Stein in oude ansichten deel 2

Stein in oude ansichten deel 2

Auteur
:   A.J. Munsters
Gemeente
:   Stein
Provincie
:   Limburg
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1864-4
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Stein in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

De gemeentelijke herindeling van Zuid-Limburg, die op 1 januari 1982 is ingegaan, heeft drie zelfstandige gemeenten verenigd en tot een eenheid gemaakt, die sinds koning Zwentibo1d (circa 900) niet meer bestond. Ondanks deze duizendjarige scheiding zullen we weer tot een gemeenschap moeten groeien.

Dit boekje kijkt terug naar het ver1eden en 1egt de nadruk op de eigenheid van een oud dorp. Die apartheid behoeft wellicht toch niet zo zwaar te wegen, omdat dorpsgrenzen in onze moderne were1d a1 lang vervaagd zijn en onze 1evensomstandigheden meer overeenkomen dan verschillen.

Onze be1angstelling ge1dt de oude dorpsgemeenschap van Stein en wat daarbij betrokken was. Vandaar dat we geen aandacht schenken aan de Staatsmijnen in Limburg, speciaa1 de mijn "Maurits", die sinds 1917 van steeds groter betekenis geworden is voor onze samenleving, noch aan het Julianakanaa1 en het havenbedrijf van Stein sinds 1934, ondanks dat ze in hun eerste fase al "antiek" zijn, omdat ze door hun grootschaligheid over onze dorpsgemeenschap heengrepen.

Het dorps1even hebben we overigens in zo ruim mogelijke omvang en verscheidenheid trachten te benaderen voor zover dat a1 in beelden rnogelijk was, in overeenstemming overigens met voorgaande werkjes, die

een gretige afzet vonden. We schonken aandacht aan straatbee1d en gebouwen; aan het godsdienstig leven, dat de grote kracht was van de gemeenschap, aan onderwijs, opvoeding en vorming in de jeugdbeweging, aan bedrijvigheid en sociaal-economisch leven, aan ontspanning en cultuur en ten slotte verzame1den we nog enke1e losse gegevens, die het beeld voltooien zonder pretentie van volledigheid.

De grootste moeilijkheid vormde de identificatie van personen, soms a1 jaren overleden en blijkbaar uit ieders geheugen verdwenen. Ook het geheugen van ouderen liet na, al had men p1ezier in het opha1en van herinneringen, persoonlijk of samen. Er waren er die zichzelf niet eens meer kenden in hun jeugd. Een bijzondere moeilijkheid vormden de oudtijds algerneen gebruikelijke bijnamen (soms een he1e genea1ogie), die echte namen deden verge ten en reeds eerder aan1eiding waren tot fouten; zelfs het geval van iemand die de naam van haar vroeg overleden eerste moeder niet kende. Ruimtegebrek liet overigens niet toe ve1e namen op te nemen.

Gaarne brengen wij dank aan onze ve1e medewerkers, uit1eners van foto's, op1ossers van namen, medede1ers van bijzonderheden, enzovoort. We vertrouwen dat ze vo1doening vinden in een werkje dat ze mede tot stand hie1pen brengen.

1. De kerk van Stein heeft tussen 1830 en 1930 van buiten en van binnen talriike veranderingen en vernieuwingen ondergaan, een proces dat sindsdien niet tot stilstand gekomen is. Dit zicht uit de jaren dertig van onze eeuw toont in de die pte het priesterkoor, dat kart na 1880 naar het oosten uitgebreid werd. Door de baron werd een nieuw altaar geschonken, dat in 1886 door kardinaal Lavigerie werd ingezegend. Banken, beelden, biechtstoelen en beschildering vertonen het beeld van een halve eeuw geleden.

2. De middeleeuwse burchtruine van Stein was al jaren in verval voordat de komst van de Fransen in 1795 een eind maakte aan de heerlijke rechten. De verwaarlozing van het onderhoud en moedwillige sloop om bouwmaterialen te verkrijgen, waren de oorzaak. In de negentiende eeuw ging het verval door, muren werden omvergehaald, de slotgracht ten dele gedicht en het geheel werd met klimop en struiken overdekt. Dit is een zicht op de motte van de hoofdburcht, aan het begin van deze eeuw. Op de voorgrond zien we de barones.

3. De hoofdtoren van de middeleeuwse burcht van Stein vertoont nog een uitkragende trans met bogenfriezen, die sinds 1930 gehee1 verdwenen zijn. Voor de toren stond oudtijds een houten toren met wenteltrap naar de toegang, zes meter boven de grond, die in de toren te zien is. V66r de toren zijn de bakstenen funderingen van de toegangstoren te zien. Rond 1840 werd in die toegang een neo-gotisch raam gep1aatst en in 1843 werd de gietijzeren trap aangebracht en door een vroeger raam naar binnen ge1eid.

4. De Luikse dokter Hyacinthe Dejaer kocht in 1828 het kasteel van Stein met al zijn eigendommen voor een buitenverblijf, ter wille van zijn gezondheid. Hij overleed echter spoedig, maar zijn vrouw, madame Grisard, was niet minder daarin ge interesseerd. Omdat van de oude burcht nog slechts een bouwva1 restte, bouwde zij rond 1840 een nieuw kasteel of 1andhuis op het voorburchtplein, ter vervanging van de oostelijke v1euge1 van die voorburcht. Zij liet het gehee1 door een prachtig park omringen. De foto geeft een aanzicht vanuit het westen in het begin van deze eeuw.

~. ? ~ ?. ! . .:~ .??

-" - ":~

5. Herfst 1917 kwam het bezit van baron de Villenfagne de Sorinnes te Luik van meer dan 360 hectare in Stein onder de hamer. Het was grotendee1s verpacht in kleine percelen aan kleine boeren te Stein. Het centrum vormde de "grote hoaf" (pachthoeve) van ruirn 25 hectare, overigens ook in onderdelen verpacht. Alles vie1 uit e1kaar en ook dit grote herenhuis, in 1808 gebouwd door rentmeester Jacquet, kwam aan verschillende eigenaars en raakte sinds 1920 geheel uitgewoond.





l:.. . f - -

6. Ook de kleine pachthoeve van ruim 5 hectare werd in 1917 door de Luikse baron verkocht. Zij was verbonden met de oude watermolen (banmolen), die in de tweede helft van de negentiende eeuw geheel verviel, omdat tegen de moderne stoom- en windgraanmolen niet op te werken was. Het molenhuis werd toen bewoond door Michiel van Mulken en is volgens de gevelsteen gebouwd in 1729, maar later herhaaldelijk veranderd. Het waterbassin aan deze oostziide was in 1917 ook reeds verdwenen.

7. De eerste plechtige mis van de karmeliet pater Amandus Smackers had plaats in de parochiekerk van Stein op 15 augustus 1934. Na de plechtigheid keerde de stoet naar huis terug. Men ziet die hier bij de oude put op het Wilhelminaplein. Voorafgegaan door enke1e fraters van het missiehuis, volgt hier de neomist tussen pastoor Rongen (links) en kapelaan Van Eijseren ( (rechts), verder gevolgd door een paar ordebroeders van de nieuw gewijde en zijn familie.

8. Peter Smeets trok in de jaren twintig als mijnwerker naar Vancouver in Canada. Na biina vijfentwintig jaar keerde hij terug als priester en werd door de jonkheid van Meers gehuldigd bij zijn eerste plechtige rnis in zijn geboortedorp. U ziet hem hier te midden van de jeugd, die hem naar de kerk begeleidt langs een met ere bogen, processiepaaltjes en vaandels versierde straat.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek