Stadsschutterij en stadsomroeper Ambassadeurs van Sloten

Stadsschutterij en stadsomroeper Ambassadeurs van Sloten

Auteur
:   M.G.H. Hendriks
Gemeente
:   Gaasterlân-Sleat
Provincie
:   Fryslân / Friesland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-5370-6
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Stadsschutterij en stadsomroeper Ambassadeurs van Sloten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sioten (Fr.) .

In vogelvlucht

16. De" Sleatemers" waken er met elkaar voor, dat de unieke eigenheid en het culturele erfgoed van de stad door de geest van de tijd niet worden aangetast.

PAPEGAAISCHIETEN

Een interessant gegeven met een diepere historische achtergrond rondom de activiteiten van de schutterij kwamen wij tegen in de "Ordonantie over vhormen en ghewoonten" uit 1763.

De schutterij is blijkens dit reglement belast om tijdens het kermisvermaak de gang van zaken te regelen bij het zogenoemde , .Papegaaischieten" en , ,katknuppelen". De toenmalige predikant van de stad keerde zich tegen dit "wrede volksvermaak" en op zijn verzoek werd er een eind aan gemaakt.

Het , ,Papegaaischieten" - ook wei het koningschieten genoemd - is van heel oude oorsprong met een diepe his torische achtergrond.

Wtg.

y '"

W. de Wilde, Sloten (J: r , )

Hs r OliD}!; WIJ.K·YE -

SLOTE .?.

(Fn.

17. In 1984 vonden de schutterijdagen in Slaten plaats. Schutters, marketensters en hun .Janderriike" aanhang uit Naarden, Bourtange en Slaten gaven kleur aan dit [olkloristiscli festijn.

KONINGSCHIETEN

De wi sse ling van de seizoenen ging in vroeger eeuwen gepaard met het op ongeremde wijze vieren van allerlei volksspelen, waarbij oude en op heidense leest geschoeide gebruiken als voorbeeld dienden. De viering van de meispelen is zo'n voorbeeld, waarbij de overwinning van het nieuw uitbottende en ontknoppende leven werd gevierd op de voorbi j e winter. De toenemende invloed van het christendom liet zien, dat de toonzetting en uitvoering van dit soart spelen een meer christelijk getinte symboolwerking kregen. Bij de Germanen werd er destijds uitbundig feest gevierd, zodra "Maja", de duif der Pleiaden aan de sterrenhemel verscheen. Het luidde voor hen de komst van de winter in.

De feestviering kwam tot uiting in de vorm van allerlei oude gebruiken, die volgens overlevering verwezen naar de intocht van de nieuwe zomerkoning als overwinnaar van de winterdraak. Er werd een meigraaf of meikoning uit het yolk gekozen en deze koos zich een mooi ogende meikoningin uit. Op grootse wijze werden zij in optocht binnen gehaald. In de christelijke traditie werd een en ander omgebogen in de viering van Pasen en Pinksteren. Deze hoogtijdagen midden in het seizoen, waarin de natuur volop bloeit en boeit, herinnerden tevens aan de vergankelijkheid van het leven. Uiteindelijk diende alles te zijn gericht op de eeuwigheid.

De schutterijen bleken in dit soort volksspelen van oudsher een grote rol te spelen. Het schieten op "de vogel" werd hierbij een populaire vorm van volksvermaak. Tijdens de jaarlijkse schutterijdagen werd - om in stijl van de traditie te blijven - aanvankelijk hiervoor een op een duif lijkend voorwerp genomen en op een hoge paal geplaatst. Omdat bij de christenen de duif het symbool vormde van de H.Geest, werd uit eerbied voor deze "pinksterduif" dit symbool vervangen door dat van een papegaai. In de volksmond werd dit schieten naar de vogel al snel het "gaai-schieten" genoemd. De schutter, die er in slaagde de gaai omver te schieten werd tot koning uitgeroepen. In het zuiden van ons land alsmede in Vlaanderen wordt deze traditie nog voluit in ere gehouden.

18. "Hoort, zegt het voort". Overal waar de toeristen zijn, in de stad en langs het water, laat de stadsomroeper weten waar en hoe laat de geschutdemonstraties van de stadsschutterij zullen worden gehouden.

PATRIOTIEN

Uit de geschiedenis van de oude stadsschutterij te Sloten blijkt voorts uit gegevens random het eind van de 18e eeuw, dat de landelijke staatkundige verwikkelingen ook niet aan de poorten van Sloten klakkeloos zijn voorbij gegaan. In 1782 met name schaarde de stad zich aan de zijde van de "Patriotten" met als gevolg, dat de schutterij in een soort "vrijkorps" werd omgezet. In die zogenoemde "Franse tijd" werden erpogingen gedaan het korps in te lijven voor het dienen van andere belangen. De vlam van het oude vuur doofde langzamerhand en in 1828 komt er een voorlopig einde aan de activiteiten van de schutterij. Tijdens de eerste wereldoorlog van 1914-1918 ontstond er een wat andere vorm van dit oude instituut van bescherming der bevolking de zogeheten burgerwacht, die landelijk gestalte kreeg in de "Nation ale Militie". Deze kreeg vervolgens een vertakking in het fenomeen, dat tot aan het uitbreken van de tweede wereldbrand in 1940 bekend stond onder de naam van de vrijwillige landstorm.

19. "Sjach, der kamt de skutterij". Op weg naar het bolwerk bij de malen voor het verzargen van de wekelijkse geschutdemonstraties.

HET VERLEDEN HERLEEFT

De grootse en kleurrijke viering rondom het 700-jarig bestaan van Sloten in 1983 - waarbij op tal van gebieden belangrijke historische momenten uit het reilen en zeilen van de stad opnieuw tot leven werden gebracht - werd aanleiding om de stadsschutterij weer als vanouds op de been te krijgen. In het breed opgestelde feestprogramma was de schutterij een hoofdrol toebedeeld.

Voorafgaande aan de officiele opening van deze happening op 11 j uni 1983 trok reeds wekenlang van te voren de schuttersploeg aIle aandacht. Gedurende een aantal zaterdagen werd er een inspectietocht door de stad gemaakt, de stadsvlag werd gehesen en het ceremonieel werd afgesloten met de bediening van het grote kanon op de stadswal.

De manschappen waren voor deze gelegenheid gestoken in nauwkeurig nagemaakte kledij en bewapend met hellebaard, lans, sabel of musket. Het wapentuig bestond uit nagemaakte replica's van polyester. Het effect was er niet minder om. Even stoer en krijgshaftig als de coIlega's uit vroeger jaren maakten zij door de manier van presenteren diepe indruk op hen, die met grote belangstelling hun verrichtingen volgden.

De schutterij kreeg voor deze gelegenheid de beschikking over een eigen onderkomen in de "schutterswacht", een inham tussen kerk en gemeentehuis. Bij de schutterswacht werd een schandpaal geplaatst als levende herinnering aan een van de oude taken, die voorheen in voorkomende gevallen moest worden uitgevoerd.

20. Kinderen van de marketensters zorgen er vaor, dat de schutters op tijd hun borreltje krijgen aangereikt.

VERENIGING STADSSCHUTTERIJ SLOTEN

Het kon niet uitblijven. Tijdens deze feestelijkheden moest het roemruchte wapenfeit van de stadsschutterij rondom de Spaanse overval op de stad met het bierschip uit 1588 worden nagebootst.

Met veel wapengekletter en kanongebulder werd dit spektakelstuk nagespeeld onder het toeziende oog van een grote menigte, die geboeid het verloop van de strijd volgde en voluit meejuichte toen bleek, dat de Slotenaren de ongewenste indringers een kopje kleiner hadden gemaakt.

Al deze activiteiten bezorgden een aantal enthousiastelingen uit de stad een dusdanige kick, dat besloten werd om ermee door te gaan. Zich op voorhand verzekerd wetend van de steun en de sympathie van de stedelingen werd nagegaan of deze schuttersmedaille niet meer kanten had. Met name of er niet een blijvende toeristische bezigheid uit gepeurd kon worden.

De commandant van de schutterij, Henk van Netten; Hielke Roosjen, de schrijver; Auke Bergsma, de schatbewaarder; Wouter de Vries, kanonbediende en Pieter Haringsma, de stadsomroeper waren de initiatiefnemers voor de oprichting van de vereniging. Op 26 april 1984 werd deze officieel geboekstaafd als "Vereniging Stadsschutterij Sloten",

Een nieuwe phoenix was uit zijn as herboren.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2020 Uitgeverij Europese Bibliotheek