Tholen Het eiland in oude ansichten

Tholen Het eiland in oude ansichten

Auteur
:   P. Jasperse en M.W. Blaas
Gemeente
:   Tholen
Provincie
:   Zeeland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4468-1
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Tholen Het eiland in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

INLEIDING

De bestuursvorm van het eiland Tholen werd op 1 juli 1971 grondig gewijzigd. Voorheen waren er zeven gemeenten met zelfbestuur. Op de genoemde datum werden zij van regeringswege tot een gemeente Tholen samengevoegd en bleven de opgeheven gemeenten als kernen bekend. De uiterlijke gedaante van de gemeenten was de laatste tientallen jaren reeds sterk veranderd. Tot voor de tweede wereldoorlog kan gesproken worden van een zeer rustige groei.

De Duitse inundatie van 1944, de terugkeer van de bevolking daarna en de watersnood in 1953 brachten een grote versnelling teweeg. De herverkaveling werd uitgevoerd, uitbreidingsen saneringsplannen werden op gang gebracht en grotendeels of nag groter dan de oorspronkelijke opzet, gerealiseerd. Grote veranderingen in het wegenstelsel von den plaats. De mechanisatie van de landbouw had tot gevolg dat vroegere werknemers elders hun werk gingen zoeken, wat onder andere het bekende pendelen tot gevolg had; in beperkte mate werd hieraan tegemoetgekomen door industrievestiging. Toerisme met de daaraan verbonden campings en dergelijke kregen vaste voet op de Thoolse wal en bodem. Zij die Tholen vroeger hebben gekend en nu in de leeftijdsgroep van grootmoeders en grootvaders zijn beland, worden onmiddellijk met in het oog vallende veranderingen geconfronteerd. Gerangschikt naar alfabetische volgorde van de vroegere gemeenten volgt hieronder een kort overzicht.

Sint Annaland

De voormalige haven werd afgesloten en gedempt. Ter plaatse

van "het schorre" werd een nieuwe haven aangelegd, die steeds meer het karakter van een jachthaven met bijbehorende accomodatie gaat aannemen. De hervormde kerk werd uitgebreid. Aan de west- en noord-westzijde werd de bebouwde kom behoorlijk vergroot door nieuwbouw en stratenaanleg. Het tuinbouwgebied de Cureelanden werd eveneens daarvoor benut. De oude lagere scholen werden afgebroken en nieuwe verrezen in de eveneens nieuwe wijken.

Sint Maartensdijk

Ook Sint Maartensdijk verloor de haven met vaargeul naar de Oosterschelde door de afdamming van de Pluimpot. Het oostelijke gedeelte werd bestemd voor landbouwgrond, teyens is de zeedijk aan de Noordzijde verwijderd. Het meer westelijke gedeelte werd benut voor industrievestiging, sportvelden en natuurreservaat. Aan de zeezijde van de afsluitdam denkt men in de zomer verzeild te zijn geraakt op een onderdeel van een zeer druk strand. Aan de oost-, noord- en westzijde werd Sint-Maartensdijk sterk uitgebreid, waarbij onder andere de vestiging van een lts en een bejaardentehuis. Het bekende binnengedeelte (de Ark en Blauwstraat) is grotendeels verdwenen. Het gemeentehuis (1628), de toren en de hervormde kerk werden grondig gerestaureerd.

Poortvliet

Ook in Poortvliet zijn door de inundatie en watersnood aanzienlijke veranderingen ontstaan. Op 3 maart 1945 viel een V I op de hoek van de Stoofstraat/Srnidsstraat. Nagenoeg

aile gebouwen werden to en in meer of mindere mate beschadigd; tevens lieten enige Poortvlieters het leven. Uitbreidin-en zijn hoofdzakelijk aan de westzijde uitgevoerd.

Scherpenisse

Het doorgaand verkeer is geheel buiten Scherpenisse gebracht; de haven met de vaargeul kwam geheel te vervallen, daar de Pluimpot werd afgesloten en nadien gedeeltelijk in cultuur gebracht. Het bekende overzetveer Gorishoek Yerseke werd opgeheven. In het westelijk gedeelte heeft een sterke campingvestiging plaats gevonden.

Stavenisse

De inundatie en later de watersnood brachten grote vernielingen aan gebouwen teweeg. Ook vielen hier de meeste menselijke slachtoffers. De voornaamste veranderingen van de gemeente von den aan de noord- en westzijde plaats door stratenaanleg en n, -uwbouw van woningen, De aan1egsteiger voor de trambo ct . rd in de oorlog grotendee1s vernield. Op de slikken in dev,'s, rsche1de waar vroeger hoofdzakelijk botvissers kwamen, 1G :p::!t het nu soms van de sportvissers.

Tholen

Het aanbrengen van de Thoolse brug in 1928 was voor het doorgaand verkeer van of naar het eiland van groot belang. Het pontveer kwam toen te vervallen. (De nieuwe brug is nu -1972- gehee1 gelegen buiten de bebouwde kom en reeds een jaar in gebruik). Tevens wordt de Eendracht omgevormd tot

het Eendrachtskanaal, een belangrijke verbinding Antwerpen-richting Rotterdam. Stadhuis, hervormde kerk en toren werden grondig gerestaureerd. In de binnenstad is in mime mate gesaneerd. Sterke uitbreiding aan noord-, west- en oostzijde he eft plaats gevonden, of is nog in uitvoering.

Oud-Vosserneer

Zodra het Eendrachtkanaal gereed zal zijn komt ook het laatste pontveer naar Noord-Brabant te vervallen. Een verbinding met Sint Philipsland is momenteel in uitvoering. De inundatie heeft ook hier belangrijke schade veroorzaakt. Behoorlijke verandcringen vonden piaats, onder andere saneringen en vernieuwing van twee lagere scholen en uitbreiding van de voormalige kom aan cost- en westzijde. Het ambachtsherenhuis werd gerestaureerd.

Het blijkt dus dat de toe stand van voor de dertiger jaren in sterke mate is ge wijzigd. De dorps- en stadsgezichten die hierna volgen bieden de rnogelijkheid van vergelijking met het heden. Tevens hopen wij iedere belangstellende de vroegere vertrouwde sfeer in allerlei facetten te hebben getoond. Voor de toelichting bij de ansichtkaarten en foto's is een ornvangrijke groep Tholenaars geraadpleegd. Langs deze weg onze dank voor de spontane en veelornvattende medewerking.

Wij besluiten met een variant op Vondels bekende citaat:

"De liefde tot hun eiland blijkt allen aangeboren ':

SINT ANNALAND

1. De Voorstraat (voorheen Langestraat) was de kortste verbinding tussen de haven en de Kerkring, Op de achtergrond staat de thans gesloopte hervormde kerk (1899).

Herv. Kerk

St. Annaland

2. De in 1899-1900 gebouwde hervormde kerk met schapen op het kerkterrein. Deze kaart werd omstreeks 1910 naar Sint Annalandse emigranten in Amerika gezonden en weer terugontvangen.

3. Op de voorgrond is een gedeelte van de Kerkring te zien met de schooljeugd. De thans gesloopte lagere school werd in 1883 gebouwd.

$t nnaland, Rjn~ : .,."<

4. Aan de rechterzijde is een ander gedeelte van de Kerkring met toegangshek naar kerk en toren zichtbaar. Links staat het postkantoor met herkenningstekens naast de voordeur. Op de hoek links van de Voorstraat is de winkelwoning van de gezusters Rage te zien.

5. Overzicht van de Voorstraat met omgeving vanaf de toren. Rechts met het paard ervoor treft men de hoefstal met smederij van Lanooy aan, links de smederij met hoefstal van Verhoole en op de achtergrond is een havengedeelte, "het schorre", de Krabbenkreek en Sint Philipsland, waarneembaar. De foto dateert van omstreeks 1910.

int Anr.a!and Ecrrig evergebleve┬╗ hui van 169:::0. Gebouwd 1475

6. "Op den 27 Mey laestleden" (1692) was "een sware en vehemente brant ontstaen" te Sint Annaland. Aan de Voorstraat is toen slechts een huis gespaard gebleven.

7. Het havengedee1te omstreeks 1910 met reehts op de aehtergrond de Voorstraat en links het tonhuis. Van het transportbedrijf Bakx uit Bergen op Zoom staat links een mallejan voor bomentransport. Op het gareel van het paard staat Th. Bakx.

8. Hetzelfde havengedeelte omstreeks 1910 van het westen uit gezien. Links (ongeveer in het midden van de foto) staat het cafe-veerhuis van A. van Schouwen naast het Rage Slop. De boven de zeedijk uitstekende daken behoren bij de waning en staande langs de Kli ppelstraat.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek