Rozenburg in oude ansichten deel 9

Rozenburg in oude ansichten deel 9

Auteur
:   J. Bergwerff
Gemeente
:   Rozenburg
Provincie
:   Zuid-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3138-4
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Rozenburg in oude ansichten deel 9'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  >  |  >>

5. Op 1 mei 1923 zette dokter B.J. Seldenrath de praktijk voort van dokter J.M. de Moree. Hoogstwaarschijnlijk was ik op 12 juni 1923 de eerste baby die door dokter Seldenrath ter wereld werd geholpen. Toch zegt het mij niet zo veel, want ruim drie jaar later vertrok hij alweer, dus heb ik hem niet bewust gekend. Des te beter zijn opvo1ger, dokter Engelbert Gijsbrecht van Heusden, geboren op 22 september 1900, die op 5 augustus 1926 trouwde met Maria Helena Blanken, geboren op 15 juli 1901. Na een huwe1ijksreisje van een week vestigde hij zich aan de Molenweg, toen nog Bomendijk geheten. Dat was de voormalige gereformeerde pastorie, waar in 1912 een stuk werd aangebouwd, zoa1s op de foto links boven te zien is. De oudste broer van mevrouw Van Heusden, Gerard H. Blanken - beginnend architect - ontwierp de nieuwe woning voor het jonge echtpaar Van Heusden. "Wat heeft hij daar met veel plezier aan gewerkt, vooral ook omdat het voor die tijd moderne architectuur was," zegt mevrouw Van Heusden. "Van Johannes Groenewegen kochten we de grond voor f 4000,- en de aannemer Jaap Barendregt he eft het heel goed gebouwd voor f 12.000,-," herinnert mevrouw Van Heusden zich haarscherp.

Uit een brief van dokter Van Heusden anna 1974: "Ik heb nog een foto gevonden van ons pas gebouwde huis aan de Veerlaan (het is nu niet meer in deze harmonische staat, maar geschonden door een groot raam)." (Zie de foto rechts boven.)

Links beneden de ansichtkaart, zoals Adriaan van der Giessen die uitgaf in 1930 of 1931, met Bertus van der Giessen op de brug over de sloot. "Wilgenhoek", nu al 56 jaren een begrip in Rozenburg, werd gebouwd na de strenge winter van 1929. Frank, geboren op 25 april 1927, was dus ruim twee jaar. "Annie van Wim Quak kwam dikwijls bij hem spe1en en ook nu hebben we nog altijd contact met haar," vertelt mevrouw Van Heusden. Op 17 mei 1932 werd Marijke geboren en op 13 juni 1935 volgde Wouter. "We had den een ruwharig foxje, dat nogal blafte tegen de patienten die in de hal zaten te wachten. Wat was Frank boos dat we het hondje aan apotheker Sonnega in Brielle gaven. Daar was Tineke Stehouwer toen assistente."

De foto rechts beneden laat u dokter Van Heusden zien op 58-jarige leeftijd. Mijn ouders waren 40 jaar getrouwd en op 24 oktober 1958 schreef dokter onder meer: Ik wit niet ontbreken op jullie [eest, al is het helaas niet in levende liive. Ik kom als portret, toevallig juist vorige week genomen door mijn zoon. Jullie ziet een reeds oudere man, misschien een wat zorgelijke facie, maar vrijwel nog niet grijs. Een meer bezonken en wijzer man, denkend aan het eiland, dat nu zo meedogenloos geschonden is ...

Op 10 februari 1983 is dokter Van Heusden heengegaan. Boven de rouwcirculaire stonden de woorden van M. Nijhoff: God heeft een kranke rank gevonden en aan zijn warme muur gebonden. In dit boekje zult u meer vinden van de hand van dokter Van Heusden. Hij leeft voort in ve1er gedachten en door nagelaten verhalen en schilderwerken.

.MOlen mae liemeententUll

.tWZenourg

.

6. De oudere Rozenburgers zullen de naam Boerenleenbank niet zijn vergeten. Na de naam Raiffeisenbank is de naam Rabobank nu geheel ingeburgerd. De geschiedenis van de Rabobank gaat terug tot 1912, maar dat is een onderwerp apart. De luchtfoto hiernaast dateert van 1950 en is eigendom van mevr. Jo van Exel. In het midden ziet u "Wilgenhoek", waar we zojuist zijn geweest. Gehee1 rechts staat het gebouw van de Boeren1eenbank. Tot 1935 was deze gevestigd in Blankenburg, dat kunt u 1ezen in dee16, bij afbee1ding 59. Het bestuur van de bank besloot in dat jaar een nieuw gebouw in het centrum van Rozenburg te laten bouwen. Het was in de beruchte crisistijd en ik aarzel niet dit een - voor die tijd - vooruitstrevende gedachte te noemen. Architect A. Warnaar zorgde voor bestek en tekening. Op vrijdag 12 juli 1935 werd aanbesteed .Jiet bouwen van een kantoor en woonhuis voor de Coop Boeren1eenbank aan de Laan". Er waren vijf inschrijvers, van wie de Rozenburgse aannemer J.N. Barendregt met een bedrag van f 7628,- de laagste was. Hij kreeg de opdracht en anna 1985 is dat ook 50 jaar ge1eden.

In "De Westlander" van 19 november 1935 wordt vermeldt: Er zijn in den laatsten tijd verschillende nieuwe gebouwen geplaatst, die het aanzien der gemeente verhoogen. Aan de Laan zijn voltooid, het burgemeestershuis en het gebouw van de Boerenleenbank, die naast elkaar staan en de Laan zeer verfraaien. Vanaf de opening werkten de heer L.N. van Exel en zijn dochter Jo "full-time" voor de bank.

In de vergadering van 11 april 1947 worden verschillende jubilea gevierd. De Boeren1eenbank bestaat 35 jaar, de heer L.N. van Exel is 25 jaar kassier en de heer Kl. Kleijwegt is 25 jaar bestuurslid en voorzitter van de bank. Na de oorlog zette de groei van de bank door. Vanaf april 1948 waren er drie vaste krachten, door het benoemen van mevrouw C. Mol. Op 4 juni 1950 is mevrouw Adriana van Exe1-Gille na een huwelijk van 35 jaar, op 66-jarige 1eeftijd in deze woning overleden. In maart 1952 bestaat de bank 40 jaar en een jaar later neemt de heer Leendert Nicolaas van Exe1 op 70-jarige 1eeftijd ontslag als kassier van de bank, na 41 jaar bijzonder trouwe dienst. Men wil hem met al zijn ervaring niet missen en kiest hem tot voorzitter van het bestuur als opvo1ger van de heer Kl. Kleijwegt die - ook na 41 jaar - afscheid neemt als voorzitter. Het gebouw aan de Laan - later Koninginnelaan - doet 32 jaar dienst als bank. Dan wordt op 18 april 1967 het nieuwe grote gebouw aan het Raadhuisplein in gebruik genomen.

Let u nog even op het slootje en de wilgen links onder, de jeep bij de bank en de ruimte achter de woningen, waar nu de Iris1aan ligt.

7. Deze foto kreeg ik in 1978 mee bij Kees Louwen en Brat Degeling, toen zij nog in de Oranjelaan woonden, In 1979 verhuisden zij naar "Ret Baken" en in 1980 zijn ze beiden overleden: Cornelis Louwen op 75-jarige 1eeftijd op 13 februari 1980 en Abra Degeling op 72-jarige 1eeftijd op 2 juli 1980. Op deze foto ziet u de 1eerlingen opgeste1d in rijen van negen. Met de twee jongens bij het leitje dus 38 onder wie 13 Voorbergjes, uit 4 gezinnen (van Hannus, Jan, Kees en Siem).

Op de bovenste rij, van links naar reehts: Jaapje Voorberg Sd. (Arie Voogt), Jaan Voorberg J.Sd. (C. Groenewegen T.Zz.), Piet Voogt Lz., Piet Voogt Jaez., Wim Voogt K1z., Clement Voorberg C.Pz. t , Kees Weeda, Piet van den Akker (van de ouwestee) en Leen Weeda t. Op de tweede rij v.1.n.r.: Geertje Louwe Cd. t (G. van Wijngaarden), Marie Voorberg J.Sd., Aat Voorberg Sd. (J. Touw), Betsie de Winter, Jaapje Voorberg J.Jd. (R. van der Knaap), Marie Voogt Mard. (A. Goudappel), Riek Weeda (Klaas van der Vliet), Janie Voorberg C.Pd. (Piet Mol K1z. t) en Bets Weeda (Y.R. Spellmans). Op de derde rij v.1.n.r.: Huibje Louwe Cd. t (Nelis van Oudenaarden t), Mien Voogt Mard. (C. Moerman), Sien Voogt (Ru v.d. Pol), Cor Voorberg J.Jd. t (A. K1apwijk Az.), Jaan Louwe Cd. t, Jaapje Voorberg J.Sd. (Bertus Klingeman t). Lena Voorberg C.Pd. (Dirk v.d, Beuke1 t, hertrouwd met B.R. den Boer), Riek Voorberg J.Sd. (Gerrit Kerkhof Mz.) en Marie Degeling Gd. t (1. Bergwerf Jz. t). Zittend v.1.n.r.:

Jan Weeda t, Cor Voogt Lz., Daan Weeda t, Arie Voogt Jaez., Piet Voogt K1z., Jana Koornneef, Cornelia Voogt Jaed. (op 12 maart 1927 op 1 O-jarige leeftijd begraven), Huibje Degeling Gd. t (Jaap Boer Gz.) en Leen Degeling. Als laatsten: in het grint met het leitje Leen Voorberg Sz. en Siem Voorberg J.Jz.

Links zit juffrouw Boer en staat meester Bontje, rechts staat het hoofd van de school meester Berkman en zit juffrouw Korpershoek. Volgens mijn gegevens is juffrouw Korpershoek in 1924 vertrokken en ik geloof dat deze foto ook in 1924 gemaakt is. Dit is voor mij de eerste foto waarop meester Bontje voorkomt, hoewel ik al vee1 over hem heb gehoord. G.J.B. Bontje kreeg eervo1 onts1ag per 1 januari 1926, toen ging ik nog niet naar schoo1. Wanneer hij is gekomen heb ik niet kunnen aehterhalen tot heden, wel dat hij in december 1937 op 77-jarige leeftijd is overleden.

Ret gezin Weeda spant de kroon met zes schoolgaande kinderen. Op deze foto is Jan de jongste, hij is op 8 april 1982 op 63-jarige leeftijd overleden.

8. Het zal in 1952 zijn geweest dat de leerlingen van de christelijke school Bomendijk een reisje maakten naar het vliegveld Schiphol. Het zijn de drie hoogste klassen met leerlingen die merendeels ziin geboren tussen 1939 en 1943.

Beginnen we helemaal bovenaan de trap dan zien we van links naar rechts: 1. Adrie Klapwijk Cz., 2. Bennie Noordermeer A.Lz., 3. Pieter-Jan van der Hout Jz. en 4. Ben van der Hout Bz, (?). Dan drie eronder: 5. Aemout Poppe, 6. Jan Breukel Cz. en hangend 7. Gerrit van Dam Cz. Dan een groepje van vijf: bij de motor 8. Klaas Kleijwegt Pz., 9. Leen Voogt Pz., 10. iets hoger Hans Quak Cz., 11. Jan Booden en voor hem 12. Kees Bergwerff Jz. Dan staande van links naar rechts: meester A.J. van Oosterom, 13. voor deze Hans Groenewegen, 14. Wim de Boer J.Wz., 15. Henk Molendijk, 16. Leen van Oudenaarden Lz., 17. Daan van Oudenaarden Lz., 18. Jaap Francke, 19. Teun Doorduin W.Jz., 20. Jaap Mol Jz., achter hem hoofdonderwijzer C. Quak, naast hem 21. Jaantje Stroo, 22. ervoor met witte strik Jopie van Dam Cd., 23. daarvoor Lenie van der Knaap Jd., 24. ertussen Gerda Verdoom, 25. Nel Marsman, 26. boven haar Hennie Westdijk J.Pd., 27. links van de propeller Nel Westdijk Sd., 28. net te zien Pietje Marijs, 29. Bep Westdijk J.Pd., 30. voor de propeller Tineke Quak Cd., 31. rechts van de propellor, nauwelijks te zien, Ma Doorduin P.Jd. (?), 32. Riet Varekamp Jd., 33. half erachter Aadje van der Hout Wd., 34. het haar en voorhoofd van Wil Doorduin P.Jd. (?), 35. Joop Koomneef Ld., 36. Nel Quak Pd., 37. Sieta Nieuwenhuizen Ld., erboven juffrouw Rinkel (handwerkonderwijzeres), 38. Ina Koomneef lId., 39. ervoor Jan Poppe, 40. Pieta Voogt Pd., erboven juffrouw Meijer en naast haar juffrouw Mak, 41. voor haar Dick Quak Cz., 42. Wim Voogt Pz. en 43. Kees Poppe. Ten slotte de gehurkte voorste rij, van links naar rechts: 44. Peet van Dam Lz., 45. Henk van Pelt J.Az., 46. Bart van Schaik, 47. Dick de Graaf, 48. Jacob Voogt Pz., 49. Jan Visser Cz., 50. Tineke van Dam Cd., 51. Marian Akkerhuis, 52. Lenie Oosterlee Ad., 53. Riet van der Knaap Hd., 54. Greetje Stroo, 55. Tineke Voogt Ad., 56. Ria van Bochove, 57. Lenie Oosterman H.Jd. en als laatste 58. Riet van Oudheusden A.J d.

Triest detail bij deze foto is dat twee jongens ziin verdronken. Op 21 februari 1954 verdronk Henk Molendijk op l S-jarige leeftijd. Op 18 juni 1957 verdronk Peet van Dam bij het zwemmen in Urk, op l5-jarige leeftijd. Henk Molendijk werd pas in juli 1954 bij Hoek van Holland gevonden. Hij is vermoedelijk op het hulpgeroep bij een scheepsongeluk een krib opgelopen am te helpen. Zekerheid is er nooit over gekomen. Van de 58 leerlingen van toen wonen er anna 1985 nag 15 in Rozenburg.

9. Veel foto's, tekst en dus tijd en ruimte heb ik besteed aan de landbouw. Niet ten onrechte naar ik meen, omdat Rozenburg als agrarisch eiland de geschiedenis is ingegaan. De platen (waarom nemen we onwillekeurig het woord zandplaten in de mond?) waaruit Rozenburg ontstond, waren helemaal niet zo zanderig. Daarom ook verwijs ik naar het woord ebbeslik en denk ik aan het werk van de in 1974 overleden Jan Groenewegen "Graankorrels uit ebbeslik". Een fantasie over Rozenburgs verre verleden, die veel aandacht heeft getrokken. We bevinden ons in goed gezelschap want Van Dale zegt: "Laag getij ; bij eb liggen de slijkgronden droog." Nog sterker: waarom werden wij Rozenburgers "slikneuzen" genoemd? Juist, omdat het aangeslibde slijk (slik) ons letterlijk en figuurlijk in de greep had. Ret was onze brood winning, waarbij het beleg van de boer meestal wat vetter was dan dat van zijn kromgewerkte arbeider. .. Maar toch ... Ja, onze neus heeft soms heel lang naar de richting van dat slik gestaan. Dat gold in hoge mate voor de boerenarbeider, die om maar wat te noernen, van's morgens vroeg tot's avonds laat aan het "bietedunne" of "arepelevroete" was. Maar zeker ook voor de tuinder, in zijn a1tijd durende strijd tegen "het vuil". AIle onkruidsoorten waren voor ons immers "vuil"? "slikneus", ik schaam me er geen ogenblik voor, het was een erenaam voor harde ploeteraars.

Maar, hoe ontstond nu de tuinbouw op Rozenburg? Dat hebben we te danken aan twee Westlandse jongens, Lucas en Teunis Doorduin, respectievelijk 29 en 21 jaar jong, toen ze op 4 maart 1901 aan de Bomendijk zijn begonnen. De grond daar was zavelachtig - een heellichte kleisoort - en uitstekend geschikt voor de tuinbouw. Ik denk dat de Rozenburgers in die eerste jaren vreemd opkeken als er "eerstelingen" en "paarspitjes" werden "gevroet" in juni. Tot dan hadden de boeren hun aardappelen altijd in de herfst aan de put gereden. Er zal ook door de boeren weI eens een hoekje kool of "knorrapen" zijn geteeld, evengoed als erwten en bonen. Maar, sla, andijvie en bloemkoo1, bospeen en stokbonen, dat was helemaal nieuw in 1901...

Dit was maar een inleidend praatje bij de p1aatjes van een van de eerste tuinders. Links boven ziet u Lucas Doorduin met zoon Willem, omstreeks 1928-1930. Dat onderstreept dat je veel werk "met je kont naar de zon" moest doen. En azzie 't in je rug kreeg ging-ie een poosie op je kniee, "niettan Willem"? Links onder de vrouw van Luuk Doorduin met haar zuster, met name Maria en Krijntje van der Knaap, twee dochters van Krijn van "Knape". Krijntje was de vrouw van Arie "de mollevanger". Rechts Luuk Doorduin met een eenmalige bak B-tomaten, inhoud 12~ kilo bij de tomatenhobbel. Dat zal ook weI in de beginjaren dertig wezen. Echt: uit het leven gegrepen.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek