Schoonebeek in oude ansichten deel 1

Schoonebeek in oude ansichten deel 1

Auteur
:   J. van de Haar
Gemeente
:   Schoonebeek
Provincie
:   Drenthe
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4030-0
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Schoonebeek in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Gevonden stenen en bronzen voorwerpen doen vermoeden, dat Schoonebeek reeds voor de aanvang van onze jaartelling voor lange of korte tijd werd bewoond, zonder dat er echter enige zekerheid bestaat, wie of wat deze tijdelijke Schoonebeekers zijngeweest.

Over hoe en wanneer het huidige Schoonebeek is ontstaan is iets meer bekend.

Aangenomen wordt, dat in de 12de eeuw enkele mensen, afkomstig uit de nabij gelegen graafschap Bentheim, zich hebben gevestigd op een hoogte in het moerassige gebied ten no orden van het beekje, dar nu Schoonebekerdiep wordt genoemd.

Uit deze vestiging is de parochie Sconebeke ontstaan. Voorzover kan worden nagegaan wordt in de officiele bescheiden eerst in 1341 melding gemaakt van Schoonebeek. In de geschiedkundige beschrijving over kloosters in Drenthe spreekt Magnin dat het convent tussen Coevorden en Schoonebeek in 1259 nog aanwezig was.

Am btelijk behoorde de marke Schoonebeek tot het dingspil Suydenvelt, die de zuidoosthoek van Drenthe omvatte en ressorteerde onder het schulte-ambt Coevorden. Ambtelijk is Schoonebeek nogal heen en weer geslingerd. Tot 1795 bleef de marke onder Coevorden. Toen werd Schoonebeek een zelfstandige gemeente en bleef dit tot eind 1802. In dit jaar werd Schoonebeek weer ingedeeld bij Coevorden. Negen jaar later werd Schoonebeek bij Dalen gevoegd. Het motief hiervoor was, dat, gezien het landelijke karakter, Schoonebeek beter paste bij Dalen dan bij de stad Coevorden.

De inwoners van Oud- en Nieuw-Schoonebeek hadden tegen de onzelfstandigheid van hun gemeente grote be-

zwaren. In 1835 begonnen de markegenoten van beide dorpen officiele pogingen te doen om Schoonebeek weer zelfstandig te krijgen. Hiervoor werd de Asser advocaat mr. Oldenhuis Gratema ingeschakeld.

De weg naar zelfstandigheid bleek lang en moeilijk te worden. Eerst op 1 juli 1884 werd het vechten van de Schoonebekers en mr. Oldenhuis Gratema, die inmiddels lid van de Tweede Kamer was geworden, beloond.

Op die datum werd Schoonebeek weer een zelfstandige gemeente, die de dorpen Oud- en Nieuw-Schoonebeek omvatte met de daarbijhorende veengebieden Schoonebeekerveld en Amsterdamscheveld.

De bevolking van Nieuw-Schoonebeek is niet afkomstig van de graafschap Bentheim maar komt oorspronkelijk uithet Munsterland.

De eersten vestigden zich, in het begin van de 19de eeuw, in het oostelijk dee! vande gemeente Schoonebeek.

In 1850 bouwden zij hun eigen kerk die bijna 120 jaar langhet centrum van Nieuw-Schoonebeek bleef.

Na de laatste eeuwwisseling ontstonden in het veengebied ten noorden van Nieuw-Schoonebeek twee kleine woonkernen, die in de loop der jaren met diverse namen werdenaangeduid.

In 1954 werden deze nederzettingen, die letterlijk en figuurlijk steeds dichter naar elkaar toegroeiden, administratief tot een dorp gemaakt: Weiteveen. Met deze naam blijft in herinnering dat in het verleden daar ter plaatse vee! boekweit werd verbouwd.

De eerste bewoners van het oostelijk deel zijn afkomstig uit het Duits-Nederlandse grensgebied, Het westelijk deel

werd bevolkt uit Schoonebeek en andere dorpen in de zuidoosthoek van Drenthe.

In beide delen van Weiteveen nam de kerk, vooral in de eerste jaren na het ontstaan van de kernen, cen zeer belangrijke plaats in. Dit blijkt uit de nog aanwezige foto's. Nu Weiteveen doorgaande, kunnen wij ons nauwelijks voorstellen, dat nog maar enkele tientallen jaren geleden, hele gezinnen in het veen moesten werken om in leven te kunnen blijven.

Van het, eveneens tot Schoonebeek behorende, dorp de Zandpol hebben we helaas geen oude foto's kunnen achterhalen.

Hoewel mr. Oldenhuis Gratema in 1880 in de Tweede Kamer, over Schoonebeek sprekende, het had over het "aIlerafgelegenste allerdorpen" ging niet alles aan Schoonebeekvoorbij.

In 1598 ging de parochie, met aan het hoofd pastoor Hermannus Lactacianus, over naar de Ref orrnatie,

Vondsten van wapens, munten e.d. bevestigen, dat oorlog voerende troepen de streken van Schoonebeek bezochten. Namenals Spanjaardspad doen ons herinneren, dat die weg reeds bij de Spaanse troepen in gebruik was wanneer ze naar Coevorden gingen.

Door de eeuwen heen heeft Schoonebeek haar landelijk karakter behouden. Dit wil niet zeggen dat er al die jaren niets is veranderd. Bijzonder veel zelfs, maar niet steeds in hetzelfde tempo. De eerste eeuwen van haar bestaan voltrokken de veranderingen zich zeer langzaam, maar de laatste decennia zeer snel.

Het veen, dat de vorige eeuw nog een zeer groot dee! van de gemeente bedekte, is bijna verdwenen.

De ten behoeve van de vervening gegraven kanalen en wi jken zij n nagenoeg aIle gedempt.

De armoedige woonketen, plaggenhutten, zijn vervangen door riante woningen. Na de oorIog werd in Schoonebeek meer dan het landelijk gemiddelde aan woningen gebouwd.

Slechte klinkerstraten, modderige zand- en veenpaden, maakten plaats voor zeer goede asfalt wegen.

Jammer genoeg is meer verdwenen dan nodig is en wat nu wordt betreurd. De foto's zullen het ons laten zien.

Schoonebeek let op uw Zaak en 't pand U toevertrouwd!

Uw ouders hebben in't verleden toch niet voor niets gebouwd?

Met de ontginning van het onder Schoonebeek gelegen olieveld, het grootste van West-Europa, is voor de gemeente een geheel nieuwe periode aangebroken. Dit is bijna op elk terrein zichtbaar.

V oorheen was bijna 90% van de bevolking, direct of indirect, werkzaam in de agrarische sector en 10% daarbuiten. Thans is haast het omgekeerde het geval.

Wie nu, na 25 jaar afwezigheid, in Schoonebeek terugkeert, herkent het niet meer. Maar ook degenen die zijn gebleven kunnen zich nog maar met veel moeite voorstellen hoe het 50 jaar geleden was.

Voor degenen die graag nog eens willen zien hoe het vroeger was is dit "a! bum" samengesteld.

Wij menen hiermee aan een geconstateerde behoefte te voldoen.

1. Opname van 1908. Molen van Alting. Deze is later afgebrand. Van de vele molens die in Schoenebeek hebben gestaan is er geen een meer over. Deze molen stond ongeveer waar nu woonhuis en zaak van het schildersbedrijf Doevedans staan. Voor de molen staan onder andere: molenaar Alting en zijn echtgenote, L. Klaassen, juffrouw Klaassen, postbode Huber en zijnzuster.

2. Ter hoogte van de tegenwoordige zaak Rave werd deze foto genomen. Nagenoeg alles is door nieuwbouw vervangen; zowel de school met onderwijzerswoning als de kerk met de pastorie.

3. De in 1901 gebouwde en zoiuist, in 1921, met een lokaa1 uitgebreide eerste christelijke school van Schoonebeek. Tussende kinderen op het schoo1pleinhet personeel. Hethoofd, de heer Bergsma, onderwijzer Seinenjuffrouw Hulleman.

4. Deze in aanbouw zijnde gereformeerde pastorie kon eind 1908 in gebruik worden genomen. Na ruim zestigjaar diverse predikantsgezinnen onderdak te hebben verleend werd deze grote woning vervangen door een riante bungalow. Derde van links is Piet van Ree; tweede van reehts is de heer V rint.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek