Smilde in oude ansichten deel 2

Smilde in oude ansichten deel 2

Auteur
:   H. Sikkema
Gemeente
:   Middenveld
Provincie
:   Drenthe
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3225-1
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Smilde in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Het bekijken van een boekje waarin oude ansichten en foto's zijn afgebeeld, is voor velen een plezierige bezigheid. Voor ouderen omdat het herinneringen bij hen wakker roept aan de tijd van hun jeugd; een tijd, waarin alles zo geheel anders was dan nu. Vaak denkt men dan met een beetje weemoed aan "die goeie ouwe tijd" terug. Maar ook veel jongeren hebben er belangstelling voor, omdat zij, die van hun ouders en grootouders vaak verhalen hebben gehoord over vroeger, wel eens willen zien hoe het dorp waarin zij opgroeien, er in die tijd uitzag.

Op verzoek van uitgeverij Europese Bibliotheek te Zaltbommel heb ik thans het boekje "Smilde in oude ansichten deel 2" samengesteld. Het materiaal daarvoor was in voldoende mate aanwezig. De gemeente Smilde is namelijk in het bezit van ongeveer 600 dia's van oude foto's en zo'n 50 ansichtkaarten. Toen de heer A. Naber in het afgelopen winterseizoen met de gemeentelijke diaverzameling op verschillende plaatsen in Smilde voorstellingen gaf ten bate van het Rode Kruis, bestond hiervoor grote belangstelling. Het enthousiaste publiek kwam met nog meer foto's aandragen, waarvan dia's konden worden gemaakt. De verzameling onderging hierdoor een forse uitbreiding.

Het gemeentebestuur van Smilde en de heer Naber betuig ik mijn dank voor het beschikbaar stellen van de dia's en ansichten, die ik voor de samenstelling van dit boekje heb uitgekozen. Ook de inwoners van Smilde van wie ik een of meer foto's voor dit doel te leen ontving, wil ik hiervoor hartelijk bedanken.

Op zichzelf is het samenstellen van zo'n boekje een leuk karwei, maar het is niet altijd gemakkelijk om over bepaalde foto's en ansichtkaarten de juiste gegevens te verkrijgen. Vooral als het gaat om plaatjes uit het begin van deze eeuw, levert dat vaak moeilijkheden op. Het is immers zo, dat aIleen de oudste inwoners van ons dorp daarover iets kunnen vertellen. Aangezien hun gezichtsvermogen meestal niet zo best meer is, kunnen zij niet altijd de gevraagde informatie verschaffen.

Overigens moet ik zeggen dat alle oudere dorpsgenoten bij wie ik om inlichtingen ben geweest, mij met plezier op de gestelde vragen antwoord hebben gegeven. Een van hen wil ik hier met name noemen, dat is Janna Klokker-Timmer, die in het dienstencentrum ,,'t Beurtschip" verblijft en binnenkort 100 jaar hoopt te worden. Zij wist nog heel wat over vroeger te vertellen.

Zoals bekend is, stond op de omslag van het eerste deeltje van ,,smilde in oude ansichten" het hotel-caferestaurant "De Oude Veenhoop" afgebeeld. Voor de omslag van het tweede deeltje leek me een ander belangrijk gebouw, dat vroeger ook veel op ansichten voorkwam, n.l. het postkantoor, het meest geschikt. Bij raadsbesluit van 7 juni 1877 werd besloten tot de bouw van dit kantoor op een plaats tussen de tuin van de heer Wind, cafehouder van "De Oude Veenhoop", en het perceel van bakker Punter. Het werd in gebruik genomen op 15 november 1878. Het gebouw is in 1972 afgebroken.

Door mid del van dit boekje gaan we nu eens kijken hoe Smilde er uitzag in "grootvaders tijd", dat is zo'n 50 tot 80 jaar geleden. De eerste foto is van een belangrijk vervoermiddel uit die tijd, de tram. Als je hiermee van Assen naar Meppel reed, kwam je midden door de 17 kilometer lange veenkolonie Smilde, waarvan de bebouwing zich toen nog voor het grootste deel aan beide zijden van de Drentsche Hoofdvaart beyond. In de directe omgeving van waterovergangen was deze bebouwing toen dichter dan elders. Daar stonden ook de winkels en de cafes. Deze waterovergangen, vroeger hoofdzakelljk draaivonders, die parti-

culler eigendom waren, zijn omstreeks 1885 door de gemeente overgenomen, met uitzondering van de Meesters- en de Van Liersbrug, die reeds aan het rijk waren overgedragen.

Ook de Pieter Hummelenbrug, de Leembrug, de Veenhoopsbrug en de Norgervaartsbrug waren rijkseigendom. Omstreeks 1910 yond vernieuwing plaats van de Grietmansbrug, Jonkersbrug, Polakkenbrug, Koopbakkersdraai, Vroomsdraai, Tentingerdraai, Spiersbrug en Hendrik Oostdraai. De meeste ervan komen met hun omgeving in dit boekje voor. Verder zijn onder andere foto's opgenomen van kerken, scholen, cafes, bakkerijen, smederijen, een zuivelfabriek, een molen en een wagenmakerij, terwijl ook de melkboer en de petroleumventer niet ontbreken. Zo maken wij dus een reisje langs de vaart in vroeger tijd en kiezen als beginpunt de kalkzandsteenfabriek van Roelfsema te Hoogersmilde, helemaal in het zuiden van ons dorp. We eindigen in het noorden bij de Norgervaartsbrug.

Tot slot nog een woord van dank aan allen, die door het verstrekken van informatie of op andere wijze hebben meegewerkt aan de totstandkoming van dit boekje.

1. Wie in vroeger tijd een bezoek aan Smilde wilde brengen, kon het beste gebruik maken van de tram. Je was weI wat lang onderweg, want de rit van Assen naar het station te Hijkersmilde duurde 50 minuten, maar het was doorgaans wel gezellig in de tram. Van Hijkersmilde naar Meppel duurde de reis 1 uur en 3 kwartier. We zien hier de tram onderweg naar Smilde. Op de achtergrond de kazernes van het garnizoen in Assen.

2. Omstreeks 1900 zocht een ondernemend handelaar en fabrikant, Rudolf Roelfsema, een plaats die geschikt zou zijn voor de vestiging van een kalkzandsteenfabriek. Vanwege de gunstige ligging viel de keuze op Hoogersmilde. Zo werd daar in 1905 de fabriek "Albino" gebouwd. Aanvankelijk vonden de aanvoer van kalk en het vervoer van stenen naar de afnemers per schip plaats. Na het tot stand komen van de tramlijn Assen-Meppel in 1916, geschiedde ook veel per wagon. Op deze foto zien we de wisse1plaats tegenover de fabriek.

3. Schipper Hiemstra van "De Twee Gebroeders" heeft zijn schip even aan de kant gelegd om enige inkopen te doen bij het schipperswarenhuis van M. Spoelstra te Hoogersmilde. Blijkens het op de winkel aangebrachte bord waren daar kruideniers- en bakkerswaren en scheepsvictualien verkrijgbaar. Met victualien werden artikelen bedoeld die een schipper op zijn reizen nodig had. Het warenhuis stond dicht bij de kalkzandsteenfabriek, waar het vroeger nogal druk was met de scheepvaart.

15. Hoogersmilde Ontspanningslokaal

4. Op deze foto van omstreeks 1925 zien we het hotel "Het Rieten Dak", toen nog Ontspanningslokaal geheten. De Bosweg was er toen nog niet. Van Hoogersmilde naar Appelscha liep wel een zandweg. In de jeugdherberg te Appelscha waren in die tijd moeilijk opvoedbare kinderen gehuisvest. Wanneer ze met hun begeleider een fietstocht maakten, dronken ze in het Ontspanningslokaal een glaasje ranja. In "Het Rieten Dak" is ook lange tijd de schippersbeurs gevestigd geweest.

5. Rond de eeuwwisseling kwamen in Smilde nog veel plaggenhutten voor. De meeste stonden ergens in het veld verspreid. De bewoners hadden naast het ongerief van hun schamele huisvesting ook nog het nadeel dat ze ver moesten lopen over slecht begaanbare wegen, als ze boodschappen moesten doen. Op deze fat a van omstreeks 1920 poseert het echtpaar Kannegieter, in Hoogersmilde bekend als "Frans en Henne", voor hun waning in de Veldhuizen.

School, 8roef uii cJCooger~Smilde.

6. In 1838 werd in Hoogersmilde een nieuwe openbare lagere school met onderwijzerswoning gebouwd. Toen in 1906 deze foto werd gemaakt, was de school alweer enkele malen verbouwd. In de onderwijzerswoning woonde destijds meester K. Swieringa. Nadat in 1960 de nieuwe school aan de Prof. Dr. Obbinkstraat gereed was gekomen, werd het oude schoolgebouw verbouwd tot gymnastieklokaal. Toen het door de bouw van het nieuwe sportgebouw "De Bosrand" als zodanig oak geen dienst meer hoefde te doen, is het afgebroken.

De Pieter Hummellenbrur;; te Hoogersmilde

7. Dit is de omgeving van de Pieter Hummelenbrug omstreeks 1910. Links de winkel van Hendrik Klok. Deze winkel stond naast de school, die we op de vorige foto zagen. In het witte huis woonde wed. J. Schreuder tot 1920. Daarna heeft brandstoffenhandelaar Frederik Bruggink er lange tijd gewoond. In 1958 is de woning aangekocht door de gemeente. Door afbraak in 1960 ontstond de moge1ijkheid om de Schu1testraat aan te sluiten op de Rijksweg.

9. Hoogersmilde Cafe ter Haar

8. Een bekend cafe in Hoogersmilde was vroeger dat van L. ter Haar. Hij woonde daar vanaf 1924. Daarv66r werd het cafe bewoond door wed. D.W. Hulst. Het stond op de plaats waar thans cafe .Zenderzicht" van Jan Snijder zich bevindt. De tijden kunnen weI eens slecht zijn, een aantal cafes zal toch blijven bestaan. Dat veenarbeiders en kanaaIgravers vroeger ook wel graag een borrel lustten, blijkt wel uit het feit dat in 1881 in Srnilde 65 drankinrichtingen waren.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek