Tzummarum-Firdgum in oude ansichten

Tzummarum-Firdgum in oude ansichten

Auteur
:   E.W. Talsma
Gemeente
:   Franekeradeel
Provincie
:   Fryslân / Friesland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4519-0
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Tzummarum-Firdgum in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Bii 't [erskinen fan dit boekje sette wij de klok tebek.

Fan dit lytse Fryske hoekje bringe wij yn koart bestek.

Stille bylden at 't ferline komme sa wer tige nei.

Hjoed kin men se net mear fine mar sa wurde se net wer.

Melke moast men mei de hannen

by it earste dagerea.

En it swiere not op stannen soarge foar it deistick brea. Krupende oer memme ierde helle men de frucht ut 't Ian.

Wer't men fisk ut see oan [ierde kaam it der ek bot op oan.

, t Is de tiid fan pake - beppe bodzjend op'e swiere klaai.

Sterke hannen oan de skeppe n der waard gjin oere wei.

Stikelstekke - groedeprykje sjoch, wa wit der noch fan.

Nee, dat moat by 't no net lykje wat in wurk foar frou en man.

Dat is allegear feroare en it kin sa ek net mear.

't Soe gjin minske mear bekoare en it kaam perfoast net klear. Mar ien ding sit altyd bliuwe 't is as plakje oan it Waad.

Wikseljend sit' wolkens driuwe dan wer ljocht en dan wer skaad.

Zo, dat was dus in "us eigen taal" de inleiding bij het verschijnen van dit fotoboekje. Na rijp beraad hebben we besloten om verder de Nederlandse taal te gebruiken. Niet dat wij dat meer of minder mooi vinden, maar louter en alleen omdat wij denken met deze taal toch meer mensen te kunnen bereiken. En dat moet toch ondanks alles vooropstaan. Velen die volgens ooze informatie belang hebben bij dit boekje zijn al jaren geleden uit onze dorpen vertrokken. Zij zijn .verkast" naar Holland, Drenthe, Limburg en noem maar op. Veelal nog meer zijn voornamelijk in de jaren vijftig vertrokken naar "it Ian fan dream en winsken" , CanadaAmerika om daar een nieuw bestaan op te bouwen. Vooral voor hen hebben we besloten de Nederlandse taal aan te houden. Het zij zoo Zij zullen ongetwijfeld blij zijn met het zien van "dit dierbaar plekje grond, waar eens hun wieg op stond" .

En nu gaan we op stap. Niet per auto, motor offiets, maar gewoon wandelend. Een bepaalde route hebben we niet uitgestippeld, we gaan lukraak hier en daar een kijkje nemen en te voet heeft men alle kans het beter te zien.

Op school hebben we destijds geleerd dat Nederland voornamelijk bestond uit landbouw, veeteelt en visserij. Mocht dat voor sommige delen niet opgaan, voor onze dorpen gold dat voluit. Iedereen verdiende rechtstreeks of zijdelings zijn en haar brood op "bou-greide of see" . Het was de tijd dat de melk met paard en wagen werd afgevoerd, de bieten per schip naar de fabriek en de steenkool eveneens via het water naar de gasfabriek werden gebracht en daar per kruiwagen werden gelost. Paard en wagen waren onontbeerlijk

voor elk bedrijf. Uiteraard yond men op de boerderijen de meeste en grootste aanspanningen, maar ook de (vele) middenstanders zoals kruidenier, bakker, of petroleum- en brandstofhandelaren bedienden zich van dit (zij het wat behendiger) vervoer. Voor de minder kapitaalkrachtigen was er dan nog de hondentraktie. Maar het gaat er ons niet om u te vertellen hoe goed of slecht het toen was. Geschiedschrijvers kunnen daar beter een boekje over open doen. Wij brengen u alleen maar wat beelden uit die tijd. Degenen die vertrokken zijn en de ouderen zullen zeggen: ,,0 ja, daar weet ik nog alles van, het staat me voor ogen als was het gisteren!" En we hopen dat vooral de jeugd zal zeggen: "Zag het er zo uit en ging het zo toe? Wat zal dat gezellig en mooi zijn geweest!"

En inderdaad, gezelliger was het op onze dorpen toen alles en allen hier probeerden hun brood te verdienen. Wij gaan geen grote verhalen ophangen over de "goede oude tijd" , want we weten dat het toen ook niet altijd .moai waar en lange dagen" was. Ongetwijfeld was het door het vele graan wel mooier. Afbraak en modernisering hebben veel van het oude verloren doen gaan. Wij hebben geprobeerd dat voor een deel nog eens terug te halen en we hopen dat u daar veel plezier aan mag beleven.

Wij wensen u een goede wandeling.

De samenstellers

1. Hoewel ons boekje met dorpsfoto's hoofdzakelijk zal gaan over de periode van ongeveer 1890 tot 1950 willen wij u deze pentekening van zo'n 200 jaar terug niet onthouden. Duidelijk is naast de weg (modder) de dorpsvaart te zien. Opmerkelijk zijn ook de gevels, zoals er nu nog maar een enkele bestaat. Ook de luifels behoorden in die tijd tot het vaste dorpsgezicht. De zadeldaktoren is in later jaren veranderd.

Typerend voor Tzummarum is dat kerk en toren niet als kern in het dorp staan. Aan de N.N.W.-kant is er vrijwel nooit gebouwd. De oorzaak daarvan is niet bekend, maar vermoedelijk heeft de Waddenzee daarop invloed gehad.

De Firdgumer toren dateerevan het einde van de dertiende eeuw en vormde een eenheid met een gothische kerk. In het jaar 1792 is de kerk afgebroken.

Boven in de toren hangt een kIok uit de vijftiende eeuw. Op de ruime begraafplaats bij de toren is nog steeds een gedeelte gereserveerd voor verdronken zeelieden.

2. Een heel oude foto van voor 1900 van wat nu de kade is. De brug over de vaart voert naar een lege "Westerbuorren". Er is daar nog geen huis gebouwd. Ook de gasfabriek moest toen nog komen.

Dat men toen ook wel iets aan het milieu deed, laten de zogenaamde "skippershilskes" op de voorgrond zienl Schippersgezinnen die lagen te lossen en te laden konden daar hun behoefte doen. Tot na de Tweede Wereldoorlog waren deze nog in gebruik.

Vaart, /'--

TJ"CMMARU:Jf.

Uitg. 1. Bandsma. No. 760e

,/

3. Foto uit de beginjaren van het .Dok". Het is gegraven in 1896. Het deed dienst als haventje errwas te bereiken vanaf Franeker, Oosterbierum alsook vanaf Firdgum. Aan het haventje was tevens de veiling "De Afslag" verbonden. Groente en aardappelen konden zo worden aan- en afgevoerd.

Op de voorgrond is men bezig met het uitdiepen van het .Dok",

Dorpsgezicht Tzummarum

4. Op dit ongeveer hoogste punt in de .Buorren'' stond dit markante huis met de zware pilaren. Wanneer de foto duidelijk overkoms leest men het woord "stalling" . Dat klopt inderdaad, want dit huis was een herberg, "De Witte Zwaan" van Nammele Miedema. In later jaren werd het bewoond door een manufacturier en nog weer later werd het tot smederij verbouwd.

lets verder ziet men nog een van de oude rechte gevels zoals die ook nu nog bestaan.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek