Warning: mysql_connect(): Headers and client library minor version mismatch. Headers:50156 Library:50527 in /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/database.req.php on line 15

Warning: session_start(): Cannot send session cookie - headers already sent by (output started at /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/database.req.php:15) in /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/require.req.php on line 2

Warning: session_start(): Cannot send session cache limiter - headers already sent (output started at /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/database.req.php:15) in /home/0003/sites/s245/europese-bibliotheek.nl/web/require/require.req.php on line 2
Uitgeverij Europese Bibliotheek | Varik en Heesselt in oude ansichten deel 1 | boeken | alfabetisch-overzicht
Varik en Heesselt in oude ansichten deel 1

Varik en Heesselt in oude ansichten deel 1

Auteur
:   E.R. Westerbeek van Eerten
Gemeente
:   Neerijnen
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1182-9
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Varik en Heesselt in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Veel mensen vragen zich af: hoe zag mijn dorp er zo'n honderd jaar geleden uit? Welk bedrijf stond daar? Wie woonde toen in dat huis? Hoe heette ook weer de bovenmeester bij wie mijn oma op school ging? 0 ja, dat was toen ene Hendriks. Weet je nog dat jij toen een uur in de hoek moest staan, omdat je met propjes had gegooid? Een keer was ik heel kwaad op de burgemeester, omdat die mij mijn demobilisatiebonus 1914-1918 van vijftig gulden niet gunde, enzovoort. Greepjes uit boeiende en soms niet voor publikatie vatbare verhalen op onze wandeling door de Waaldorpen Varik en Heesselt.

Gesterkt door het enthousiasme dat wij ondervonden toen wij fotomateriaal en allerlei gegevens verzamelden, begonnen wij dit boekje samen te stellen. In elk dorp zijn voorvallen geweest waarover nog lang gepraat wordt. In elk dorp weer anders. Zo hoorden wij veel over Varik en Heesselt.

De burgerlijke gemeente Varik werd door herindeling met ingang van 1 januari 1978 opgeheven en maakt thans deel uit van de gemeente Neerijnen.

De bevolking van Varik en Heesselt heeft een artistieke inslag. Wij denken hier aan de prestaties bij het jaarlijkse oogst- en fruitcorso. Tot vijf maal toe behaalde de wagen van Varik-Heesselt daarbij de hoofdprijs. De fraaie zonnewijzer voor het voormalig gemeentehuis en de plantsoenbank te Heesselt zijn daaraan nog de tastbare herinneringen. De totstandkoming in 1970 van het dorpshuis "Toevershoef' was mede te danken aan de grote offervaardigheid van de bevolking. De samenvoeging van de drie tweemansscholen tot één school kon, dank zij de eendrachtige opstelling van de bevolking, tot stand komen in 1966. Ook de natuur liet zich niet onbetuigd. In 1968 werd in de kersenboomgaard van Laponder een uiterst zelden voorkomende vierkers aangetroffen. In het schoolgebouw prijkt als herinnering aan dit zeldzaam verschijnsel een gedenktegel. De erfenis van dr. D.M. van Londen in 1965, waardoor het bekende Dr. Van Londenfonds ontstond, bracht Varik ook in het landelijk nieuws. Allemaal positieve maxima, kenmerkend voor deze dorpen aan de rivier.

Varik

De burgerlijke gemeente Varik bestond tot 1978 uit de dorpen Varik en Heesselt. Dit is niet steeds het geval geweest, omdat Heesselt in het verleden ook deel heeft uitgemaakt van de gemeente Est en Opijnen. Voor 1825 werd Varik bestuurd door een schout met assessoren, te vergelijken met burgemeester en wethouders. Schout was B. Formijne, die vanaf 1825 burgemeester werd genoemd.

Varik had verschillende namen: in 997 Veldricke, in 1217 Valdrike, in 1383 Vayderick, in 1492 Varick. Ook de namen Vanderick of Vauderick en Waurick werden voor Varik geschreven. Varik was vroeger een heerlijkheid, in het bezit van het geslacht Van Varick. Het tot 1978 geldende gemeentewapen, drie leeuwekoppen van keel op zilver, werd pas bij Koninklijk Besluit van 27 april 1910 verleend en is ontleend aan het familiewapen van het

geslacht Van Varick. In het wapen van de gemeente Neerijnen is dit wapen bewaard gebleven.

De oude toren aan de dijk dateert van omstreeks 1300. Op de luidklok in de toren staat VIVOS VOCO MORTUOS PLANGO FULGURA FRANGO: Ik roep de levenden, ik betreur de doden, ik breek de bliksem. Verder, in Nederlandse tekst: Ik vervang mijn in de oorlog 1940-1945 geroofde voorgangster, gegoten anno 1637. In de huidige hervormde kerk staat de oorspronkelijke preekstoel met het jaartal 1660.

Heesselt

Ook Heesselt had verschillende namen: in 850 Hesola, in 1250 Hesle en in 1276 Hesel. Het dorp Heesselt was van oorsprong een heerlijkheid, in het bezit van het geslacht Van Rossem, later van het geslacht De Cock van Opijnen. De toren van Heesselt dateert van omstreeks 1500. In de uiterwaard genaamd "Ottersheuvel" werd in de Tachtigjarige Oorlog door prins Maurits een kazemat gebouwd om de Spanjaarden te beschieten, die gelegen waren op de plaats waar nu het oude fort Sint Andries gelegen is. Bij baggerwerkzaamheden worden zo nu en dan kanonskogels uit die tijd gevonden.

De gemeente Varik is het leed van de Tweede Wereldoorlog in menselijk opzicht evenmin bespaard gebleven. De materiële schade was kwantitatief gezien echter gering in vergelijking met de nabij gelegen gemeenten Ophemert en Tiel.

De historische gegevens namen wij over uit het rijksarchief te Arnhem, het gemeentearchief Neerijnen, "De Monumenten van Geschiedenis en Kunst in de Tielerwaard", uitgegeven door het Rijk, Van der Aa's "Aardrijkskundig Woordenboek" en "Hungerige und dorstige schapen der coyen Christi" , door monseigneur dr. R. Staverman o.f.m. en drs. Th. Staverman.

Dank zij de hulp van met name de bejaarden in en buiten Varik en Heesselt slaagden wij er redelijk in de namen van personen op de afbeeldingen te noemen.

Wij hopen dat u bij uw wandeling door het verleden van Varik en Heesselt net zo zult genieten van al het fraais en boeiends dat u tegenkomt als wij dat bij de samenstelling ondervonden. Afhankelijk van de belangstelling voor dit boekje, die blijkens de vele intekenaren voldoende aanwezig lijkt te zijn, overwegen wij aan de uitgave van een tweede deel te beginnen. Om dit te kunnen volbrengen, moeten wij ons aanbevolen blijven houden voor inzage van oude foto's, kranteknipsels en dergelijke.

Ten slotte onze dank aan al die ingezetenen en oud-ingezetenen die door het ter inzage verstrekken van foto's, ansichten en niet in de laatste plaats door hun verhalen, een belangrijke bijdrage leverden aan de totstandkoming van deze wandeling door het verleden van Varik en Heesselt.

VARIK

1. We beginnen onze wandeling in de Achterstraat, om in 1923 feest te vieren ter gelegenheid van het vijfentwintigjarig regeringsjublieum van koningin Wilhelmina. Daar werd veel werk van gemaakt, getuige deze erepoort, waarmee de Achterstraat de eerste prijs won. De drie wachters voor de poort zijn, van links naar rechts: Van Deutekom, Barend van Tussenbroek en Kees Bruine. Aangezien Varik niet over de weelde van een eigen fanfare- of harmoniekorps beschikte, werd "Heerewaardens Harmonie" verzocht de feestelijkheden met vrolijke muziek op te luisteren. Het korps kreeg opdracht voor de gesloten poort "In naam van Oranje doe open de poort" te spelen, maar 0 schrik ... de Heerewaardense muzikanten hadden dit niet in hun repertoire opgenomen en... werden teruggestuurd. De harmonie van Meteren bleek hiertoe wel in staat en prompt opende Barend van Tussenbroek, die de sleutelbewaarder was, de poort. Op de foto is duidelijk de fraaie sleutel in de rechterhand van Barend te zien.

2. Als we de Hoogeindse Stoep afgaan en zo'n honderd meter de Achterstraat volgen, zien we dit plaatje. Het fraaie witte huis met rieten dak is de oorspronkelijke woning van de familie Werner. Dit huis moest in 1928 worden afgebroken en in de huidige vorm worden herbouwd. Thans woont er mejuffrouw T.H.H. Werner met haar broer L. Werner, Achterstraat 40. Midden op straat, met witte schort, is mevrouw De Wit-v.d. Kop. Bij het hek staat haar dochter Mien. Even verder naar achteren, eveneens bij het hek, zien we een heer met strohoed, namelijk A. van Ojen uit Tiel, een fotograaf die in die tijd veel ansichten maakte. De twee bij hem staande meisjes zijn Drika en Joke Werner. Drika is de huidige bewoonster. Het huis rechts is van de familie Van Berghem-de Bie; Van Berghem was destijds veerman-bo1gaarder. De foto dateert van 1910.

?

Varik

1<oogeinde

3. Even verder wandelend, zien wij rechts het huis Achterstraat 7, bewoond door J.G.H. van Aalst. Op deze plaats was de mandenvlechterij van Jan van den Heuvel gevestigd. Deze foto werd in augustus 1918 gemaakt. In die tijd bevonden zich in ons land veel Belgische vluchtelingen door de Eerste Wereldoorlog, toen België bezet werd en ons land neutraal bleef. Het gedenkteken aan deze vluchtelingen vinden we in Amersfoort. Zo waren er ook in Varik Belgische vluchtelingen. Op deze foto zien wij, staande van links naar rechts: Jan van den Heuvel, de Belg Sapke, Hendrik Grootveld, een Belg, dan Joske, achter het bord weer twee Belgen, het jongetje leunend met zijn rechterarm op het bord is Toontje van leien, dan Jacob Bruine en de vrouw van de rechter Belg achter het bord. Zittend zien wij, van links naar rechts: Henk van Deutekom en Jan Verweij en de vijf personen geheel rechts: Jaap de Wit, Gijs van Berghem, een zoontje van het Belgische echtpaar, Barend van Deutekom en Willem Gijsen.

4. Tegenover de mandenvlechterij stond tot ongeveer de eeuwwisseling deze mooie boerderij. Deze stond op de plaats die nu bekend is als Achterstraat 34, bewoond door de familie M.W. Visee. Aan de achterzijde van het huidige pand ziet men nog een van oude steen opgetrokken achterhuis, vermoedelijk afkomstig van de oorspronkelijke boerderij. In de boerderij woonde Gerrit de Jong, die getrouwd was met Florida Kloek. Uit dit huwelijk zijn drie jongens en een meisje geboren. In de deuropening staat vermoedelijk moeder De Jong. De dochter, genaamd Neeltje, trouwde op 9 januari 1908 met Otto Cornelis Wildemans. Ongeveer tachtig jaar geleden brak in de Achterstraat een grote brand uit, waarbij ook deze boerderij in vlammen opging evenals de huizen van Nathan Israël en van Van Schaik. Ten tijde van de geboorte van Neeltje, op 4 maart 1867, was Theodorus Wilhelm Roda gemeenteveldwachter, die als getuige bij het opmaken van de geboorteakte optrad.

5. Waar nu het bedrijf van de aannemers Werner is gevestigd, stond tot 1933 de woning met werkplaats van timmerman Tamson. In dat jaar werd dit geheel door brand verwoest. Tamson beëindigde toen zijn bedrijf en verkocht het op 15 mei 1934 aan Wouter Johan Werner, die hier een nieuw leven begon. Wouter trouwde in september 1934 en begon zelfstandig een aannemersbedrijf annex fruitteelbedrijf. Een unieke combinatie, die men zelden aantreft. Wouter Werner overleed op 18 juli 1972 te Tiel. Zijn zoons Ab, Jan en Piet, de laatste voor de fruitteelt, hebben dit bedrijf voortgezet. Op deze foto, vermoedelijk omstreeks 1910 genomen, zien wij het echtpaar Tamson met zoon en rechts de knecht (met zaag). Zijn naam is vermoedelijk Jan Schakelaar, afkomstig uit een weeshuis. Tamsons broer Gerard was geruime tijd dirigent van de zangvereniging te Varik. Tamson had tevens een kolenhandel.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2018 Uitgeverij Europese Bibliotheek