Stramproy in oude ansichten

Stramproy in oude ansichten

Auteur
:   J.M.M. Heymerikx
Gemeente
:   Weert
Provincie
:   Limburg
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4467-4
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Stramproy in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

VOORWOORD

"Stramproy in oude ansichten" geeft u in beeld weer wat er tussen 1880 en 1930 te zien is geweest. In grote verscheidenheid schuiven deze beelden onder uw aandachtige beschouwing voorbij. Ongetwijfeld zullen velen uwer, tot hun vreugde, oude bekenden aantreffen, vaak mensen die allang zijn overleden. Misschien zien de jongeren afbeeldingen van opa en oma, want die leefden immers in genoemd tijdsbestek. Van al hetgeen er over Stramproy is geschreven zullen we hier niets herhalen. Een uitzondering wensen we te maken door hier nog even aan te halen (uit het in 1871 verschenen boekwerk "Aanteekeningen over het dorp Stramproy" door rector Ch. Creemers) het eerste deel van het gedicht van Michael Smiets, voorkomende op bladzijde 1 van genoemd boek. Het luidt als voigt:

Als een sterre van vij] stralen Blijft het adelijk Stamproy Met zijn vijf gehuchten pralen Altijd even frisch en mooi; Meer dan duizend bunder akker Houdt zijn landbebouwers wakker En hun hart is als hun grond Even deugdzaam even rond.

Het bleek niet mogelijk te zijn van ieder der vijf gehuchten, beter gezegd "rotten", iets te laten zien uit vervlogen tijden; we moesten ons beperken tot ansichtkaarten of foto's uit het dorp. Nu er veel meer dan vroeger wordt gefotografeerd, bestaat over vijftig jaar wei de mogelijkheid iets te laten zien uit Torenrot, Molenbroeksrot, Bergerrot, Breivensrot en het Heyerrot.

Zowel uit de oude ansichten als uit de foto's zal u blijken dat er veel, heel veel in Rooy is veranderd. Het verschil tussen de oude en de nieuwe dorpskerk is goed waar te nemen. En wat een verschil tussen de kleding van vroeger en die van nul Geen schijn van confectie-produkten, maar oerdegelijke en met de hand vervaardigde kledingstukken, hoeden, petten, mantels, japonnen en noem maar op. De schoolfoto van omstreeks 1894 is de oudste foto in dit boekje. De namen van de leerlingen zijn met de beste wil van de wereld niet meer te achterhalen. Ook de woonhuizen en de gebouwen uit die tijd zijn niet te vergelijken met die in de huidige bouwtrant: fraaie bungalows, statige boerderijen en deftige landhuizen. Naast de schenkers c.q. uitleners van ansichten en foto's zijn we zeer veel dank verschuldigd aan de Rooyers die ons bij het ophalen van hun herinneringen stof hebben bezorgd voor de benodigde onderschriften. In het bijzonder denken we hierbij aan het verschaffen van zowel de officiclc familienamen als de bijnamen. Zonder die bijnamen te vermelden zou menig Rooyer zich in een soort dwaaltuin voelen. Het plaatselijk Comite voor Heemkunde is er zich zeer van bewust dat er nog wei enkele dingen zijn te verbeteren c.q. zijn aan te vullen. Het houdt zich dan ook ten zeerste aanbevolen voor nadere inlich tingen.

J .M.M. Heijmerikx

INLEIDING

Stramproy is een plattelandsgemeente aan de Belgische grens. Waar de oude dorpskern is vervangen door nieuwbouw met veel groenstroken, liggen eromheen de boerengehuchten, die men hier "rotten" noemt. Het belangrijkste middel van bestaan was de Iandbouw met ais enige nijverheid het thuis weven van wol en vIas. Op de zogenaamde kruis- of vrijmark ten kon men viermaal per jaar de prod uk ten afzetten. Deze markten werden gehouden bij de gelagkamer van "In de Oude Herberg", nu boerderij Giitjens, waarin tevens een brouwerij was gevestigd. "Het Oude Scholtenhuis", "bij Verstappen" genaamd, en ook Veltjemus waren uitspanningen waarbij men de paarden kon verwisselen. Dit gebeurde door de voerlieden die met hun vraehtkarren ons dorp aandeden op doortocht naar Venlo of Antwerpen.

Om een en ander te beschermen werden de schutterijen opgericht door de abdis van Thorn, die Iandsvrouwe was, De oudste zijn de heyersehutten van St. Antonius Abt (1475); van 1499 dateren de Nieuwen of Sinte Catrien. Bij moeilijkhe den kon men zieh terugtrekken op de zogenaamde schansen.

Het dagelijks Ieven bestond uit vroeg opstaan, hard werken en met donker binnen zijn. De gemeensehapszi:n was groot en ieder kende zijn plieht ais er moest worden geholpen. Er was begrip en waardering. Men Ieefde er gemoedelijk en vredig. Deze mentaliteit van bevolking en overheid braeht weI eens bezwaren met zich mee wanneer men bepaalde verbeteringen erdoor wilde krijgen. Met de aanleg van de kiezelweg WeertMaaseik werden we uit het isolement verlost (1882), terwijl de eerste plannen hiervoor dateren van 1866. Ook de aanleg van de trambaan, in 1910, was jaren het gesprek van de dag. Aan de remise of Iosplaats kwamen de magazijnen van de Boerenbond, die de zogenaamde .Jandbouwcasino's" ais voor1oper hadden. Dit waren gezamenlijke inkoopverenigingen. Ook met de komst van het melkfabriek, in 1892 (een van de eerste in ons land), en met het gebruik van kunstmest kwam aan de oude manier van grondbewerking en vee houden een einde. Ook aan de zogenaamde potstal kwam een einde en de bedkoetsen verdwenen. Hiervoor in de plaats

werden de slaapkamers tegen de gevel aangebouwd met als gevolg dat men het Ianggeveltype kreeg. Ook werd het rieten of strooien dak vervangen door een dak met handpannen. Men had eenlemen vloer en de ruimte waarin men leefde was karig verlicht door een petroleumlamp. Rond zo'n boerenhoeve waren een moestuin, een bakhuis en een waterput. Er liepen kip pen en varkens rondo Zo was de sfeer in de jaren rond 1900. Stramproy bestond toen uit een groepje boerderijen met daartussen de lage, lemen daglonershuisjes, met elkaar verbonden door een zandweg waarover het paard een zware kar trok, beladen met boekweit, spurrie of vIas. Nog lang lag het vlasgereedschap op de zolder en de oude mensen weten nog hoe boekweitkoek zich Iaat proeven en hoe spurrie er uitzag. Zo'n boerenhoeve voorzag in eigen behoefte.

Maar er veranderde nog meer. Er werden avondeursussen gegeven op elk gebied van de landbouw, zoais de rnelkverzorging, de pluimveeteelt en het fokken van goed melkvee en ook aan het huishouden werd aandacht besteed. Men sloot brand- en hagelverzekeringen af. Er kwam een onderlinge veeverzekering en er werd een Boerenleenbank opgericht. Door de kornst van een beltkorenmolen kon men aan de vraag naar rneelsoorten, in verb and met de varkensrnesterijen, voldoen. Ook de standaardmolen en de broekmolen hadden in deze landbouwveredeling een aandeel. De broekgronden werden in cultuur gebracht door ontwatering en op de heidevelden kwamen dennen. In 1903 kwamen hier de eerste zusters van de Franse congregatie. Zij deden wat aan de gezondheidszorg, stichtten een bewaarschool en een tehuis voor oude mannen. In 1906 verrees het patronaatsgebouw en er kwamen godsdienstige broederschappen en liefdewerken en men hield een ki:ndsheidprocessie. Het "Rijke Roomsche Leven" bloeide: er traden veel dochters in het klooster en veel jongemannen werden geroepen tot het priesterschap. Stramproy kreeg een fanfare, een voetbalclub, een nieuw kerkhof, kerk en gemeentehuis en zo veranderde het dorp in wat het nu is.

lac. van Dael, lid van het Cornite voor Heemkunde

1. De installatie van burgemeester Stals in 1922. Op de bovenste rij, van links naar rechts: M. Lenaers (Kriks), H. van Dael (Grone), Mathys Ament, M. Moonen (Tulkes), W. Moonen (Hover Wulm), Peter Teuwen en Mathys Stals. Op de middelste rij: rijksveldwachter Heymans, Michel Maes, Math. Heymans, Mathys Stevens, Jac. Bokken, Theodoor Stevens, Jan Teuwen (Reine), Jacob Ament (koster en gemeentesecretaris), Ant. Gijbels (Dekkers Teunke), Jacob van Dael, Christ. Teuwen, P.J. Eggelen (Stienekes), Mathys Nouwen, P.H. Geelen, Math. Weekers en gemeenteveldwachter P.J.M. Geelen. Zittend: Frans J.H. Stroux (hoofd der school), kapelaan P. van Buggenum, pastoor Bloemen, J.M. Stals (de nieuw benoemde burgemeester), Theod. Pleunis, Peter Kusters (Tisse Pier) en Hubert Creemers (Klinge). Deze foto werd genomen v66r het oude gemeentehuis. Boven de deur is te lezen:

Neem in ontvangst thans den keten/Teeken Uwer waardigheid/Moge hij nog lang u sieren/Stuur Stramproy met wijs beleid.

2. De fanfare "Sint Willibrordus" bij haar twintigjarig bestaan. Op de bovenste rij, van links mar rechts: Sevr. Moors, Jac. Sniekers, Jac. Moors, Leo Palmen (Keunen), Hub. Stals (Ber van de Smeed), Toontje Seegers, Nic. Kunnen, Gust. Kusters, Naardje Bormans (Souts), Hub. Weerens (Teune), Graad van Helmond, P. Rietjens (Eerkes Pier) en Math. Kunnen. Op de rniddelste rij: Reinier Weerens (Teune), Math. Rietjens, Leike Palmen, Math. Kessels, Jan Janssen, Jan Kwaspen, Hendr. Kwaspen, koster William Ament, Willem Konings, Klaar Stultjens, Harrie Vranken, Pierre Kwaspen (Broabenjer), Sjef Jacobs (Siebes), Leo Leurs, Kuebke Bormans (Souts), Piet Korten, Math. Seegers en Math. Kierkels. Zittend: Math. Palm en, Sjef van de Berk (de Sjeur), Math. Nouwen, P.H. Geelen, Hub. Creemers (Clinge), Math. Stevens, Perjan Seegers, Jan Aengevaeren (Klutjes), A. Stultjens (Toon de Post), Hendr. Peeters en Math. Steyvers (Ties de Wever). Deze foto werd genomen achter het patronaatsgebouw.

3. De deelneemsters aan een huishoudcursus. Op de bovenste rij, van links naar rechts: Marie Konings, Mina Seegers, Mieke Lenders, Bet Koenen, Leen Geelen, Truke Lenaers, Antje Creemers en Nelke Meulen. Tweede rij van boven: Netje Lenaers, Too Jacbos (Van Meeuwen), Mieke Kwaspen, Nelke Stevens, Jacomina Moonen, Tru van Loon, Antje Moors, Leen Custers en Mieke Palmen (Keune). Tweede rij van onderen: Hub. Creemers, Ties Nouwen, Langers, Antje Snickers, Leen Geelen, Greetje Sniekers, Nelke Jacobs, Toke Kessels, Leen Ament, To Peerlings (Haans To), Mie Coolen, Jac. Bokken, Peter Creemers en Jac. Jacobs. Op de onderste rij: Godfr. Eggelen, P.J. Teuwen, J.M. Stals, Theod. Aengevaeren, pastoor Bloemen, Tops (secretaris van de Limburgse Land- en Tuinbouw Bond), rnejuffrouw Hendrickx (hoofd van de cursus), mejuffrouw Suylen (hoofd van de meisjesschool), P.H. Geelen en H. van Dael (Grone Driekske).

4. De leden van de vereniging "Jonge Boeren" in 1930. Op de bovenste rij, van links naar rechts: Jac. Moors, Jac. Snickers, Ber Derks, Lei Palmeri, Lei Aen de Kerk, Jac. Snijders (Pietjes Sjaak), Door Rietjens, Lei Stals, Harrie Truyen, Harrie van Dael (Mechelen) en Jan Kunnen. Op de middelste rij: Jos Vranken, Guill. Lempens, Harrie Weekers, Math. Clijsters, Jan Stals, Nolke Pleunis, Jan Jacobs, Sjef Aen de Kerk, Vranken, Corn. van Dael (Mechelen) en Corn. Pleunis. Op de onderste rij: Jan van Dael, Math. Jacobs, Peter Teuwen, M. Nouwen, P.H. Geelen, pastoor Bloemen, P.J. Eggelen, Jac. Leyssen, Jan Verstegen en Harrie Kunnen. De foto werd gemaakt achter het patronaatsgebouw.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek