Texel in oude ansichten

Texel in oude ansichten

Auteur
:   N. Huijsman
Gemeente
:   Texel
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2097-5
Pagina's
:   128
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Texel in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

INLEIDING

De prentbriefkaarten ziin uit de periode van ongeveer 1896 tot ongeveer 1930. Het kaartje aan het eind van deze inleiding van het eiland Texel is ook een prentbriefkaart en deze werd reeds in 1901 verzonden. Het verzamelen van oude prentbriefkaarten en ook oude foto's is een even prettige bezigheid als het tonen ervan aan anderen, in welke vorm dan ook. Krantenredacteuren die oude foto's in hun blad afdrukken, doen vaak vele lezers daarmede een genoegen.

Zijn het de herinneringen aan gelukkige of onbezorgde jeugdjaren, is het de rust die van de plaatjes uitstraalt of weI de grote veranderingen die zich in de loop der tijden voltrokken? Ik denk zowel het een als het ander, En natuurlijk zijn het niet de oude prentbriefkaarten en foto's alleen, doch ook vele andere dingen die aan de (goede?) oude tijd herinneren. Sommigen spreken van "grootmoeders tijd", anderen van "voor de oorlog" en de oudsten onder u over de tijd van "voor 14-18".

Met de diligence, op Texel de "deli" genoemd, naar de haven en met de boot naar Den Helder of misschien nog verder met ,,'t spoor", was toen lang geen alledaagse belevenis. Velen be1eefden dat dan ook voor het eerst met een schoolreis. We zien nog de dorpsomroeper, de scharenslijper (of scheresliep op zijn Tessels), de venters met manden, handkar of poepezak, die het gehele eiland afliepen. Ook mensen die's avonds nog op familiebezoek gingen (om een rookie) en daarvoor dwars door het land, soms wel tien kilometer heen en weer terugliepen.

Ja, de rust was er volop en constant en werd hier ze1fs niet verstoord door een trein of stoomtram. WeI werd de rust in Den Burg verstoord tijdens de grote lammerenmarkten, als zo'n vier- tot achtduizend lammeren op wagens en karren naar het marktplein vervoerd werden. Op donderdagmorgen werden deze naar de haven vervoerd voor verscheping naar Leiden. Volgens de "Gids voor Texel" uit 1908 werden er in 1907 zeker veertigduizend lammeren verscheept. Verder gaf ook de kerrnisweek voor jong en oud wel wat geur en kleur aan het (voor ons althans) eentonige leven. Voor het vervoer was er de omnibusonderneming van Kooiman in Den Burg, die de dienst met de haven onderhield, en een omnibusonderneming van Eelman te Oosterend, die via De Waal en Den Burg ook naar de haven reed. In 1922 reed Th. Reuvers uit De Cocksdorp al met een auto bus op Den Burg en E.S. Boeke1 (Den Burg) begon zijn autobusdienst op de haven in 1923. In 1937 werd Texel weer beter bereikbaar door de aanleg van het vliegveld "VIijt", waar, althans voor de oorlog, gedurende de zomermaanden ,;.oe Blauwe Texelaar" van de KLM voor de verbinding met Schiphol zorgde.

In 1907 kwam de gasfabriek in de Julianastraat, doch hiervan kon aileen Den Burg profiteren, echtermaar tot 1914, toen het bedrijf gesloten werd. Erg belangrijk voor het eiland was het jaar 1927, toen de Texelsche Electriciteits Maatschappij N.V. startte. Buiten de dorpen had ze1fs tot voor de oorlog nog niet iedereen elektriciteit en was men voor het koken en de

verlichting op petroleum aangewezen. Waterleiding kwam er echter pas na de oorlog. Het karakter van het eiland is lang in stand gebleven, doch reeds in de jaren dertig begon een en ander te veranderen, mede door het toenemend toerisme. Toch veranderde het beeld van de dorpen in de jaren 1900 tot 1930 niet ingrijpend. De grote veranderingen ziin van na de oorlog, door een snel stijgend toerisme, de mechanisatie op ieder gebied, verkeer, ruilverkaveling, enzovoort. Hoewel slechts een greep uit de ve1e prentbriefkaarten van het eiland Texel, hoop ik toch dat u een redelijk beeld krijgt van de eerste dertig jaar van deze eeuw. Niet onvermeld mag blijven onze dank aan de fotografen die met het zware, houten statief en dito toestel rondsjouwden om de mooie plekjes vast te leggen.

De gemeente Texel had in 1900 ongeveer 5800 inwoners, in 1930 ongeveer 7700 inwoners en in 1982 ongeveer 12.500 inwoners.

Achtereenvolgens treft u prentbriefkaarten aan van Oudeschild, Den Hoom, Den Burg, De Waal, Oosterend en Oost, De Cocksdorp met de vuurtoren en Eierland, De Koog en ten slotte nog De Westermient, De Mok, 't Homtje en De Zandkuil.

Mijn dank nog aan diegenen die mij de nodige inlichtingen wilden verstrekken. Voor onjuiste of niet volledige tekst bij voorbaat mijn verontschuldiging. Gaame echter uw reactie, indien u mij meer of meer juiste gegevens kunt verstrekken, waarvoor bij voorbaat dank.

Oudeschild

1. De haven van Oudeschild met op de voorgrond de raderstoornboot "De Kampioen" van de Mij. Alkmaar Packet (Bosman), die met de "Ada van Holland" rond de eeuwwisseling voor de verbinding met Den Helder moest zorgen. Links van de schoorsteen van "De Kampioen" zien wij nog het houten gebouwtje van de havenmeester, aan de havenmond gelegen. Het hoge huis was van de Alkmaar Packet (of Bosman) en werd bewoond door de vertegenwoordiger De Leeuw. Het moest in 1907 afgebroken worden. Rechts daarvan het Stoombootkoffiehuis van H. Dogger.

TEXEL

Haven met Boot v, d. "Eie.cn Stoornbootdienst"

I 1

2. links op de voorgrond ligt de "Baron Rengers", een schroefstoomboot door Texel's Eigen Stoomboot Onderneming N.V. opgericht in 1907, gehuurd ter overbrugging van de periode tot het nieuwe schip "De Dageraad" in 1908 in de vaart kwam. De "Baron Rengers" begon op 15 augustus 1907 met vier diensten per dag en een retour kostte toen tachtig en vijftig cent voor respectievelijk een eerste en tweede klas kajuit. Voor de molen stonden van links naar rechts: het woonhuis en het cafe van M. Bakker, het hoge pand achter de dijk, het wierpakhuis en vervolgens (het lange pand) het woonhuis en de zeiimakerij van Kl. Duinker en het pakhuis van Keijser & Co.

Texelsch Eigen Stoomboot "de D

." .

3. Op 4 augustus 1908 voer de nieuwe, eigen stoomboot "De Dageraad" de haven van Oudeschild binnen. Groot was de belangsteIling voor de nieuwe salonboot, die voor vervoer van mens en dier een grote verbetering betekende, Links ligt nog de "Ada van Holland" van de Alkmaar Packet. Het hoge huis van De Leeuw is hier reeds afgebroken en het Stoombootkoffiehuis is aan de zuidkant verlengd.

~an~omsl S. " j)ageraad te Gude Schiltl, <Eexel

:...;,I

4. Aankomst van "De Dageraad" in de haven rond 1915. Op de voorgrond Faber, een reiziger in manufacturen, die met twee koffers op de fiets de boer op ging. Voor het cafe nog een wagentje met melkbussen, die leeg van Den Helder terugkwamen. Achter de boot de scheepshelling van De Wijn.

5. Aan de steiger weer "De Dageraad"en op de voorgrond de diligence van de omnibusonderneming G. Kooiman, Den Burg, met op de bok de "Ouwe Jan", te weten Jan Kalis. Hier sprak men van de "deli", die plaats bood aan acht personen en tevens ook het postvervoer had. Het was een zware wagen, met ijzeren banden om houten wielen, die tot 1916 nog langs de "oude" weg, dus over de dijk en de Hogeberg, moest rijden. Daarna nog over de "nieuwe" weg, tot Boekel in 1923 met de eerste bus ging rijden. Op de boot zien wij nog net een scharenslijper staan. Deze kaart werd in 1914 verzonden.

<Eexel, ~aue'1

6. Anno 1916 zien wij rechts de weg van Den Burg via het dorp over de dijk en om het Stoombootkoffiehuis heen naar de haven. Rechts nog de havenmond en het houten gebouwtje van de havenmeester. Gehee1links zien wij nog een zestal panden, te weten: Kruithoed (de zeilrnakerij), Alkmaar Packet, een kolenpakhuis, een garnalenkokerij (later de werkp1aats van C. de Wijn en nu van Hemelrijk), een schuur, ook van Hemelrijk, een pakhuis ten behoeve van het loodswezen en een afdak.

Haven Oude Schild - TexeI.

Stoomboot Dageraad en .Ada van Holland:'

7. Aan de kade "De Dageraad" en de raderstoomboot "Ada van Holland". De laatste werd in 1910 aangekocht en voer als reserve-schip, tot het in 1923 werd afgevoerd, Op de kade weer het TESO-gebouw, waarin pakhuis, woning en cafe. Op de plaats van het hoge huis (vergelijk afbeelding 1), is thans een houten gebouw ontstaan. Achter de "Ada van Holland" de kraan die gebruikt werd voor het lossen en laden van zwaar materiaal.

"

8. Gezicht op de haven in de richting van de molen in 1908. De panden van links naar rechts tot en met het pakhuis van Keijser & Co noemden wij reeds bij afbeelding 2. Rechts van het grate pakhuis is gedeeltelijk nag het pakhuis van A. Wuys te zien, met daarnaast een wierpakhuis van D. Vias. AI deze panden stonden tegen en/of in de dijk en zijn verdwenen, echter niet het graanpakhuis van Keijser & Co, dat thans een cafe-restaurant is: ,,'t Pakhuus" van C. Grootjen. Op de plaats voor de molen staat nu het cafe-restaurant van M.M. Bakker, "Havenzicht".

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek