Warning: mysql_connect(): Headers and client library minor version mismatch. Headers:50156 Library:50527 in /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/database.req.php on line 15

Warning: session_start(): Cannot send session cookie - headers already sent by (output started at /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/database.req.php:15) in /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/require.req.php on line 2

Warning: session_start(): Cannot send session cache limiter - headers already sent (output started at /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/database.req.php:15) in /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/require.req.php on line 2
Uitgeverij Europese Bibliotheek | Rucphen Schijf Sprundel St Willebrord en Zegge in oude ansichten | boeken | alfabetisch-overzicht
Rucphen, Schijf, Sprundel, St. Willebrord en Zegge in oude ansichten

Rucphen, Schijf, Sprundel, St. Willebrord en Zegge in oude ansichten

Auteur
:   A.J.M. Hezemans
Gemeente
:   Rucphen
Provincie
:   Noord-Brabant
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2074-6
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Rucphen, Schijf, Sprundel, St. Willebrord en Zegge in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Wanneer men in toto's het jongere verleden van de vijf dorpen die onze gerneente telt, enigszins tracht weer te geven, dan is het geen gemakkelijke taak omdat slechts weinig goed fotomateriaal aanwezig is. En dit is weer een gevolg van de eenvoud, soberheid en armoe welke aan het einde van de vorige eeuw en in het begin van deze eeuw onze dorpen kenmerkten. Maar ook hier had de medaille haar keerziide: in hun beslotenheid hadden onze dorpen een "rijkdom" die we in de naoorlogse jaren van lieverlee verloren hebben zien gaan.

In het leefpatroon van die tijd stond de godsdienst centraal, Het was de synthese van het leven zowel vo or de enkeling als voor de gemeenschap. De doopplechtigheid bii de geboorte, de eerste en daarna de plechtige heilige communie, de trouwmis en tenslotte de begrafenis op "den hof" rand de kerk waren de centrale punten in ieders leven, Op de vele feest- en heiligendagen hield men processies met plechtig lof, was het koningschieten bij de schutterij, ging men op beevaart of was het kerrnis met door het dorp trekkende muziekkorpsen. Deze dagen hadden zich zo vastgezet in het leven van alledag dat zij als tijdsaanduiding dienden. Met lichtrnis (2 februari) begon men

het lengen der dagen te merken; met sacramentsdag (28 rnei) trok de sacramentsprocessie: de mannen met zwart- zijden pet voorop, dan de vrouwen met Brabantse muts met kroon; met Sint Jan (24 juni) was het hoogzomer en kermis; tussen de grate en kleine lievevrouwendag (15 augustus Maria- ten- hemelopneming en 8 september Maria-geboorte) stand de hei in volle bloei en met bamis (1 oktober, St. Bavornis) begon de herfst met regen en windvlagen (bamisweer) en moest de pacht worden betaald.

Het was de eeuw van echte vroomheid welke wij nog slechts in haar nabloei en verval hebben gekend en welke door de laatste wereldoorlog definitief werd afgesloten. Want wij leven niet meer in de tijd van de synthese maar in de tiid van de analyse, van de ontbinding. Wij hebben geen geestelijk centraal punt meer. Wij breken de kerken af of, als we ze nag bouwen, moeten ze klein zijn en mogen ze niet meer domineren. Onze doden begraven wii niet meer centraal rondom het mooiste gebouw L'1 het dorp; het kerkhof hebben we afgeschaft en op haast verborgen plekjes hebben we begraafplaatsen aangelegd of crematoria opgericht omdat we, naast andere redenen,

met de "dood" geen raad meer weten nu we de "ziel" uit het leven hebben gehaald.

Dit verlies aan synthese is er niet alleen op godsdienstig gebied. Ook de arbeid hebben we geanalyseerd en daarmee de werkman tevens de vreugde ontnomen van het zelf- geschapene. Het oude vakmanschap bestaat niet meer en de boer die de eikenwallen rondom zijn akkers heeft geslecht ter wille van de produktie, maakt zelf geen "eigen" bater meer en bakt zelf zijn brood niet meer - de boerenrnik - want alles is technisch gecentraliseerd in steeds grotere verbanden, Daarom maalt de molen geen graan meer, zijn de plaatseliike melkfabrieken opgeheven en is de oude vakman verdwenen. Voor al dit verlies hebben we meer materiele onpersoonlijke welvaart gekregen. V oorzover daarmee de armoe van weleer werd uitgebannen is dit een groot goed, maar voor het overige rijst de vraag of het winst of verlies is. Is de jeugd van nu zoveel gelukkiger dan die van vroeger?

De geschiedenis van onze dorpen in foto's uit de jaren rand 1900 tot 1930 is grotendeels een "k erk "-geschiedenis De kerk als instelling was in de vorige eeuw de centrale van waaruit het dorpsleven zijn energie kreeg. Maar door de eerste en vooral door de tweede werektoorlog is deze centrale geesteliik zo gebornbardeerd dat zij geen voeding meer gaf, zodat aileen de uiterlijke vorm: de kerkelijke organisatie en het

kerkgebouw nag overbleef. Dit gebouw was tot dan net grootste en het mooiste in het dorp.

Als u, vriend of vriendin van onze dorpen, regen deze achtergrond de hierna volgende foro's wil bekijken, dan zal het u niet hinderen dat u geen kastelen zult zien, geen rijke patriciershuizen of grate zakenpanden. Ook zal het u niet hinderen dat het beeld niet volle dig is. Want u zult, als u lets van deze jaren hebt meegemaakt, door de herinnering nog iets proeven uit de tiid toen we op school nog schreven met een griffel op een lei, toen 's zondags in de kerk de vrouwenkant wit zag van de Brabantse mutsen met kroon, toen men met processies en bedevaarten de heiliging en de ontspanning van de mens nog wist te combineren, toen in de winter met worst en brood eten het ene geslachte varken na het andere werd "weggewerkt" en toen de fanfare in het dorp nog de enige bron van wereldse muziek was, met boven dit alles: de kerk en de toren.

Misschien kan ook het bescheiden conserveren van een klein deel van deze levenssfeer, voor hen die na ons kornen, een aanknopingspunt ziin om via de analyse van het leven van nu, straks weer te komen tot een synthese ervan, waarin de zin van ieders leven en dood opnieuw een oneindige en geloofwaardige betekenis krijgt, passend in het eeuwig bestel van de grate Maker.

1. Vijf dorpen - een gemeente. Bij decreet van 8 november 1810 besliste keizer Napoleon dat "Sprundel, Zegge, Vorenseinde, Rucphen et ses hameaux, y compris Langendijk " tot een gerneente werden samengevoegd. De glazenier Rene Smeets heeft deze daad ruirn een eeuw later syrnbolisch vastgelegd in een glas-in-lood raam dat voor de laatste oorlog in de raadzaal van het gemeentehuis was aangebracht,

RUCPHEN

2. Het eerste raadhuis dat de gemeente Rucphen riik was, werd in 1850 gebouwd toen Nicolaas de Weert uit Sprundel burgemeester was. Deze foto, uit de mobilisatietiid van 1914/18, toont de voorgevel van dit oude raadhuis met er aan grenzend het typische geveltje van de winkel en het cafe van bakker Janus Verpaalen, Voor het cafe staat nag de oude paardetrog en op de voorgrond de schildwacht met het wachthuisje , In 1965, tijdens het burgemeesterschap van Piet Alberts, Schiedammer van geboorre, werd deze voorgevel van het raadhuis vervangen door de thans bestaande.

3. Bij het afscheid in 1934 van burgerneester Frans Crusio, geboren in Bergen op Zoom. Van links naar rechts staan: veldwachter W. Gulickx, de raadsleden Toon van Dooren, Hein Voeten, Jan Ossenblok, Marijn Konings en Jac Mies de wethouders Geert Vas en Jan Aarts; Charles Lanslots, burgemeester F. Crusio (met ambtsketen), secretaris C. Theeuwes, Marinus van de Sande, Piet van Ginneken, Kees Koolen, Piet Hennekam en Tinus Luiikx,

4. Nogmaals het oude raadhuis zeals het werd afgebeeld in de Katholieke Illustratie van 1929 en toen het onderschrift kreeg: "Het raadhuis van het veel besproken plaatsje Rucphen waar de gemeenteraad en bloc wil aftreden omdat ... er geen cent meer in kas is". De Rucphense raad behoefde zich echter niet te schamen; het geld was niet aan luxe besteed maar aan de bestrijding van de grote werkloosheid waarom het jaar 1929 berucht werd, niet alleen in Rucphen maar zelfs ver buiten onze landsgrenzen.

Ruephen, Xerk en kloosler

.'

f:-

~.

5, Kerk en klooster in Rucphen in het begin van deze eeuw. De kerk werd in 1809 gebouwd. Van de oude kerk, welke in 1798 van de protestanten was teruggekocht, was niet meer dan een mine overgebleven. In 1809 was Joannes Dam, geboren te Zegge, pastoor in Rucphen. Door toedoen van pastoor Franciscus Lauriissen, Bredanaar van geboorte, begonnen in 1888 zusters vanuit het moederhuis te Oudenbosch hier een bewaarschool. Kort daarna werd het zusterklooster gesticht onder de naam van "RoomsKatholiek Liefdesgesticht". Thans staat er een nieuwe school, gebouwd tijdens het pastoraat van Eusebius Bruinsma, Bergenaar van geboorte.

6. Deze oude Kernpische toren werd in 1809 gebouwd. Het gerneentebestuur stelde hiervoor een subsidie van L 3.500,- beschikbaar onder voorwaarde dat deze toren eigendom lOU blijven van de gemeente.

7. Voor de bouw van de kerk in 1809 schonk koning Lodewijk Napoleon in 1808 een subsidie van f. 18.000,- uit 's lands schatkist. Deze foto laat zien dat de kerk van binnen met zorg en liefde was ingericht. Het dakwerk rustte op houten stijlen als kolornmen, welke gestucadoord waren. Het meubilair is vermoedelijk afkomstig uit de oude schuurkerk. Op het hoofdaltaar ziet men het schilderij van de kerkpatroon Sint-Martinus, vermoedelijk daterend uit 1685. Dit schilderij is in de huidige kerk op het rechter zijaltaar aangebracht,

8. Toen het maken van een foto nag een gebeurtenis was! In 1902 maakte meester Jan van Nispen deze fraaie foto van de dorpskom: vrouwen met kinderen aan de hand, vol ernst en aandacht en met schorten en klompen aan. Een oude vrouw draagt nog de muts met linten.Opzij staat de simpele dorpspomp en op de achtergrond zien we een tweetal vrachtwagens, waarvan de paarden even rusten en eten.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek