw het leven op ons eiland met de Waterweg was verweven. Ik heb een aantal foto's en kranteknipsels over de "Nieuw Amsterdam" waarmee ik een half boekje zou kunnen vullen. Maar, toen mevrouw C.P. van der Hout-Kuit mij deze liet zien, was ik "verkocht" om het maar zo uit te drukken. De onvergetelijke morgen van 10 April 1946 kwam de "Nieuw Amsterdam" voor het eerst na de oorlog de Waterweg binnen. De sonore stem van Hollands trots had zich al vanaf Hoek van Holland laten horen. Dat geluid hadden we zes jaren niet gehoord, maar we herkenden het onmiddellijk, want zo'n stem had alleen dit schip. In drommen stonden we op "de Heuvel" de veersteiger - want dit moest je zien, dit moest je meemaken, dit moest je echt beleven. Op het moment dat de foto genomen is, zie je de witte rookpluim bij de eerste schoorsteen, de zoveelste groet van het voor deze gelegenheid geheel gepavoiseerde, langzaam varende schip. Terug in Holland, na de ook voor dit schip en haar bemanning bewogen oorlogsjaren, was en is het voor mij nog altijd onvergetelijk. AIleen de schoorstenen hadden weer hun vertrouwde kleuren, geel met de groen-wit-groene banden. Verder was de "grand lady" nog gehee1 in "oorlogstenue", grijs/grauw en voora1 roestig en vuil om te zien, maar dat was een kwestie van tijd. Bij de boeg ziet u nog juist de sleper "Blankenburg" en rechts achter de "Waterweg", beide van Leen Smit en Co, die hun thuishaven in Maass1uis hadden. Verrassend op de voorgrond de schuit van P.J. Mostert uit Maas1and. Boven de stuurhut van deze schuit ontwaar ik twee mannen in een roeibootje en verder verschillende bootjes die de "Nieuw Amsterdam" vergezelden bij die glorieuze terugkomst. Maar, let vooral eens op die afgeladen dekken van voor tot achter, een zee van mensen die Holland weer terugzagen ...

Van 10 mei 1938, het vertrek voor haar "maidentrip", tot 2 maart 1974, de dag dat de "Nieuw Amsterdam" bij de sloper in Formosa werd afgeleverd, bijna 36 jaar, had de trots van Hollands scheepvaart de eer van onze vlag hoog gehouden. Ik heb in 1940 de "Staten dam" zien branden in de thuishaven,ik zag de "Nieuw Amsterdam" vele malen komen en gaan. Het is voorbij en u en ik zullen het blijven missen, want deze passagiersschepen met hun fraaie lijnen hoorden toch ook een beetje bij ons op Rozenburg.

De grootste mammoettanker is en blijft een laadbak en het grootste containerschip haalt het niet bij de schepen van de Holland-Amerikaliin en andere rederijen ...

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek