Urmond en Berg aan de Maas in oude ansichten deel 1

Urmond en Berg aan de Maas in oude ansichten deel 1

Auteur
:   W. Breuls en H. Strijkers
Gemeente
:   Stein
Provincie
:   Limburg
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3472-9
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Urmond en Berg aan de Maas in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

In de voor u liggende uitgave wordt op visuele wijze de vroegere gemeente Urmond, bestaande uit de voormalige havenplaats Urmond en het Maasdorp Berg aan de Maas, terug in herinnering gebracht. Het boekwerk tracht een beeld te geven van het alledaagse gebeuren uit de periode rondom de eeuwwisseling tot circa 1940.

Voor de oudere generatie wellicht een opnieuw beleven van een periode uit hun kindertijd. De jongeren, en met name de nieuwe inwoners, kunnen in dit boek zien en lezen hoe Urmond en Berg aan de Maas er ruim vijftig jaar geleden uitzagen.

Vanaf 1 januari 1982 zijn de huidige kerkdorpen Urmond en Berg aan de Maas, door de gemeentelijke herindeling van ZuidLimburg, samengevoegd bij de nieuwe gemeente Stein. Hiermee werd een periode van 181 jaar onafhankelijkheid afgesloten. Want in de Franse overheersing werden Urmond en Berg aan de Maas - in 1800 - samengevoegd tot een nieuwe gemeente: URMOND. Van tevoren hadden ze onder de Gulikse periode (1400-1794) ieder een apart dorpsbestuur.

Alhoewel in dit boekje niet wordt ingegaan op het verre verleden van de voormalige vrijheid U rmond en het dorp Berg aan de Maas, willen we in dit kader toch enige geschiedkundige bijzonderheden vermelden.

Uit archeologische vondsten in de Graetheide is bekend dat de zogenaamde Bandkeramiekers hier circa zevenduizend jaar geleden hebben gewoond. Dit van oorsprong nomadenvolk ging zich in bovengenoemde periode meer en meer op de landbouw toeleggen en zei het nomadenbestaan vaarwel.

INLEIDING

s,

;..

Voor en na de Romeinen waren hier de Eburonen en de Sunikers. Hiema waren het de Franken.

In de Karolingische tijd (800-1000) was Urmond reeds een kerspel c.q. kerkdorp. Dit getuige de befaamde schenking van het "Graetbosch", door koning Zwentibold aan onder andere Urmond. Samen met Urmond kregen nog dertien andere dorpen in de omgeving dit geschenk. Ook Berg aan de Maas was hierbij. De oudste schriftelijke vermelding van Urmond dateert van 14 juni 1153. Van het naastgelegen buurdorp Berg aan de Maas stamt de eerste schriftelijke vermelding uit het jaar 1296. Berg behoorde toen reeds met Urmond, Born, Holtum, Buchten en Guttecoven tot het ambt Born, dat oorspronkelijk een .Jeen" was, van het graafschap Loon.

In december 1324 was dit ambt Born, Gelders bezit geworden. Door verkoop kwam het ambt in 1400 in het bezit van hertog Willem van Gulik. Bijna vier eeuwen lang bleven de vrijheid Urmond en het dorp Berg aan de Maas tot het hertogdom Gulik behoren. Door de inval van de Fransen in 1794 kwam een einde aan de Gulikse souvereiniteit.

Tot 1801 bleef het bezet. Toen werden Urmond en Berg aan de Maas, samen met het voormalige Guliks gebied, ingelijfd bij Frankrijk. Een jaar eerder, in 1800, werden - zoals eerder vermeld - Urmond en Berg samengevoegd tot de nieuwe gemeente Urmond.

Samen met verschillende omliggende gemeenten kwamen Urmond en Berg op 12 mei 1815 bij het Koninkrijk der Nederlanden. Onder deze souvereiniteit zijn Urmond en Berg, behoudens de .Belgische periode" van 1830 tot 1839, blijven staan. Ter afsluiting een woord van dank aan de velen, die voor deze publikatie foro's en ansichtkaarten, alsmede schitterende anecdotes ter beschikking hebben gesteld, of medewerking hebben verleend bij het identificeren van personen en dorpsgezichten die u op de volgende foto's aantreft.

Na een uitvoerige correspondentie tussen adviesorganen en de gemeente Urmond, ontving het college van B. en W. op 25 oktober 1961 een brief van de Hoge Raad van Adel waarin de nieuw vast te stellen gemeentevlag van Urmond als voIgt werd omschreven: Rechthoekig, bestaande uit een geel veld, waarin in het midden een zwarte leeuw getongd en genageld van rood. Aan boven- en onderzijde is een smalle blauwe baan aangebracht.

Deze vlag kwam geheel overeen met het gemeentewapen dat de gemeente Urmond sinds 14 januari 1936 voerde.

Op 30 november 1961 stelde de gemeenteraad van Urmond de vlag vast. De eerste officiele vlag werd voor f .9°,70 op 1 maart 1962 besteld bij de gebroeders Faber NV aan de Singel 23 te Amsterdam-C. Afmeting 160 x 240 van supralon Wollanyl afgewerkt met broekingsband en bindlijn.

1. Postmeester Harie Lemmens kijkt met volle aandacht naar de verrichtingen van de fotograaf. Voor de twee meisjes, staande voor de woning van notaris Haan, waren de werkzaamheden van de fotograaf ook niet alledaags. Naast het voomame notarishuis woonde cafehouder Jacob Frenken, later nam de familie Wauben dit cafe over. Het cafe droeg de naarn "Cafe de Zwaan". Tegenover "De Zwaan" lag het cafe van de weduwe Muris- Vroomen, met de wereldse naam .Du Boulevard".

2. Voor welke bijzondere gebeurtenis de vlag uithing aan het oude Urmondse gemeentehuis is niet bekend. Oorspronkelijk deed het eind 1938 begin 1939 afgebroken gemeentehuis dienst als open bare school. Hier genoten de Unnondse en Bergse kinderen van 1866 tot 1890 onderwijs. In 1890 kwam na veel strubbelingen in de Urmondse gemeenteraad een nieuwe openbare school. Deze werd gebouwd aan de Bergerweg tussen Urmond en Berg. De oude school werd toen opgeknapt tot gemeentehuis. Rechtsom woonde de Urmondse veldwachter Koenen. Dit gebouw werd vele jaren gepoetst door moeder en dochter Verheijen-Bouts

3. Geportretteerd op 12 april 1928 voor het postkantoor aan de Raadhuisstraat te Urmond, postmeester Harie Lemmens, .Piet de Pos", vrouw Ida en de kinderen. Van links naar rechts: Lei Strijkers, Chris Lemmens, Sjeng Lemmens, Frits Lemmens, Sjaak Lemmens, in witte kleding Harie Lemrnens, Sjan Lemrnens met moeder Ida Lemmens-Heijen, Piet de Pos (Heijen) en vader Harie Lemmens. Per 1 augustus 1902 werd de toenmalige postbode Harie Lernmens benoemd tot brievengaarder aan het nieuw opgerichte postkantoor te Urmond, Nadat hij eerst de post verzorgde voor Urmond, kreeg hij met ingang van november 1902 ook nog het gebied Berg en Nattenhoven erbij, Dat Lei Strijkers op deze foto tussen de familie Lemmens staat is verklaarbaar. Bij hoge waterstanden van de Maas dreigde voortdurend overstroming in het laag gelegen gebied van Urmond: De Bath. Tijdens die "gevaarlijke" periodes werden de meeste kinderen geevacueerd en ondergebracht bij families op de hogere dorpsdelen. Lei Strijkers was zo'n "evacue".

4. Een van de hoogtepunten in de kinderjaren van de jeugd was de zogenaamde plechtige communie. Op ongeveer 12-jarige Ieeftijd, bij het afscheid van de lagere school, voltrok zich dit feestelijke en geestelijke gebeuren voor de rooms-katholieke kinderen. Deze drie hartsvriendinnen werden in 1931 op de gevoelige plaat vastgelegd. Het zijn van links naar rechts: Dora Wessels, Gonda Wauben en Agnes Breuls. Zij staan voor de hekken, rondom de tuin, van notaris Haan, een van de notabelen uit die tijd. In de handen van Dora Wessels prijkt een kerkboek. Meestal werden de communiepakjes eigenhandig door de moeder of een oudere zus vervaardigd. Dat men in de jaren dertig ook gevoel voor mode had, kunt u duidelijk zien: de modellen van de jurken zijn ongeveer gelijk, alle drie dragen ze een "strik" in de haren en hun schoenen zijn identiek (prachtige lak-puntschoenen),

5. De reeds lang afgebroken woningen Raadhuisstraat 1 en 3 (rechts) en 2 (links). Rechts op de hoek woonde vroeger schrijnwerker Geelke Dois (geboren op 22 januari 1860), die achterin een timmerwerkplaatsje had. Naast vrijgezel Geelke Dois woonde de familie van Ties Maessen (midden) en in het volgende huisje zijn broer Pierre Dois (geboren op 24 december 1862). Deze was getrouwd met Maria Catharina Salden. Hun dochter Maria Hubertina Dols (geboren in Urmond op 8 september 1901) trouwde met veehandelaar Giel Demandt (geboren in Obbicht op 3 juni 1894). Het echtpaar woonde in het huis van schoonvader c.q. vader Pierre Dois. De vakwerkgevel op het einde van de straat rechts behoorde bij het woonhuis van Fong Leers. In het pand Raadhuisstraat 2 (links) woonde de familie van Pierke Notten.

6. Een blik op de vroegere Koestraat (thans Brugstraat) gezien vanuit de Grote Straat. Geheellinks woonde, in het prachtig gestucadoorde huis, de familie Fong Leers-Muris. Rechts op de foto ziet men het afgebroken pand van Baer Smeets, die hier een cafe en danszaal exploiteerde. Later vestigde zijn zoon Mart zich hierin met een kapperszaak. Voor de opbouw van dit pand, stond hier een smidse, waarin .Bertje de Smeed" (Kevers) zijn ambachtelijke werkzaamheden uitvoerde. In het ernaast gelegen pand - direct naast het ANWB-bord - werd in het jaar 1902 het eerste Urmondse postkantoor gevestigd. Typerend voor deze foto is de varkenskar van Giel Demandt.

7. Wandelend door de vroegere Urrnondse Koestraat (thans Brugstraat) richting Graetheide lagen aan de rechterkant een viertal panden. Op de foto rechts nog een gedeelte van het pand Brugstraat 2, dat voor 1925 boven de originele poort het ankerjaartal1758 droeg. De monumentale woning Brugstraat 4 met de hardstenen omlijste vensters en voordeur werd onder anderen bewoond door burgemeester Strijkers. Boven de poort naar de binnenplaats bevindt zich een sluitsteen met het jaartal 1790. In het volgende pand woonde de familie Hein Spee-Bergers, die als buur de ongetrouwde oom van Ietje Spee-Bergers, Pierke Bergers, hadden. De laatste twee woningen zijn reeds lang geleden afgebroken.

8. In deze van 1611 daterende boerderij (rechts) met versiering van mergellagen ("speklagen") woonde Karel Diris. Hij was van 1859 tot 1872 gemeente-ontvanger en van 1868 tot 1877 gemeentesecretaris van Urmond. Karel Diris werd geboren te Urmond op 31 januari 1834 als zoon van gemeentesecretaris Jan Hendrik Diris en Catharina Elisabeth Heyen. Karel was getrouwd met Maria Barbara Hubertina Gelissen. Een zoon van dit echtpaar werd priester: pater Hieronymus Diris van de Orde Minderbroeders Conventuelen. Deze droeg op 16 juli 1895 zijn eerste plechtige H. Mis op in Urmond. Maria Diris, dochter van het echtpaar Diris-Gelissen (geboren op 30 oktober 1871) trouwde in 1920 met de 62-jarige Joseph Hubert ("Sjeufke") Hennekens, weduwnaar van Anna Maria Hubertina Konings. Dit ecbtpaar ging in baar oudershuis wonen. In 1956 werd dit pand gekocht door de gemeente Urmond om verval te voorkomen. Fraai gerestaureerd is het thans eigendom van de familie VanLoo.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek