Ruinen in grootmoeders tijd

Ruinen in grootmoeders tijd

Auteur
:   H. Wever
Gemeente
:   Wolden, De
Provincie
:   Drenthe
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4993-8
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Ruinen in grootmoeders tijd'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

In de zomer van 1732 maakte een reisgezelschap bestaande uit Andries Schoemaker, een Amsterdamse Iakenkoopman, de tekenaar Cornelis Pronk en zijn Ieerling Abraham de Haen een rondreis door de noordeIijke provincies, waarbij vele tekeningen werden gemaakt. Op 4 juli 1732 arriveerde het gezeIschap in Ruinen. Andries Schoemaker beschreef het dorp ais voIgt:

Het dorp Ruinen is een redelijk goet dorp met een brave kerk en toorn, en is rondom in het geboompte gelegen. In het dorp is een deftige markt, den Brink genaampt, welke in 't ronde met deftige lindeboomen beplant zijn. Ook isser een straat aan bijde de sijde met huysen beset. Runen is een vrije heerlijkhijt hebbende hooge, middelbare en lage jurisdictie. De koornmolen die daar is behoord aan den heer van Runen. Ook staan in 't dorp verschijde heerehuijsen. De tegenwoordigen Eijgenaar is den marquis van Honsbeek, heer van Runen en Runerwold, wonende in het

Spaans Gelderland bij het stedige Gelder. Runen heeft rondom seer goede koorn- of bouwlanden.

Nadat het gezelschap het dorp had bekeken en enkeIe tekeningen van de Oldenhof had gemaakt, vertrok het dezelfde dag nog over de .Jtobbelde bobbeide heyde" naar Echten.

Het beeid dat Andries Schoemaker in 1732 van Ruinen heeft geschetst is in grote trekken nog steeds herkenbaar. Natuurlijk is er inmiddeis veel veranderd. Het dorp is sterk gegroeid, de oude herenhuizen zijn gesioopt en waar eens korenveiden wuifden, rijgen nu de kaarsrechte rij en mais zich aaneen. Veel van de veranderingen hebben zich in de Iaatste halve eeuw voltrokken. Wie oude foto's uit de eerste helft van deze eeuw bekijkt proeft nog iets van de sfeer die spreekt uit de beschrijving van Andries Schoemaker. Op oude foto's vanaf de Ruiner toren genomen zien we de lindebomen op de Brink, enkele landelijke straten omzoomd met boerderijen en daarachter de

korenvelden op de es. Op de foto's zien we ook de eerste sporen van de moderne tijd verschijnen, de melkfabriek in vol bedrijf, de woningbouw op de Zuid-Es en de bouw van het bejaardentehuis en het gemeentehuis. Ook zien we de eerste auto's en motorfietsen het dorp binnenrijden. We zien ook wat inmiddels verdwenen is, zoals boerenkarren, lindebomen voor de huizen en ... de melkfabriek. Ook buiten de dorpskern he eft de tijd niet stilgestaan. De schaalvergroting in de landbouw en de ruilverkaveling hebben het landschap veranderd.

De foto's in dit boekje geven de gelegenheid om bij de vele veranderingen die zich de laatste tientallen jaren in onze omgeving hebben voltrokken, stil te staan, waarbij ieder voor zich maar moet beoordelen of al deze veranderingen ook verbeteringen zijn. Dat er behoefte bestaat aan fotomateriaal waaraan ons beeld van het recente verleden kan worden getoetst, staat weI vast. Dit is inmiddels alweer het der-

de deeltje met oude foto's van Ruinen en de Ruiners. De beide vorige deeltjes hebben verschillende herdrukken beleefd. Dergelijke fotoboekjes kunnen alleen verschijnen door de ruimhartige medewerking van (oud) plaatsgenoten, die foto's beschikbaar hebben gesteld en informatie hebben verstrekt, Ik dank hen hiervoor hartelijk.

Dit boekje verschijnt op een bijzonder moment, namelijk aan de vooravond van het 850-jarig bestaan van ons dorp. In het jaar 1141 wordt het dorp Ruinen namelijk voor het eerst in een oude oorkonde genoemd. Overigens staat weI vast dat het dorp Ruinen reeds lang voor de eerste vermelding in de oorkonde van 1141 bestond. Niettemin is 1991 als een jubileumjaar te beschouwen.

H. Wever

1. Panorama van de Westerstraat te Ruinen vanaf de toren van de Hervormde kerk aan de Brink aan het einde van de jaren veertig. Van de nieuwbouw aan de Bremkamp en de Stofakkers was toen nog geen sprake. De sociale woningbouw stond toen zo ongeveer in de startblokken. Ook ziet u de woning aan de Armstraat, die moest worden afgebroken om de aansluiting van de Bremkamp aan de Armstraat mogelijk te maken.

Westerstraat

Ruinen

2. U vertoeft hier op de noordzijde van de Brink te Ruinen en kijkt in de Westerstraat richting Meppel. De woning aan de linkerzijde heeft plaatsgemaakt voor een garagebedrijf, momenteel garage Henk Horlings. In de loop der jaren is veellandelijke en schilderachtige schoonheid verloren gegaan, omdat men ook hier de tijd niet kon tegenhouden. Voor bijna elk huis stond een rijtje Iindebomen, dat dienst deed als natuurlijke, groene zonwering. Wij hadden hiervan met terugwerkende kracht graag een beschermd dorpsgezicht willen maken, maar helaas ...

3. Gezicht van af de Ruiner toren op de Smeestraat en de Ruineres. De foto is genomen op een doordeweekse zonnige dag in de winter. Op de boerenerven en op de landerijen is weinig activiteit te bespeuren. Bij cafe Hees worden de ramen gel apt en de stoep wordt geschrobd. Het uitzicht is inmiddels grondig veranderd.

4. De foto is op een rustig moment genomen, op straat zien wij geen verkeer. Herbergier Albert Hees, de grootvader van de huidige cafehouder, heeft zojuist een bezoeker ontvangen, die zijn automobiel voor de deur heeft geparkeerd. Voor cafe Luning staat een bakfiets geparkeerd.

5. Het motorgebeuren in het algemeen en de motorsport in het bijzonder, is tegenwoordig een boeiende aangelegenheid en dat was in vroeger jaren al niet anders. Vandaar ook dat jaarlijks meer dan honderdduizend bezoekers de IT-races in Assen bezoeken. Namen als Stanley Woods, James Guthrie en Artie Bell, motorcoureurs van grote klasse, staan bij vele ouderen in het geheugen gegrift. Bovengenoemde foto stamt uit de jaren twintig en is gemaakt aan de westzijde van de Brink tegenover een zich daar toen bevindende smidse. Als motor-enthousiasten ziet u L. Duinkerken, R. Eggen, B. van Egten, O. Fernim, H. Zegeren en H. Tiemens. Er was ook reeds een auto te huur. Voorts ziet u een fiets met een carbidlantaarn.

6. Wij verplaatsen ons nog even naar de Smeestraat, een van de oudste straten van het dorp Ruinen, als men daar de oude thans gerestaureerde boerderi jen van vroeger in ogenschouw neemt. De nogal royale woning op de foto werd bewoond door Barteld van Egten en zijn gezin. Van Egten exploiteerde onder meer een busonderneming en voorts een expeditiebedrijf, dat naderhand door zijn zoon Berend werd overgenomen. In de rechterkamer van de woning heeft schoonzoon H. Zegeren aanvankelijk nog een kruideniersbedrijf uitgeoefend. Na verloop van korte tijd werd deze kruidenierszaak naar de overkant van de straat verplaatst, thans het bedrijf'van B. Zegeren.

7. Onder meer uit de kadastrale atlas van Drenthe 1832, onderdeel Ruinen, blijkt dat de buurtschap Geusinge (oude benaming), gelegen aan de rand van het dorp Ruinen, een zeer oude buurtschap is. Als men genoemde atlas raadpleegt komt men tot de ontdekking dat reeds in 1832 een viertal boerderijen in die buurtschap gevestigd was. De oud-saksische boerderij die hier is afgebeeld, is na het overlijden van de laatste bewoner Jacob Lubbelinkhof in 1915 afgebroken. Volgens een uit dat jaar daterend krantebericht zou genoemde boerderij omstreeks 1700 zijn gebouwd. Als men de foto in details bekijkt kan men concluderen dat in de voorgevel enige houten stijlen en een houten draagbalk zijn verwerkt, hetgeen op een soort vakwerk duidt. Wellicht is dit een van de oudste boerderijen uit Ruinens verleden, nog in beeld aanwezig.

8. Bovenstaande foto van jaren her is tot stand gekomen tijdens een niet meer te achterhalen gebeurtenis. De plaats waar deze dames staan - heren ontbreken -, is de voormalige woning van timmerman Hendrik Klunder aan de Westerstraat. Op de plaats van deze woning, die is afgebroken, is momenteel onder andere de drogisterij van H. Zegeren gevestigd. Naar aile waarschijnlijkheid komen onder meer op de foto voor: Jantje Hoek, echtgenote van Gerrit Bruins, Catharina Bruins en Anne Jan Bruins. Andere aanwezigen op de foto konden niet worden geidentificeerd.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek