Urk in oude ansichten deel 2

Urk in oude ansichten deel 2

Auteur
:   T. de Vries
Gemeente
:   Urk
Provincie
:   Flevoland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-0851-5
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Urk in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

49. Twee onderwijzersgezinnen ontvangen familie. Natuurlijk moeten die mensen dan in Urker kleren op de foto, het liefst ook tussen de dorpelingen in. Jongens staken even het hoepelen en kijken glunderend toe hoe de fotograaf achter zijn kastje kruipt. Meisjes gaan er even netjes voor staan. De man en vrouw waar het om gaat, zijn in kerkdracht uitgedost. Wie waren zij? Niemand die het blijkbaar nog weet. "Een oliesjeik incognito," veronderstelde iemand. In het huis op de achtergrond woonde in die tijd Mink, de kuiper, die in de ansjovistijd veel werk had met de ankers waarin de visjes werden gezouten.

50. Urk gezien vanaf het Top, zo rond 1900. Boven de lage vissers woningen ontwaart men rechts de hervormde en links de gereformeerde kerk. Beide gebouwen hebben tegenwoordig een andere toren. Daartussenin is de vuurtoren te zien. Thans telt het dorp heel wat meer kerkgebouwen en torens. Het weiland werd bouwgrond voor huizen. Het hele eiland met de drooggelegde zandbanken erbij werd één huizenzee. Vissershut jes die spraken van armoede, werden vissersvilla's die getuigen van welvaart. Het inwonertal van Urk klom tot boven de tienduizend.

51. Als in het voor- en achterland het hooigewas door maaiers van de oostwal (Nieuwleusen) kon worden geoogst, was het feest voor de kinderen, zowel in het land als op de hooizolders van de paar Urker keuterboeren. Op de foto zijn vooraan Wouter Kramer en Marretje, Aaltje en Hendrik Loosman te zien en achter hen twee dochtertjes van hellingbaas Wijpke Metz, Sijtje van de bovenmeester, Marretje en Cernelia Ras, een paar Urker jongens en de vreemde maaiers. Het kleine meisje is Anna van bakker Geert Koffeman, die zo bekend was om zijn knapkoek, kransjes en brok.

52. Nog een mooie plaat van het hooiland. Een puzzel voor oude Urkers waarbij ze bekenden kunnen opsporen. Aan de horizon drijven zeilscheepjes. Het land was slechts door een laag dijkje gescheiden van de zee. In menige winter liep het land onder water. In 1825 en in 1916 was het water wel bijzonder hoog. Toen stroomde het zelfs heel wat huizen binnen, omdat het gerezen was tot respectievelijk 2,80 en 2,60 meter boven vo1zee, maar ook 1904, 1906 en 1907 kenden overstromingen.

53. Melkman Bode ging z'n klanten langs met paard en wagen. Twee Marretjes (Hagedoorn en Bode) mogen even op de bok zitten en het toom van Mammie vasthouden. Het verstandige dier staat hier geduldig te wachten tot zijn baas met de melk uit het weiland achter het prikkeldraad komt. Op de achtergrond de in de Eerste Wereldoorlog in gebruik zijnde vismeelfabriek, later sigarenfabriek, nettenfabriek, brandweerkazerne enzovoort. Met de industrialisatie heeft het in die tijd nooit willen lukken. De bedrijven hadden een kort leven. Zodra de roep klonk "haring aan de wal", liepen de ateliers leeg.

54. Het weiland klom op naar de keileemhoogte. De keileembult helde af naar het water. Bovenop "de berg" stonden de oudste kerk en de pastorie uit 1736. Deze was voorzien van ovale venstertjes in de noordgevel, vandaar de naam "het wakend oog". De predikant kon vanuit zijn woning niet alleen de houten kaap, de stenen vuurbaak en zijn kerk met toren zien, maar ook de zee en, als de hemel helder werd, de torens van Enkhuizen en de bossen van Gaasterland. Aan de andere kant grensden aan zijn ommuurde tuin de nederige visserswoninkjes van zijn gemeenteleden.

55. En nu een paar portretten van grote mensen en kinderen. Een oude groepfoto van de familie Ras: Gerrit, Dirk, Jacobje en Aaltje van Na; Klaasje van Teunis van Na en Riekelt van Gerrit van Na. Het meisje vooraan heet Aaltje, het meisje links Nellie, het meisje rechts Stientje. De man met de hoed in het midden is Willem Verbaarschot, overgekomen uit Amerika. De man met hoed links: Arie Verhoeff, een immigrant. Hoewel veel Urkers, door armoede gewongen, in het begin van deze eeuw het eiland verlieten, wisten toch ook mensen-van-de-vaste-wal er een sober bestaan op te bouwen. Er was meer migratie dan buitenstaanders vaak menen.

56. Een vissersgezin in 1910. Hendrik de Vries en Harmpje van Urk met hun kinderen Jannetje , Lubbe, Hiltje, Klaas en Klaasje. De vader verdronk met zijn bemanning in 1919 op vijfenveertigjarige leeftijd. De vrouw zette toen een familiewinkeltje op, om in haar levensonderhoud te voorzien. Zij overleefde haar man vijfenveertig jaar. Er waren op het eiland in die tijd tientallen kleine winkeltjes die, mede gezien het feit dat er in de wintermaanden veel "gepoft" werd, maar nauwelijks konden blijven bestaan. Een goede ansjovisteelt bracht in het voorjaar gelukkig wel weer velen uit de schulden.

57. Een groepje schoolkinderen bij de kaap op de berg in 1912. Wie zijn het? Van links naar rechts: Dirkje Hein Ras met naam en jaartal op de kraplap, Hiltje de Vries, Lubbetje van Urk, Jacobje Ras; Hendrik van den Berg, Hessel van Urk, Klaas de Vries en Fokke Baarssen. Twee meisjes dragen al een hul, de andere nog een kap. En iedereen liep in die tijd op klompen. Brak er een roef af, geen nood, voor één of twee centen legde de smid er wel een ijzeren bandje om.

58. In 1917 was de winter streng. In die tijd was er op het eiland een interneringskamp voor geallieerde officieren. Ze werden bewaakt door dienstplichtige Urker militairen. Op de foto zijn rechts overste Vreedenburg en sergeant Groenewoud te zien. Bij hen staan burgemeester Gravestein met zijn dochters en hun vriendinnen, de dochters van dominee Rispens. Links staan naast Fokke Gnodde lede Bode en Jurie Brouwer, met de dochters van onderwijzer Van Dijk. Ze lieten zich die dag nog meer fotograferen, onder meer op hoog tegen de wal opgeschoven ijsbergen.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2019 Uitgeverij Europese Bibliotheek