Rumpt en Gellicum in oude ansichten deel 1

Rumpt en Gellicum in oude ansichten deel 1

Auteur
:   P.A.P. van Mook
Gemeente
:   Geldermalsen
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-6331-6
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Rumpt en Gellicum in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  >  |  >>

Inleiding

In 1974 verseheen "Dei! in oude ansichten" met afbeeldingen van de dorpen Deil, Enspijk, Rumpt en Gellieum. We leven nu 22 jaar later en thans (oktober 1996) versehijnt het fotoboekje .Rumpt en Gellieum in oude ansichten", waarin kostelijke foro's en fraaie prentbriefkaarten van Rumpt en Gellieum zijn afgedrukt.

Op onze wandeltoeht door de twee dorpen aan de Linge bekijken we nauwkeurig de straatbeelden van vroeger en zien dar er in de loop van de tijd soms veel is veranderd. Ook ontmoeten we talloze dorpsgenoten, de een wat meer bekend dan de ander. Zij hebben allen hun rol in het dorpsleven van vroeger gespeeld en bepaalden mede het beeld van die tijd.

Er is getraeht in de bijbehorende verhalen enigszins een beeld te geven van het alledaagse en niet-alledaagse leven uit het verleden van Rumpt en Gellieum. We kunnen genieten van wat we lezen en zien, want dit werkje is meer dan een fotoboek alleen. Volledigheid is hierbij nagestreefd, maar kan moeilijk worden gegeven; het boekje zou anders nooit kunnen worden afgesloten.

Voor geboren en getogen Rumptenaren en Gellicumers wil dit werk deels een geheugenopfrisser zijn: ,,]a, hoe was dat ook al weer?" Of: ,,0 [a, zo is het destijds gegaan." De nieuwkomers worden met deze uitgave vol wetenswaardigheden dichter bij het dorp en het leven daarbinnen gebraeht.

De toeht voert ons kriskras door de tijd en door de twee dorpen. Bij elke afbeelding wordt uitgebreid stilgestaan, vanaf ongeveer 1900 tot soms nu toe. Veel punten zijn herkenbaar, evenals de mensen die we tegenkomen. Maar soms ook zijn ze vergeten en uit het beeld en geheugen verdwenen. Er is bij de totstandkoming van dit boekje ruimschoots geput uit:

de informatie die door bejaarde dorpsgenoten is verstrekt;

een zestigtal jaargangen van de krant "De Gelderrnalser", naderhand "de Gecombineerde" genoemd;

het oud-arehief van de voormalige gemeente Deil: het persoonlijk arehief van de sehrijver / samensteller.

Als u met net zoveel plezier van dit fotoboekje geniet als de sehrijver eraan gewerkt heeft, dan is het doel bereikt waarvoor dit boekje gesehreven is.

Paul van Mook

1 Rumpt, de familie Kees Kiep- Verploeg

De laatste bewoner van dit huis aan de Achterweg te Rumpt was Kees Kiep. Van geboorte kwam hij uit Asperen en hij werkte een groot deel van zijn leven in de haven van Rotterdam. In 1980 verkocht hij de arbeiderswoning aan zijn achterbuurman Cees Scholts en ging naar het bejaardenhuis. Kees Kiep was toen ongeveer 80 jaar oud, want zijn geboortejaar was 1900. De familie Scholts woonde sinds 1977 in Rumpt. De bewoners v66r Kees Kiep waren diens schoonouders Adrianus Verploeg-van Maren, landbouwers van beroep. Het huisnummer was in 1930 R 155. De huisnummering was voor 1951 niet per straat geregeld, maar liep op van het eerste tot het laatste huis in her dorp. Toen vader Janus in 1 92 7 was overleden, vertrok zijn zoon Willem al snel naar Etten en Leur; in 1930 trouwde hij met EelkeTemminck.

Kinderen uit het huwelijk van Janus en Kee waren voorts Francina, geboren in 1906; Antonia, geboren in 1897; Grietje, geboren in 1902; en Drika. Grietje huwde in 1928 met Adrianus van Mourik en verhuisde naar Deil.

Tonia had wel twintig jaar verkering met Kees Kiep en trouwde pas met hem taen de anderen het huis uit waren. Het huwelijk van Kees en Tonia bleefkinderloos. Zij waren de laatsten in het dorp Rumpt die hun huis verlichtten met een olielamp, omdat ze niet over elektriciteit wensten te beschikken.

Vroeger, als het water in de Linge erg hoog stond, kregen de mensen die in de Achterweg woonden last van het water. Eerst liep de sloot achter hun huizen vol door kwel en vervolgens kwam hun vloer onder water te staan. Dat zorgde voor de nodige overlast, al stand het nat maar enkele centimeters hoog.

De oudeJanusVerploeg was omstreeks 1900 een bekend figuur in het dorp, omdat hij klepperman was. Hij vroeg al klepperend de aandacht voor het dorpsnieuws.

Hoe is het de dochters vergaan?Tonia werkte bij familie Van Gellicum en trouwde na 1944 met Kees. Toen moeder Kee in 1944 gestorven was, ging Sien na de oorlog in betrekking in De Bilt; later trouwde ze en ging in Geldermalsen wonen. Grietje leefde tot 3 december 1994 en werd 92 jaar oud; ze woonde bij haar dochter Willie, die tandartsassistente is in Leerdam.

Het arbeidershuisje is stijlvol opgeknapt door aannemer Jan Krul in opdracht van Cees Scholts en wordt thans gebruikt als opslagplaats van goederen.

De foto dateert van omstreeks 195 1.

2 Rumpt, Slagerij Bram van der Zalm

Wanneer we tegenwoordig vanaf de Provinciale Weg her dorp Rumpt binnenwandelen, komen we via een stukje Haaftenseweg op de driesprong van de Achterweg en Middenstraat. Vanaf dit punt heeft de fotograaf zijn kiekje genomen. Wellicht heeft hij even plaats genomen op de witgeverfde bank om te genieten van de fraaie omgeving.

In 1966 organiseerde het "Conute Dorpsverfraaiing Rumpt-Gellicum" een geslaagde tuinwedstrijd en nam tegelijkertijd een project ter hand: verfraaiing van de Middenstraat door onder andere het plaatsen van een rustbank en het zorgen voor schone bermen. Wegens succes werden er daarna in beide dorpen meer rustbanken met afvalbakken neergezet, waarvan nu nog steeds dankbaar gebruik wordt gemaakt door fietsers, wandelaars en buurtbewoners. Sinds de opknapbeurt van de Middenstraat in 1994 is de bank min of meer in het nauw gekomen. Als we uitgerust zijn kuieren we rechts de Middenstraat in, richting de kom van Rumpt, en komen bij huisnummer R 148. In deze boerderij annex slagerij woonde Bram van der Zahn. Hij oefende hier van jongsaf aan sinds 1900 het beroep van landbouwer uit en bekwaamde zich in het yak van varkensslager. Toen hij op vrijersvoeten ging hoefde hij niet ver te zoeken, want bij zijn overbuurman Klaas Kuipers ontmoette hij het meisje van zijn dromen: Hendrika Pieternella van Oort uitTuil, die hier in dienst was. Zij trouwden in mei 1919 en kregen zes kinderen, allen dochters, onder wie een tweeling. Grootvader Huibert Cornelis was inwonend tot hij op 91-jarige leeftijd in 1930 overleed.

Per 1 augustus 1927 opende Bram een zaak, waarover "De Geldermalser" schreef:

Het mag zeker weI een dorpsbeIang heeten zeIf een varkensslagerij te bezitten, Daar ons dorpje er altijd van verstoken is geweest, zeker een stap van vooruitgang voor Rumpt. De slagerij is door Van der Zalm gebouwd volgens de bepalingen der Vleescbkeuringswet (hygienisch) en 't is voorzeker de moeite waard deze eens te gaan bezichtigen.

In de openingsadvertentie vraagt Bram "ieders gunst waardig te worden door een nette en prompte bediening".

Links zien we de rookoven waarin hammen, worsten en spek werden gerookt. Van der Zalm was binnen de dorpsgemeenschap een aetief man; hij was een aantal jaren voorzanger in de hervormde kerk, sinds zijn benoen1ing in 1926. Bijna zijn hele leven lang was hij betrokken bij muziekvereniging "Voorwaarts", als werkend lid en als bestuurslid (voorzitter); reden genoeg om hem na zijn pensionering tot erevoorzitter te benoemen.

Omstreeks 1974 werd het woonhuis volledig afgebroken en herbouwd, terwijl de hooiberg tot woonruimte werd verbouwd. De huidige bewoners zijn Ward Visser en Marie-Jose van der Sandt; zij werden voorafgegaan door de familie C. Bot.

3 Rumpt, de Middenstraat anno 1907

Alle drie de boerderijen in de Middenstraat te Rumpt zijn gebouwd op een hooggelegen gedeelte, zodat ze bij stijgend water in de Linge of de polder veilig waren tegen overstroming. Anno 1907 is deze foto genomen. Boerderij "Onder de linden", links, dateert van het [aar 1733, getuige de muurankers in de voorgevel. De naam is afkomstig van de twee lindebomen, die waarschijnlijk geplant zijn in het bouwjaar, Eentje ervan zien we hier, die hier ongeveer 175 jaar oud is. Uiteindelijk zijn de reuzen ongeveer 240 jaar oud geworden. Rond 1973 Hadden ze in de loop van de tijd zoveel gebreken opgelopen, dat er geen redden meer aan was en ze werden opgeruimd in opdracht van de eigenaar, de familieT.JJ. van Rijn-Goossens.

In 1900 woonde hier Pieter van Asch, een rijke boer, die getrouwd was met Gijsbertje de Jager uit Deil.

Omstreeks 1948 werd het historische pand verkocht aan Aart Versteegh, veehandelaar van beroep. In de ruilverkavelingsperiode van 1965-1970 werd De Bruin de nieuwe eigenaar en enige jaren later Van Rijn, leraar geschiedenis op een middelbare school.

In her middelste pand woonde sedert 1904 Frank Nicolaas den Hartog, die er zich vestigde als wagenmaket. Hij was toen 24 jaar, afkomstig uit Est en hij opende hier op 1 februari 1904 een zaak. Thuis was hij opgeleid in her wagen- en rijtuigvak. Hi] woonde er met zijn twee zussen Michilina en Willemina. Den Hartog was een actief en vooruitstrevend man; hij vervaardigde dogkarren, solide boerenwagens en rijtuigen van verschillende modellen, die in Rurnpt en omgeving werden verkocht. In 1909 vertrok hij naar Beesd, waar hij meer uitbreidingsmogelijkheden had en er een ruimer pand kon betrekken naast het gemeentehuis aan de Voorstraat. Daar zou hij met zijn personeel tot 1 957 de werkzaamheden voortzetten, die mettertijd veranderden in carrosseriebouw.

Vanaf 1912 werd het perceel bewoond door Rijk de Jongh-van Dusseldorp, die er een landbouwbedrijf in uitoefende. Zoon Gijs, getrouwd metTerVetploeg, stapte over op de fruitteelt. In de jaren zestig bouwde hij een nieuwe bungalow met fruitschuur in de Roodseweg nabij "het Gat". Gijs' geboortehuis wordt anno 1996 bewoond door de familie Paul Rondel, eertijds docent fotografie en film aan een academie. Zoon Dafnis heeft er een verhuurbedrijf van klassieke trouwauto's, Engelse en Amerikaanse modellen.

Rechts zien we een gedeelte van de boerderij van Jacobus I]zerman, die hier in 1900 woonde. Hij was poldermeester van de dorpspolder Rumpt en overleed op 55-jarige leeftijd. Zijn huwelijk met Lijntje de Jongh was kinderloos. Inwonend waren neefWillem de Jongh, broer Gerrit en nicht Lientje, die later metVerweij en daarna met Noom trouwde.Omstreeks 1940 huisde hier de familie Wim van Asch-van Wijnen. Wijntje geniet er van haar oude dag, terwijl het rechter deel van het pand wordt bewoond door zoon Ab en diens vrouw Ricky.

Groet uit Rumpt.

4 Rumpt, Vellegat, postkantoor

Op onze zwerftocht door Rumpt komen wij omstreeks 1920 in de omgeving van de kruising Middenstraat- Vellegat, later R.M. van Gellicumstraat genoemd. De bocht van de straat liep toen nog dieht langs de woning rechts.

In 1852 stond hier sleehts een schuur, die evenals het aangrenzende Marktplein (de Del) eigendom was van het dorp Rumpt, dus gemeensehappelijk bezit van de Rumptenaren. Hier werden waarsehijnlijk marktbenodigdheden opgeslagen, zoals palen en touwen, en brandslangen en verdere spullen die het algemeen dorpsbelang dienden.

In het midden zien we nog een gedeelte van een schuur. Antonius van de Berg, schoenmaker van beroep, bewoonde in 1876 hier een huis met zijn vrouw Geertrui Meegdes en de kinderen. Het is niet bekend of dit al het hier afgebee!de pand betreft. De schuur met bijbehorende tuin werd in 1905 verkoeht, evenals de woning met het erf

Vervolgens vond er een aantal ingrijpende veranderingen plaats.

Schuur en huis werden zodanig verbouwd en uitgebreid dat er rwee huizen ontstonden. Bovendien werd er ook een hooiberg neergezet.Aldus was de situatie in het [aar 1919.

De nieuwe eigenaar was omstreeks 1900 de fami!ie Jan van Eek-van Wijk (1874-1 924), met een inwonende broer Hermen. Beiden waren rietdekker. Om gezondheidsredenen werd Jan later verzekeringsagent en hij werd na zijn overlijden opgevolgd door zoon Andries, die het agentschap verder uitbouwde.

In 1935 liet Andries in de woning een bijkeuken met bergplaats waaronder een kelder bijbouwen. Eind jaren vijftig werd er in het reehterdee! een poststation gevestigd, waar doehter Hannie nog jarenlang werkte.

Andries was in zijn vrije tijd aetief als muzikant bij muziekvereniging

"Voorwaarts"; ook was hij een aantal jaren lid van de gemeenteraad van Dei!.

Bij de voordeur staat Gijsberta, de vrouw van Jan van Eek. Boven haar hoofd zien we een assurantiebordje op de muur gesehroefd en hogerop de te!efoonaansluiting, die toen nog bovengronds hing. Het kleine meisje reehts is Thera Verploeg (geboren in 1914), die later met Gijs de Jongh trouwde. Daarnaast staat Tonia Verploeg (geboren in 1912). De vierde van rechts is Marie Spronk en de vijfde is Lenie, met wit muts]e en speelwiel, De vierde persoon van links is [anetta Verploeg (geboren in 1905).

De kinderen Verploeg woonden schuin tegenover dit kruispunt, in een boerderij op een terp. De meesten dragen de gebruikelijke klompen uit die tijd. Het jongetje links heeft een hoepel bij zieh, waarmee hij zich uitstekend kan vermaken. Geheellinks staat de smidse van Hendrik van Dorth en diens zoon Toon. In het midden kijken we tegen de aehtergevel aan van cafe "De Roskam", waarvan toen al de kastelein Herman den Adel heette. De fami!ie S.].N. Carlier bewoont nu het voormalige postkantoor.

S Rumpt, dorpshuis "Albertine"

In het [aar 1912 wordt bij de gemeente Deil een verzoekschrift ingediend door Jan Karel van Kessel, als vertegenwoordiger van de "Albertine van Kesselstichting", om voor het oprichten van een gebouw in Rumpt een stuk grond te kunnen kopen. Het gebouw wordt een lokaliteit voor het houden van repetitie en uitvoeringen van muziek, zang en andere verenigingen, en voor het houden van vergaderingen en lezingen. Het stuk grand is gelegen aan het Marktplein. Het wordt door de gemeente Deil in mei 191 2 verkocht aan de stichting voor f 322,5 O. De aanbesteding vindt plaats op 7 augustus 1912; de architect is Harm Snater uitTuil en het werk wordt uitgevoerd door Jan Hoos, aannemer te Beesd.

Omstreeks 1975 wordt het gebouw door vrijwilligers gerenoveerd en uitgebreid; de naam van het gebouw wordt dan veranderd in "Albertine". In 1992 is er opnieuw een ingrijpende opknapbeurt.

Op donderdag 16 januari 1913 wordt het gebouw officieel geopend. Het is genoemd naar de stichtster: Albertine Adolphina Louiza van Kessel, geboren in 1831, overleden in 1920, bijna 89 jaar oud. Ze was een ongehuwde dochter van notaris Jan Karel van Kessel en diens vrouw Johanna Becking. Het gebouw bestond uit een zaal, een portaal, een kleedkamer, een privaat, een buffet, een urinoir, een werkplaats en een toneel.Voor het bekostigen van het gebouw schonk de stichtster aanvankelijk 10 gulden en een obligatie van 1000 Amerikaanse dollars, later aangevuld met nog eens tweeduizend gulden contant. De hele bouw kostte f 3545.

Als eerste bestuurders werden benoemd Pieter Marinus Ingenegeren (notaris) , Jan Karel van Kessel en Roelof Marinus van Gellicum (wethouder van de gemeente Deil en landbouwer).

Het schilderwerk was uitgevoerd door G. van Stappershoef, die ook het toneelgordijn beschilderde met een kasteel en op het achterdoek een

boslaan. Van Stappershoef was ook een aantal jaren directeur van fanfarekorps "Voorwaarts". Hij woonde in het huis waar nu Wim van Mook woont, aan de Dorpsdijk 31.

Het gebouw werd verwarmd door een flinke kachel en de verlichting geschiedde door grote petroleumlampen, totdat omstreeks 1924 de elektriciteit werd aangelegd. Er waren twee nooduitgangen, aan de kant waar nu de uitgang is, links op de foto.

Jarenlang hing er onder het raampje van de zijgevel een mededelingenkastje van gemeente Deil. Tegen de muur van het gebouw werden de fietsen van de bezoekers gestald. Aan de schoorsteen is duidelijk te zien dat de kolenkachel in het midden van de zaal stond.

De persoon bij de toegangsdeur kan de beheerder zijn. Met grate toewijding waren dat jarenlang de families H. van Wijk en H. van Zoelen; Paul en DinyVos zijn de huidige beheerders.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek