Spaarndam in oude ansichten deel 2

Spaarndam in oude ansichten deel 2

Auteur
:   Gerrit van den Beldt
Gemeente
:   Haarlem
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4463-6
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Spaarndam in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

In dit deeltje ligt de klemtoon op de inwoners van het oude dorp en op het verenigingsleven, vooral dat van in de jaren twintig. Het was een tijd waarin de verenigingen als paddestoelen uit de grond schoten. Door de invoering van de achtenveertigurige werkweek hadden de mensen meer vrije tijd gekregen. (Daarvoor was het meestal drieenzestig uur.) Veel afleiding was er nog niet. Haarlem was moeilijk bereikbaar. Zodoende zocht men de gezelligheid bij elkaar.

Naast de al van 1880 daterende ijsclub "Nova Zembla" en het "Spaarndams Gemengd Koor" van 1908 werden opgericht het fanfarekorps "Crescendo" (1918), de voetbalclub "Spaarndam" (1919), de "Rooms-Katholieke Kring" (1921), het fanfarekorps "Kunstkring" (1921), de "Commissie tot het houden van Kinderfeest op Koninginnedag" (1922), de toneelclub "De Eeuwige Strijd" (1925), de mandolineclub "St.-Gregorius", de naaikrans, een zwemclub en vast nog weI enige die aan mijn aandacht zijn ontsnapt.

De hoogtepunten in het verenigingsleven werden gevormd door de uitvoeringen, de jaarlijkse feestavond

en het maken van een bus- of bootreis. Daar leefde men naar toe. Zo gaf "Crescendo" op 30 januari 1919, na een half jaar oefenen, het eerste concert. Omdat het korps pas een stuk beheerste, "Au pas Jocelyn", werd de rest van de avond opgevuld met voordrachten, zang, viool- en pianospel. De clubliefde nam bij sommige leden soms overdreven proporties aan en dat kon naast hoogtepunten in het verenigingsleven ook gemakkelijk dieptepunten opleveren. Zo bouwde in 1924 zowel "Crescendo" als "Kunstkring" een eigen muziektent op de Kolk. Toen S.C. de Haas van Dorsser hier burgemeester werd, wist hij te bereiken dat er een tent bleef staan, die bij toerbeurt zou worden gebruikt.

De katholieken van Spaarndam namen in 1924 een eigen kerkje in gebruik aan de Ringweg, zodat ze niet meer naar Haarlemmerliede behoefden te gaan. De hervormde kerk kreeg in 1925 een nieuw uurwerk en de aan de gemeente Spaarndam toebehorende toren werd gerestaureerd. In datzelfde jaar vertrok de zeer geziene dominee Balion, die sinds 1901 in Spaarndam had gestaan. Twee jaar later kreeg het kerkje een

prachtig gedenkraam, ontworpen door Cor Visser, in verband met het drienhonderdjarig bestaan. De werkgelegenheid kreeg een sterke impuls toen de "N.V. Werf Vooruit" van Stapel uit Enkhuizen in 1919 de scheepswerf "Hollandia" van Frans van Dijk aan de Lage Dijk kocht. Het bedrijf werd gemoderniseerd en honderd tot honderd vijftig man konden er werken. Door de crisis van 1921-1924 ging het aanvankelijk nog niet zo best, maar daarna waren er jaren van grote bloei, waaraan in de jaren dertig een eind kwam door de grote crisis. In 1936 waren er grote moeilijkheden, maar ge1ukkig kon met steun van Van Hattum de werf in Spaarndam behouden blijven.

Toen in de mobilisatietijd (1914-1918) het voedsel in Nederland moest worden gerantsoeneerd, betekende dat voor de vissers een gouden tijd. Hun vis werd toen letterlijk duur betaald. Hierdoor konden zowel Kok als Balm nieuwe palingrokerijen bouwen.

Hoe optimistisch men kort na de mobilisatie wel was blijkt uit een plan uit 1920 om aan de overkant van het Ll, aan de zuidkant van de Spaarndammerpolder, een groot industrieterrein aan te leggen, dat lOU kun-

nen profiteren van de ligging v1ak bij het Noordzeekanaal. Door de crisis van 1921-1924 is het er niet van gekomen.

In deze jaren valt ook de ambtsperiode van burgemeester S.C. de Haas van Dorsser. Met steun van zijn wethouders M. Meyers en C. Stapel jr. wist hij in drie jaren erg veel tot stand te brengen. Het Vaartje werd gedempt, evenals de oude haven waar zesendertig huizen verrezen, de huizen in het dorp kregen elektrische verlichting en de straten werden voorzien van naambordjes. De straatverlichting werd verbeterd. Aan de Pol werd in 1926 een nieuwe dokterswoning gebouwd voor dokter Smit, die in 1923 dokter Nije was opgevolgd, Aan deze actieve periode kwam een einde toen de gemeente Spaarndam op 1 mei 1927 door Haar1em en Ve1zen werd geannexeerd, evena1s het gedeelte van de gemeente Haarlemmerliede tot de Grote Sluis. Spaarndam kwam in de grote bestuurlijke molen en die maalde voor het dorp weI erg langzaam. Jaren1ang.

Spa a r n dam.

De Ba!k.

'"

:i

" -e

-e

1_ .~ ~I

1. Geboren en getogen Spaarndammers hebben het nog altijd over "De Balk" als ze het hebben over het bruggetje dat aan de toegang tot de Kolksluis is gebouwd. Rond 1900 had de brug ook werkelijk maar een hefbalk. Later is het een constructie van ijzer geworden met twee hefbomen. Links achter de bomen is nog de boerderij en melkzaak van Willem de Vries te zien. In de jaren twintig kwam daar het woonhuis van Balm.

2. De Westkolk rond 1910. Rechts is de zeilmakerij van Max. Ervoor staan, van links naar rechts: Nico Max, Niesje Max, Guusje Max en Jo Max. In de tonnen die aan de waterkant staan werd koolteer, bruine teer en carbolineum bewaard voor de zeilmakerij en tagerij.

3. De Taanplaats, in Spaarndam ook ,,'t Slikkie" genoemd, in 1905. De grote openbare vuilnisbak is goed te zien. Bij de winkel van Vallentgoed, bij de ingang van de Kolksluis, was er nog een. Joost Amelink leegde de bakken meestal. Dat moest 's nachts gebeuren. Het meeste vuil bracht hij naar zijn tuin aan de Spaarndammerweg en een deel ging naar de Rietpol. Amelink kreeg er twintig gulden voor. Het vervoer ging per schuit. De vuilnisbakken waren een paradijs voor de ratten. Rechts in de hoek was een openbaar urinoir, "de pisbak",

4. Wout Kuyper had een kruidenierswinkel aan de Spaarndammerdijk, daar waar nu de winkel van Baelde is. Hij verkocht ook turven en briketten. Hier is hij bezig een West1ander met turf, die afgemeerd ligt aan zijn achtererf aan het H, leeg te rijden. In de verte, links, is de toegang tot de Woerders1uis te zien en rechts die tot de Kolksluis met daarnaast de winkel van Vallentgoed. De foto is uit 1910.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek