Schoonebeek in oude ansichten deel 2

Schoonebeek in oude ansichten deel 2

Auteur
:   J. van de Haar
Gemeente
:   Emmen
Provincie
:   Drenthe
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2648-9
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Schoonebeek in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

6. De woningbouw in Schoonebeek verdient een afzonderlijk hoofdstuk. Hoewe1 de socia1e woningbouw reeds voor de oorlog energiek werd aangepakt, moest na 1945 nog enorm veel worden gebouwd om aan nog een groot aanta1 inwoners uit onze gemeente een rede1ijk onderdak te kunnen geven. Er was wat de huisvesting betreft, 1andelijk gezien, in Schoonebeek een grote achterstand. Dit b1eek duide1ijk toen de duizendste, na de oorlog in onze gemeente gebouwde, woning kon worden betrokken. Op dat moment was in Schoonebeek ruim anderha1f maa1 het landelijk gemidde1de aan woningen gebouwd. Dit heeft tot resultaat dat de na-oorlogse generatie "woningen" zoa1s die op de fete's zijn te zien gelukkig aIleen kent van een p1aatje of het veenmuseum.

Links boven: een al iets "betere" veenhut. De voorgeve1 is van steen, de rest van het onderkomen is nog hoofdzakelijk plantaardig.

Rechts boven: dit is een gehee1 houten woning, die gemakkelijk in de vrije tijd kon worden gebouwd.

Links onder: een gehee1 stenen huis van het zogenaamde kippenhok model, dat toch a1s een he1e vooruitgang kan worden gezien.

Rechts onder: een veel grot ere woning die al doet denken aan een beginnende boerderij,

7. Links boven: deze woning bestaat voor een groot deel uit een houten raamwerk, afgedekt met asfalt papier. Degene die hierin woonde was er bijzonder tevreden mee. Hij was zelfs niet bereid om deze woning te verlaten en een nieuw huis te betrekken. Met een list is de bewoner er uit gelokt, waarna het onderkomen direct totaal onbewoonbaar is gemaakt.

Links onder: dit was wat in de regel met w.c. wordt aangeduid. Er was soms strom end water, maar toch iets anders dan de meeste mensen nu zijn gewend. Het voordeel van een dergelijke gelegenheid is dat men geen luchtverfrissers behoeft te gebruiken. Wij betwijfelen echter of het daar met regen, sneeuw of twintig graden onder nul aangenaam vertoeven was. Dan moest de nood weI bijzonder hoog zijn.

Rechts boven: letterlijk in het veen werd de nieuwbouw aangevangen. Hier ging men tot een meter tachtig onder het veen om een kelder te kunnen bouwen.

Rechts onder: doordat de nieuwbouw tot stand kwam kon een woning als deze onbewoonbaar worden verklaard.

8. Naast andere onderwerpen verdient ook het veen aandacht. In het verleden was een belangrijk deel van het Schoonebeekse grondgebied met veen bedekt. Een groot deel hiervan is, in de vorm van turf, opgestookt. Veel Schoonebekers hebben decennia lang hun karig dagelijks brood verdiend met de zeer zware werkzaamheden in het veen. De emancipatie was in het veen nimmer een probleem. De werkzaamheden van de vrouw waren daar zo belangrijk dat een man sorns aIleen werk als turfgraver kon krijgen wanneer hij een vrouw en/of dochter had die kon helpen bij het drogen en laden van turf. (Hoe zeer hun werk ook werd gewaardeerd, wij hebben echter niet de indruk dat de vrouwen uit de veenstreken naar die tijd terugverlangen.) Ook to en de turfproduktie werd gemechaniseerd bleef de vrouw nog lang haar plaats behouden, wat ook te zien is op enkele van de hier volgende foto's.

Links boven: in de jaren twintig kwam in het Amsterdamseveld de eerste persturfmachine. Van enkelen die hierbij aan het werk waren konden de namen worden vastgesteld. Het zijn, van boven naar bene den en van links naar rechts: Hofstede, H. Sommer, B. Imming, M. Bos, Prins, T. Tenfelde, H. Bettinghaus, drie onbekenden, A. Sybon, twee onbekenden, W. Kootstra en weer twee onbekenden.

Rechts boven: enkele jaren later poseerden bij hun machine, waarmee werd gewerkt in het gebied ten noorden van Kanaal A en ten westen van de Beekweg, de volgende personen (van links naar rechts): H. Wesselink, S. de Wagt, T. Kootstra, H. Vos, F. Kootstra en J. van der Weide. Achter: machinist J. Kruizinga, afpakker Kobus Brakel, beul of slager Bart (? ) en vervener Mooibroek. Links onder: bij het laden van turf werd in datzelfde gebied deze foto gemaakt. Hierop staan, van links naar rechts: het schippersechtpaar met hun zoon, Grietje Dozeman, Rika van der Weide, Trijntje Jeuring, Geesje de Vries en Rika van der Velde. Achter hen: Hillie Dozeman, Ida Jonkers, onbekend, Hendrik Jeuring en de schippersknecht. Het schip lag toen in een zijwijk van het kanaal, ten westen van de Beekweg. De meeste zijwijken van dit kanaal zijn inmiddels gedempt. Rechts onder: rond 1936 werd deze opname gemaakt bij de turfstrooiselfabriek van VeIdkamp. Daar werkten toen, van links naar rechts en van voor naar achter: B. Hoving, H. de Leeuw Jzn., B. Westera, C. Lautenbach, J. Hults, Th. Meijer, J. Meijer, G. Moes, Marchien Kamping, J. Westera, F. Pater, Jantje Schonewille, H. de Leeuw, J. van Tellingen en mevrouw Veninga-Zwiers.

. 11.~-144... vY

~ st,,~}.!V . t}{ . ~F19

. :~.6..

9. Door de jaren heen zijn door de Schoonebeekse jeugd cursussen gevolgd ter bekwaming in een vak of handwerk.

Links boven: een foto van degenen die omstreeks 1910 het diploma van de tweejarige landbouwcursus behaalden. Het zijn, van links naar rechts en van voor naar achter: Herman Berends, Harm Loos, Hendrik Gommer, G.J. Gruppen, G.J. Wilms, Egb. Bruining, Geert Gruppen, H. Schoenmaker, B. Meijerink, T. Berends, R. Roos, J. Hazelaar, Jan Berends en Mans Eisen.

Rechts boven: ruim twintig jaar later werd eveneens van leerlingen van de landbouwschool een foto gemaakt. De cursisten waren toen: Jan Hekman, Herman Bruna, G. Blancke, J.H. Lamberts, G.J. Klaassen, Jan Pot, F. Hinnen, St. Anholts, onbekend, H. Meijerink, H. Hans, A. Ellen, A. Klingenberg, G.J. Overman, H. Wilpshaar (? ), H. Stokman, K. Sassen, Engb. Ellen, onbekend, A. Grobben, J. Sibon en G. Rozeboom.

Links onder: ongeveer in het midden van de jaren dertig volgden de op deze foto staande jeugdige Nieuw-Schoonebekers een melkcursus. Van links naar rechts zien we op de eerste rij de dames:

Anna Lover, Agnes Ahlers, Lena Engberts, Lena Gert, Femia Herbers, Lena Jansen en Siena Jansen. Achter hen de heren: G. Tholen, B. Wolken, G. Bos, B. Wolken, A. Buter, B. Leveling, R. Leveling, B. Buter, G. Scherpen, G. Koop, H. Husen, H. Nijenstein en H. Schuurman.

Rechts onder: het was vermoedelijk in 1915 dat deze foto werd gemaakt van "Lina-Meu" Blancke die toen naailes gaf aan: Jantje Loos, Tonie Vettenburg, Jantje Schoenmaker, Henny Walkotten, Jantje Blancke en Rika Wolbers. Het kleine meisje op de voorgrond is Aaltje Blancke. Doordat Henny erg bang was voor spinnen en de andere meisjes spinnen meenamen naar de les (liefst zo groot mogelijk) werd een les meer dan eens gillend onderbroken.

10. In dit boekje willen we ook aandacht bested en aan enkele niet meer in zwang zijnde oude gebruiken. In het verleden waren er bij een huwelijk diverse gebruiken, die nu zijn verdwenen. Links boven: "hogtieds neugen". Ongeveer twee weken voor de bruiloft gaat de neuger op pad met een wandelstok en een Des jenever, die hem door de bruid zijn verstrekt. De neuger zegt tegen ieder die wordt uitgenodigd de nodigingsspreuk en schenkt een borrel. Hij begint bij de bruidegom. Daarna volgt de rest. Ieder die de uitnodiging aanneemt geeft de neuger wat geld en bindt een lint aan de stok. Degene die de laatste borrel uit de Des krijgt moet de Des weer vol maken. De stok met linten wordt ingeleverd bij de bruid. Zij telt dan het aantallinten en weet op hoeveel gas ten kan worden gerekend.

Rechts boven: haan halen. Op de dag van het huwelijk wordt de haan uit het huis van de bruidegom gehaald. In de regel gebeurt dit 's middags, Met muziek voorop en in aanwezigheid van de nodige flessen sterke drank gaat men op pad. Onderweg wordt herhaaldelijk "gerust". Bij het ouderlijk huis van de bruidegom wordt de reeds daar voor afgezonderde haan meegenomen. Op de terugweg weer "rusten", waarbij ook de haan niet wordt vergeten. Bij het huis van de bruid begint dan een uitgebreid slachtritueel waarbij veel drank wordt gebruikt. Het hogtieds neugen en haan halen waren alleen in Nieuw-Schoonebeek in gebruik en deze gebruiken waren oorspronkelijk afkomstig uit het aangrenzende Duitsland.

Links onder: het bruidstol innen geschiedde op veel meer plaatsen in Drenthe. Wanneer het rijtuig met het bruidspaar naderde, spanden kinderen een touw over de weg. De bruid betaalde dan tol door het strooien van kleingeld. Het bemachtigen daarvan ging vaak met hevig "haarplukken" gepaard. Soms spanden ook wet ouderen het "toltouw" en dan moest de Des te voorschijn worden gehaald.

Rechts onder: in 1925 was in Nieuw-Schoonebeek het palmpasen herdenken met een versierd haantje op een stokje nog een serieuze aangelegenheid. Hier zien we mevrouw Schroer-Imrnens, toen nog onderwijzeres, met de schoolkinderen op palmpasen uit de kerk komen.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek