Serooskerke in oude ansichten deel 1

Serooskerke in oude ansichten deel 1

Auteur
:   B. Coomans
Gemeente
:   Schouwen-Duiveland
Provincie
:   Zeeland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4641-8
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Serooskerke in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

16. Op een zonnige voorjaarsmorgen in 1907 kwam dit mooie kiekje van de oostzijde van het Dorpspiein tot stand. Hoe rustig lag de nog onverharde weg met de iepebomen er toen bij. Het geraas van auto's kende men nog niet. Je hoorde er aIleen de vogels in het zacht ritselende gebladerte en hier en daar een blaffende hondo In de verte zien we nog net .Pooltjesmeet", waaraan we reeds een bezoekje brachten. Helemaallinks staat de oude school die toen nog in gebruik was en verderop bevindt zich het in 1902 door metselaar Heijboer gebouwde gemeentehuis met aan de zijgevel het "plakkebord".

Achter de twee deuren van het hoekhuis daarachter, woonde rechts J oh. van Strien en links schilder J. Stoel, die later de hele woning in gebruik zou nemen. Eerder noemde men dit pand "de schure" en was er een "kuperie" in gevestigd, De eerste die het ais woonhuis gebruikte, was de weduwe J. van den Bos. De tweewielige kar op de achtergrond was van H. Bakker, die daar zijn winkeltje in "ellegoed" (lappen stof e.d.) had. Rechts van de weg, achter de drie eerste bomen, woonde toen L. Hanse. Hij was tot 1890 herbergier in de tapperij naast het "erremuus", hier nog net op de foto.

Boven de ramen van het cafe was ten tijde van de opname te lezen "Uitspanning J .A. de Glopper" , waarmee we meteen Hanses opvolger kennen. Onder een "uitspanning" verstond men een gelegenheid waar reizigers hun paard konden uitspannen en stallen. In de bijbehorende herberg nuttigden zij dan zelf meestal hun boterham. Meestal, want er waren weI "agosianten" die het lef hadden bij de ene kastelein hun paard te stallen en bij de andere in het dorp een glaasje te gaan drinken, wat hen niet door iedereen in dank werd afgenomen ...

SEROOSKERKE

17. Dat vroeger niet alles mooier was dan tegenwoordig, bewijzen de vooraanzichten van het Serooskerkse bedehuis hiernaast. De vrij recente opname rechts laat zien hoe fraai de kerk in 1958 werd gerestaureerd, terwijl we op de van 1902 daterende kaart links een haveloos ogend gebouw met lelijk pleisterwerk aanschouwen. Het nu van glas-in-lood-ruitjes voorziene spitsboogvenster boven de deur was dichtgemetseld en in het galmgat stond een houten hekje. Vergeleken met toen staat de kerk er nu als een pronkjuweel bij en is men in Serooskerke terecht trots op dit historische bouwwerk.

De geschiedenis van de parochie Serooskerke gaat terug tot de dertiende eeuw. Zij is een dochter van de kerk van Haamstede en was gewijd aan St. Alard, bisschop van Mainz, die de marteldood stierf. De "Alarduskerk" bezat een vicarie, gewijd aan de Heilige Maagd. Dat was een wegens bijzondere omstandigheden van de parochie afgescheiden kapel of altaar, met een eigen zielzorger. De oudst bekende ambtsdragers hiervan zijn Johannes Anthonieszoon (voor 1493) en Bartholomeus Willemszoon (na 1493). Het kerkgebouw zelf stamt uit 1425.

Tijdens de reformatietijd staken de Staatsen (troepen van de Prins) op 14 december 1575 Serooskerke in brand, ten einde te voorkomen dat de Spaanse soldaten zich in het dorp zouden vestigen. Ook de kerk moet toen zware schade hebben opgelopen. In 1611 wordt Serooskerke een zelfstandige gemeente, met de later naar Brouwershaven vertrokken Lucas Spiering als eerste predikant.

In het jaar dat de oude ansicht van hiemaast tot stand kwam, ging dominee B. T. Mossel de Serooskerkse gelovigen voor. Hij kwam uit Groningen, werd op 6 oktober 1901 bevestigd en van 18 juni tot 9 juli 1904 door het kerkbestuur geschorst met behoud van zijn "tractement". In juni 1907 werd hij "op vererende wijze" ontslagen uit de dienst der Nederlands Hervormde Kerk en op 17 mei 1912 vertrok hij naar Zierikzee. Zijn opvolgerwas kandidaat A.E.K. Pols uit Dordt, die we op de volgende bladzij nader zullen voorstellen.

18. Van 26 april 1908 tot 30 maart 1913 werd het kerkelijk leven in Serooskerke geleid door de op 16 juni 1880 te Wissenkerke geboren dominee A.E.K. Pols. Hij was de stichter van zondagsschool "De Zaaier" en bij zijn vertrek naar het Groningse Jukwerd kreeg hij de hier afgedrukte groepfoto van de zondagsschool aangeboden. Maar liefst 63 kinderen verzamelden zich op het oude kerkhof voor de zuidgevel van de kerk. Wat een verschil met het tiental dat anna 1987 wekelijks de consistorie bezoekt.

Net als nu bestond ten tijde van de in werkelijkheid bruin verkleurde foto de leiding uit twee personen. We zien henop de achterste rij. Hetzijn Toon Verboom Czn. (links) en Kees van derVelde. Om 74jaarna dato alle namen van de kinderen in te vuIlen viel niet mee, maar de meesten weten we. We noemen van links naar rechts, op de achterste rij: Kees of Jan Pols, Jacob Dalebout, een Viergevertje, Wim Pieterse, Kees Verboom, Marinus van Gorsel, Adriaan Bakker, Kees Hanse, Johan Hanse, Daniel Viergever, Simon Hart, Bertus Niemeijer, Gerrit van Teeling, een jongen van Boogerd, eentje van Verboom en Johan de Meij.

De rij daarvoor, van links naar rechts: Ene Oosse, Leendert Bakker, Pie van den Berge, Marie Hanse Sdr., Lina Berrevoets, Mina van Maanen, Marie de Zwarte, Betje den Bleijker, Keetje Hart, Neeltje Berrevoets, Lina de Meij, Janneko Bakker, Aaltje Dalebout, Maatje Linders, Corrie Krijger, Jane den Bleijker en Leuntje van Gorsel.

In het eerste gelid, ook weer vanaf links: twee jongens van Hoogerheide, Willem Bakker (achter), Koos Hanse, Lina Pols, een meisje Boogerd, Koos van den Berge (achter), Lena de Jonge, Johanna Bodbijl, Jacob Viergever (achter), Johanna van de Zande, een meisje Boogerd, Neeltje Hart (achter), Kees van Gorsel, Betje de Meij (achter), Kees van den Houten, Antje Berrevoets, Bina de Meij (achter), Jans Jonker, Pietje Dalebout (achter), Keetje Kloet, Corrie van den Houten (achter), Marietje den Bleijker, Johanna Geleijnse (achter), een zoon van D. Oosse, Pieter van der Velde, een onbekende daarachter en tot slot Kees Jan Geleijnse.

Op het linker leitje staat geschreven: "Zondagschool De Zaaier, Serooskerke (S)." Het rechter vermeldt:

"Terherinnering aan de Weledele Heer Ds. A.E.K. Pols, 1908-1913." De luidklok in de kerktoren had vroeger meer nog dan nu, vele functies:

Ik roep ter Kerk/ Regel het werk/ Verkond den dood /Waarschuw in nood/ Ik spreek ook meet Bij feest en vree.

Opschrift op de grootste van de beide kerkklokken, die in de toren van Wemeldinge hangen.

19. Kerkgebouwen vormden altijd en overal geliefde objecten voor kunstenaars en fotografen. Men legde ze door de eeuwen heen op velerlei manieren vast: getekend, geschilderd, geetst en gefotografeerd. De laatste methode leverde een ruime keuze op aan plaatjes voor onze boekjes " .. .in oude ansichten".

In nagenoeg aIle gevallen bepalen de soms imposante bedehuizen het gezicht van dorp of stad waar ze staan. De torens springen daarbij uiteraard het meest in het oog. Ben kerk zonder toren is geen gezicht en het is dan ook bepaald niet verwonderlijk dat men zich te Nieuwerkerk in Duiveland zoveel moeite getroost heeft om de in 1945 opgeblazen zeskante toren te herbouwen.

Vaak ook dienden de op grote afstand zichtbare torenspitsen als baken voor de scheepvaart. Aan dat gegeyen hebben we het te danken dat de Plompe Toren van het verdronken Koudekerke er thans nog staat. Het prentje van de Alarduskerk hiemaast stamt uit 1950. Rechts vangen we nog net een stukje gemeentehuis op en daarnaast zien we de oude school, een lelijk bepleisterde kerk en uiterst links de zogenoemde nieuwe schole. De palen met de kettingen om het kerkhof waren vervangen door een heg en het wegdek was al "nieuwmodisch" met asfalt bedekt.

De Vauxhall links, met het kenteken K-4099, was van J. Torbijn uit Goes en zou nu best eens ergens in een automuseum kunnen staan.

20. Hoewel na de ramp uitgevoerd, was de restauratie van de kerk en het rechtzetten van de toren een dermate ingrijpend gebeuren in het dorp Serooskerke, dat een foto daarvan in dit boekje niet kan ontbreken. De opname werd gemaakt door dominee F. van der Grift, die van 1946 tot 1960 preekte in Serooskerke en Kerkwerve. Hij maakte een fotoreportage met verklarende tekst van de kerkrestauratie en uit dat plakboek mochten we materiaal gebruiken voor onze plaatjesalbums.

Op de bladzijde hiernaast zien we hoe rigoureus men te werk ging bij het opknappen van het oude godshuis. Het rechtzetten van de toren was daar een onderdeel van. Hij stond maar even 1.25 meter uit het lood en had daarbij ook het kerkgebouw omgedrukt. Naar het schijnt stond de toren in een ver verleden ook al schuin, maar naar de andere kant. Men brak hem toen af en herbouwde hem op een in de fundering gemetselde, nog steeds aanwezige wig, die ervoor zorgde dat het bouwsel een paar graden naar de kerk leunde. Dat werd vooral na de ramp steeds erger, zodat er ingegrepen moest worden.

Zoals op het kiekje te zien is, verwijderde men de spits en een deel van het metselwerk. De toren werd losgemaakt van de fundatie en met vijzels rechtgezet en weer opgebouwd. Ook de kerk zelf werd aangepakt. De muren werden schoongemaakt en van spitsboogramen voorzien, waarna een nieuw dak geplaatst werd.

De rechts zichtbare consistorie was al opgeknapt. Daarbij ontdekte men restanten van het daar eens aanwezige koor. Als aandenken daaraan tiet men een stukje muur ervan in de oostgevel van de kerk zitten, op de foto met 2 genummerd. lets hoger, bij 3, zien we nog een deel van een raamboog. Geheellinks staat de door restaurateur Born te Haamstede gemaakte tijdeIijke kiokkestoel en daarachter de vroegere school.

Op 17 juli 1958 kon het nu ruim 550 jaar oude bedehuis in gebruik genomen worden, waarmee "Seroos" en Schouwen er een waar sieraad hadden bijgekregen.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek