Vaassen in oude ansichten deel 2

Vaassen in oude ansichten deel 2

Auteur
:   G.J. Palm
Gemeente
:   Epe
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1198-0
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Vaassen in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Toen ik het verzoek van de uitgever kreeg een tweede verzameling van oud-Vaassen samen te stellen, heb ik eerst geaarzeld. Wat toch was het geval? In de eerste uitgave, waarvan dit voorjaar een tweede druk verschenen is, had ik de meest sprekende kaarten en enkele foto's opgenomen. En nu een tweede deel met tweemaal zoveel afbeeldingen (76) in orde te maken en het toch interessant te houden, leek eerst wel wat moeilijk. Maar ik heb het op me genomen en hoop dat het, evenals het eerste deeltje, de belangstelling van velen mag krijgen.

De twee deeltjes geven de lezer de gelegenheid zich een, zij het onvolledig, beeld te vormen van Vaassen in de jaren 1900-1940. Wat de foto's van verenigingen enzovoort aangaat, heb ik niet de illusie volledig te zijn. Zeker zijn er nog foto's die het opnemen waard zijn en die ik graag opgenomen had, maar ik was gebonden aan het voorgeschreven aantal en heb dit zelfs overschreden. Ik moest dus kiezen en heb dit zo alge-

meen mogelijk gedaan. Bij deze keuze mocht ik tot 1940 gaan. Een enkele maal heb ik een foto van latere datum genomen, omdat de oude foto niet scherp was. Wat de namen betreft van de personen die er op voorkomen, moest ik er vanwege de ruimte heel wat aan de speurzin van de lezer overlaten.

Veel is er veranderd in het aanzien van het dorp. Ik had gelegenheid dit bij verschillende onderschriften op te merken. Straten zijn gemoderniseerd of nieuw aangelegd. Geheel nieuwe buurten zijn er bij gekomen. Streken waar vroeger hazen en konijnen hun voedsel zochten, zijn nu vol gebouwd. En nog steeds gaat het door. Bestonden er een tiental jaren geleden plannen voor een Groot-Vaassen - ik heb er in het eerste deeltje op gewezen - ze zijn niet doorgegaan, maar de gestadige uitbreiding wèl.

Dan is er nog iets dat na 1900-1920 een grote verandering ondergaan heeft. Daarmee bedoel ik de leefwijze van de bevolking. De lonen waren laag. Zeker,

de prijzen van de eerste levensbehoeften waren ook laag. Maar toch, er werd vaak armoede geleden. Sociale voorzieningen zoals tegenwoordig kende men niet. In dit opzicht is er - gelukkig - veel verbeterd. Ook het wooncomfort is veel beter geworden. Er was geen waterleiding, geen gas, geen elektriciteit. Men kende geen radio, geen televisie, geen wasmachines. En wat is het meubilair verbeterd! En dan de slaapgelegenheid! Toen benauwde bedsteden, nu frisse slaapkamers. "Wat bint de mensen in de loop van de leste 70-80 joar toch met het gemak, dat ons dient, der op veuruut egaon." (Alve in de Nieuwe Apeldoornse Courant van 29 mei 1980.)

Auto's waren een zeldzaam verschijnsel. Wie een andere plaats wilde bezoeken, kon dat doen per rijtuig, per boerenwagen, per trein, per fiets of anders lopend. Wat de trein betreft, wat was er blijdschap toen in 1887 de lokaalspoorweg tot stand kwam! In 1912 werd, ter gelegenheid van het vijfentwintigjarig

bestaan, zelfs feestgevierd. En nu is ze opgeheven, de rails zijn opgebroken en van het station is alleen het woongedeelte overgebleven.

Moest er voor de Tweede Wereldoorlog een huis gebouwd worden, dan werden de bouwmaterialen per schip aangevoerd. Nu doet het kanaal geen dienst meer. De vrachtauto heeft het vervoer overgenomen. Wanneer we ten slotte nog eens bedenken dat er in Vaassen de laatste zeventig, tachtig jaar zoveel veranderd en vernieuwd en van het natuurschoon heel veel verdwenen is, doet het ons denken aan de koetsier, "hoog op de gele wagen" gezeten. Hoe jubelt hij zijn blijdschap uit over het schone dat hij ziet! Hoe graag wil hij het behouden! Maar telkens komt het sombere refrein: "Maar het gaat voorbij, voorbij voorgoed."

1. We zijn hier bij de splitsing Oude en Nieuwe Apeldoornseweg. Zullen we bij vele foto's in dit boekje moeten constateren dat er veel is veranderd, op deze kaart is dat nog niet het geval. Op de achtergrond staan in het midden de winkel en bakkerij van P. Zwerus, later door D. Smit overgenomen en nu van diens zoon, die de zaak verbouwd en gemoderniseerd heeft. Rechts ervan staat de villa "Casablanca" van de heer Nijman, nu eigendom van en bewoond door D. Smit. Links zien we nog een gedeelte van het hek voor de oprijlaan naar de villa van de Koninklijke Houtvesterij (later bezit van Vulcanus - nu afgebroken). Op de voorgrond staan nog de beide heggen om de tuin van J. van de Maten. De heggen zijn opgeruimd en het stukje tuin is bij de Oude Apeldoornseweg gevoegd.

Vaassen.

'Ned. JJze~gieteI'ij en TdachinefahI'iek ,,Valcanas·'.

2. In 1920 heeft de N. V. Vulcanus op het terrein van de Kerkekamp een machinefabriek (links) en een ijzergieterij (rechts) gevestigd. Initiatiefnemers waren de heren J. Hamer en W. Eisink Muller. Een gietijzersoort met een hoge weerstand tegen slijtage (zie opschrift op de foto) en een hittevast gietijzer vormden de basis van het bedrijf. Grote orders kreeg het bedrijf van de Nederlandse Spoorwegen voor remblokken en vuurroosters. In 1967 is de ijzergieterij van de Aluminium Industrie Vaassen (AIV) door haar overgenomen. Drie jaar later werd - tot grote bloei gekomen - het vijftigjarig bestaan gevierd. Een prachtige kantine is er inmiddels bij gekomen.

3. We zijn hier in het zogenaamde Zandgat. Dit huis op de hoek van de Oude Apeldoornseweg-Manegeweg werd in het begin van deze eeuw bewoond door de familie Johs Stegeman. Hier is kleermaker J.W. Stegeman geboren. Hij is later aan de overzijde voor eigen rekening begonnen in het huis waarin nu de drogisterij van Van Gortel is, om vervolgens te verhuizen naar de Dorpsstraat in het pand van de radioen televisiezaak van H. van de Schepop. Thans wordt het afgebeelde huis, dat geheel gerestaureerd is, bewoond door de familie Ten Hoven.

4. We gaan nu even de Apeldoornseweg op en staan hier voor de smederij van L. Voorhorst. Links was er nog een fietsen winkelt je en dan volgde het tolhuis. Alles is afgebroken, ook het woonhuis rechts, om plaats te maken voor het huis van de familie J. van de Maten en van hun zoon W. van de Maten. Voorhorst zelf heeft een nieuw huis aan de overzijde van de weg laten bouwen, dat nu bewoond wordt door de familie D. Bakker. Op de foto staat in het midden L. Voorhorst, links een smidsknecht - Jan ten Hoven - en rechts een Hongaars jongetje, Stephan.

5. Op deze foto staat de boerderij "De Sukerbrink" afgebeeld. Ze stond op de plaats waar nu de drie hoge flats bij de Tol staan en was eigendom van de stichting Feitenhof te Elburg (kenbaar aan de zandloper op de vensters). "De Sukerbrink" is afgebroken. De laatste bewoner, Jan Brummelkamp, heeft een nieuwe boerderij betrokken in de Waterstraat. Nu - 1980 - heeft zijn zoon die van hem overgenomen.

VAAS SEN, - De ieuwe School,

6. De "Nieuwe School" zoals ze in 1911 gebouwd is, na afbraak van het voorste (oudste) deel van de Dorpsschool. Het nieuwe gedeelte bevatte vier lokalen en een grote hal, die als gymnastieklokaal dienst deed. De achterste vier lokalen bleven bestaan. Het schoolhuis, dat rechts naast de school stond, is toen afgebroken en verder naar achteren is een nieuw gebouwd (een zelfde type als in Epe-Wissel). De speelplaats, die vóór 1911 achter de school was, kwam er toen naast, zoals de foto aangeeft en zoals de toestand nu (1980) nog is. Een groot ijzeren hek sloot de gehele ruimte af van de Dorpsstraat en de Stationsstraat.

7. Op deze schoolfoto, genomen rond 1912, staat links mejuffrouw A. Brijker en rechts het hoofd van de school, meester D. Bos. Op de tweede rij, van onder af en geheel rechts Gerritje Bosch, naast haar Piet Roeper, terwijl de vierde Wim Heinen is, gevolgd door Anton Doornemolen, Jan Brummelkamp, Gerrit Brinkman, Arend Cieraad en Johan van den Esschert. Op de derde rij (van onder af) staat als derde van links Marie Bijdam. Er zijn meer namen te noemen, maar dit uit te puzzelen laten we aan de aandachtige lezer over.

8. Schooltuintjes van meester Verste eg op de Koekoek, omstreeks 1915. Van links naar rechts onder anderen: Jan Jaspers, Mies Karrenbelt, Ariaan Pennekarnp, Jansje Stegeman, Gerritje van Limburg, Johanna Hulleman, Hendrik J. Visser, Dient je van Essen, Willem Bijsterbosch, Johan van den Esschert, Hendrik Westerink, Arend van Lohuizen, Johan Nortier, Hans Versteeg, Geurt Vink, Teunis Strijk, Johan Pannekoek, Bernard Zwerus en achter hen meester Versteeg.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek